Ferrierite-Mg

Wzór chemiczny: [Mg₂(K,Na)₂Ca₀.₅](Si₂₉Al₇)O₇₂·18H₂O

Magnezowy zeolit z grupy ferrierytu, tworzący drobne, igiełkowe lub listewkowe kryształy, często w formie promienistych agregatów.

## Charakterystyka Ferrieryt-Mg jest uwodnionym krzemianem magnezu, potasu i sodu, należącym do grupy zeolitów. Zazwyczaj występuje w postaci drobnych, igiełkowych lub spłaszczonych, listewkowych kryształów. Kryształy te często tworzą sferolityczne lub promieniste agregaty, a także skupienia włókniste. Pojedyncze, dobrze wykształcone kryształy są rzadkością. Minerał jest zazwyczaj biały lub bezbarwny, niekiedy z odcieniami żółtawym, różowym lub zielonkawym, spowodowanymi domieszkami. ## Właściwości fizyczne Ferrieryt-Mg ma twardość w skali Mohsa wynoszącą 3-3.5. Charakteryzuje się szklistym, a na powierzchniach łupliwości perłowym połyskiem. Jest minerałem lekkim, o gęstości około 2.14 g/cm³. Kryształy są zazwyczaj przezroczyste do przeświecających. ## Barwy i odmiany Minerał jest najczęściej bezbarwny lub biały. Spotykane są również okazy o delikatnym zabarwieniu różowym, zielonkawym, żółtawym lub kremowym. Nie wyróżnia się nazwanych odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa "ferrieryt" została nadana w 1918 roku przez R.P.D. Grahama na cześć kanadyjskiego geologa i inżyniera górnictwa, Waltera Fredericka Ferriera (1865-1951), który jako pierwszy znalazł ten minerał. Przyrostek "-Mg" dodano w 1997 roku po redefinicji grupy ferrierytu przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA), w celu odróżnienia członków szeregu z dominującym magnezem. ## Zastosowania Ze względu na swoją strukturę, syntetyczne odpowiedniki ferrierytu są badane i wykorzystywane jako katalizatory w przemyśle chemicznym, szczególnie w procesach krakingu i izomeryzacji w rafineriach. Okazy naturalne mają znaczenie wyłącznie naukowe i kolekcjonerskie.

Właściwości

Twardość Mohsa
3-3.5
Barwa
White, colorless, pinkish, orange to red
Połysk
Vitreous , Silky
Rysa
White
Gęstość
2.136
Łupliwość
on {100}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Transparent,Translucent
Układ krystaliczny
Orthorhombic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Ferrieryt-Mg najłatwiej rozpoznać po charakterystycznych, promienistych lub sferolitycznych agregatach zbudowanych z drobnych, igiełkowych lub listewkowych kryształów. Zazwyczaj występuje w pęcherzach i szczelinach w skałach wulkanicznych. Połysk szklisty do perłowego oraz niska twardość są również pomocnymi cechami. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi zeolitami o pokroju włóknistym lub igiełkowym, takimi jak natrolit, mezolit, skolecyt (grupa natrolitu) czy mordenit. Od grupy natrolitu odróżnia go pokrój kryształów (spłaszczone listewki, a nie pryzmatyczne igły o kwadratowym przekroju) oraz układ krystalograficzny (rombowy, a nie jednoskośny lub rombowy z inną symetrią). Od mordenitu bywa trudny do odróżnienia bez zaawansowanych badań (np. XRD), choć mordenit częściej tworzy skupienia zbite, podobne do bawełny. ## Formy kryształów Kryształy są najczęściej spłaszczone zgodnie z płaszczyzną {100} i wydłużone wzdłuż osi c, tworząc cienkie listewki. Często łączą się w sferolityczne, promieniste agregaty lub wachlarzowate grupy. Rzadziej spotykane są skupienia włókniste lub pojedyncze, tabliczkowe kryształy.

Środowisko występowania

## Geneza Ferrieryt-Mg jest minerałem hydrotermalnym niskich temperatur. Powstaje w wyniku działalności wód pomagmowych lub cyrkulujących wód gruntowych, które przechodząc przez skały wulkaniczne (głównie bazalty, andezyty, ryolity) i tufy, powodują ich przeobrażenie. Krystalizuje w pęcherzach pogazowych, druzach i szczelinach skalnych. ## Asocjacje mineralne Często współwystępuje z innymi zeolitami, takimi jak mordenit, klinoptylolit, dachiardyt, heulandyt, a także z kwarcem (chalcedonem, agatem) i kalcytem. ## Lokalizacje Znaczące stanowiska ferrierytu-Mg na świecie to między innymi Kamloops Lake w Kolumbii Brytyjskiej w Kanadzie (miejsce typowe); okolice Weitendorfu w Styrii, Austria; Altoona w stanie Washington, USA; wzgórza Monzoni w dolinie Fassa, Włochy; a także Japonia i Słowacja.

Rzadkość

Niezbyt pospolity

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, dużymi (jak na ten minerał) sferolitami o jedwabistym lub perłowym połysku. Ważna jest estetyka agregatów, ich kompletność i brak uszkodzeń. Kontrastujące tło skały macierzystej (matriksu) podnosi atrakcyjność okazu. Chociaż najczęściej jest biały lub bezbarwny, okazy o delikatnym zabarwieniu (np. różowym, zielonkawym) mogą być bardziej poszukiwane. ## Popularne stanowiska Klasyczne i cenione okazy pochodzą z lokalizacji typowej w Kanadzie (Kamloops Lake). Wysokiej jakości sferolityczne agregaty znajdowano również w Austrii (Styria) oraz we Włoszech (Dolina Fassa).

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Jeśli konieczne jest mycie, należy używać wyłącznie wody destylowanej, aplikowanej delikatnie, na przykład za pomocą pipety. Należy unikać myjek ultradźwiękowych, które mogą zniszczyć delikatne kryształy. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z kwasami i innymi chemikaliami, które mogą uszkodzić strukturę zeolitu. Minerał jest wrażliwy na wysoką temperaturę, która powoduje odwodnienie i zniszczenie struktury. Długotrwała ekspozycja na silne światło słoneczne nie jest zalecana. Ferrieryt-Mg jest kruchy i wrażliwy na uszkodzenia mechaniczne. ## Przechowywanie Kolekcje należy przechowywać w stabilnych warunkach, z dala od źródeł ciepła i kurzu. Najlepiej umieścić okazy w zamykanych pudełkach lub gablotach. Ze względu na kruchość, należy unikać umieszczania cięższych minerałów na okazach ferrierytu-Mg.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej