Ferriandrosite-(La)

Wzór chemiczny: Mn<sup>2+</sup>LaFe<sup>3+</sup>AlMn<sup>2+</sup>(Si<sub>2</sub>O<sub>7</sub>)(SiO<sub>4</sub>)O(OH)

Ferriandrosyt-(La) to ekstremalnie rzadki, czarny minerał z grupy allanitu, znany wyłącznie z jednego złoża w Japonii.

## Charakterystyka Ferriandrosyt-(La) jest złożonym krzemianem z supergrupy epidotu, należącym do grupy allanitu. W jego składzie chemicznym dominuje mangan, lantan, żelazo trójwartościowe i glin. Tworzy niewielkie, słabo wykształcone lub całkowicie niewykształcone ziarna o wielkości nieprzekraczającej 1 mm, które często występują w formie agregatów. Minerał ma czarną barwę i jest nieprzezroczysty. ## Właściwości fizyczne Twardość w skali Mohsa wynosi 6.5, a zmierzona gęstość to 4.10 g/cm³. Minerał charakteryzuje się submetalicznym połyskiem i nierównym przełamem. Nie zaobserwowano w nim łupliwości. Rysa ma barwę szarobrązową. ## Barwy i odmiany Minerał występuje wyłącznie w kolorze czarnym. Nie są znane żadne jego odmiany barwne ani handlowe. ## Historia i nazwa Nazwa minerału nawiązuje do jego składu chemicznego - wysokiej zawartości żelaza trójwartościowego (ferri) oraz do pokrewieństwa ze swoim manganowym analogiem, androsytem-(La). Został oficjalnie uznany przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2013 roku. Opisany został na podstawie materiału pochodzącego z kopalni Komatsu w prefekturze Hiroszima w Japonii, która jest jego jedyną znaną lokalizacją. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość, ferriandrosyt-(La) nie ma żadnych zastosowań przemysłowych. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego oraz jest cennym nabytkiem dla wyspecjalizowanych kolekcjonerów minerałów rzadkich.

Właściwości

Twardość Mohsa
6.5
Połysk
Sub-metallic
Rysa
Greyish brown
Gęstość
4.10
Łupliwość
None
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Opaque
Układ krystaliczny
Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja ferriandrosytu-(La) w warunkach amatorskich jest praktycznie niemożliwa. Jego czarna barwa i występowanie w formie drobnych ziaren wymagają zaawansowanych metod analitycznych. Kluczowe cechy to szarobrązowa rysa i submetaliczny połysk. Pewne rozpoznanie jest możliwe tylko poprzez analizę chemiczną (np. EDS/WDS) w celu potwierdzenia dominacji lantanu, manganu i żelaza trójwartościowego. ## Odróżnianie od podobnych Minerał ten można pomylić z innymi czarnymi minerałami z grupy allanitu, takimi jak allanit-(Ce) czy androsyt-(La), a także z innymi ciemnymi minerałami ze skał manganowych, np. jacobsytem. Odróżnienie opiera się wyłącznie na precyzyjnym określeniu składu chemicznego. ## Formy kryształów Ferriandrosyt-(La) tworzy słabo wykształcone (subhedralne) lub ksenomorficzne (anhedralne) ziarna. Nie obserwuje się dobrze uformowanych, idiomorficznych kryształów. Ziarna te najczęściej zrastają się w nieregularne skupienia (agregaty).

Środowisko występowania

## Geneza Ferriandrosyt-(La) powstaje w warunkach metamorfizmu kontaktowego, w obrębie zmetamorfizowanych złóż rud manganu i żelaza, określanych jako skarny. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi minerałami manganu i krzemianami. W lokalizacji typowej znaleziono go w towarzystwie celsianu, rodochrozytu, tefroitu, spessartynu, alleghanyitu, sonolitu, jacobsytu, hausmanitu oraz kwarcu. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania ferriandrosytu-(La) na świecie jest jego lokalizacja typowa - kopalnia Komatsu, w pobliżu Kitahiroshima-cho, w prefekturze Hiroszima, w Japonii.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Dla kolekcjonerów wartość okazu ferriandrosytu-(La) zależy przede wszystkim od potwierdzonej analitycznie tożsamości minerału. Ponieważ występuje on w formie drobnych ziaren, okazy są zazwyczaj fragmentami skały macierzystej. Najwyżej cenione są te, na których ferriandrosyt-(La) jest możliwie obfity i dobrze widoczny na tle kontrastujących minerałów towarzyszących. Jakość samego minerału (forma, czystość) ma drugorzędne znaczenie z powodu jego typowego wykształcenia. ## Popularne stanowiska Jedyne źródło okazów tego minerału to kopalnia Komatsu w Japonii. Materiał kolekcjonerski jest ekstremalnie trudny do zdobycia i pojawia się na rynku bardzo rzadko, głównie w obiegu międzyinstytucjonalnym lub wśród wyspecjalizowanych kolekcjonerów.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić wyłącznie mechanicznie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Z uwagi na brak danych o reaktywności, należy unikać kontaktu z wodą i wszelkimi środkami chemicznymi. ## Czego unikać Należy unikać myjek ultradźwiękowych, gwałtownych zmian temperatury oraz wszelkich kwasów i zasad, które mogłyby uszkodzić powierzchnię minerału. Przechowywać z dala od wilgoci. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w stabilnych warunkach, w zamkniętym, wyścielanym pudełku klaserowym, aby chronić je przed kurzem, światłem i uszkodzeniami mechanicznymi. Każdy okaz powinien być opatrzony etykietą z nazwą i lokalizacją.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej