Ferriakasakaite-(Ce)

Wzór chemiczny: CaCe<sup>3+</sup>Fe<sup>3+</sup>AlMn<sup>2+</sup>(Si<sub>2</sub>O<sub>7</sub>)(SiO<sub>4</sub>)O(OH)

Niezwykle rzadki minerał z grupy epidotu, cechujący się złożonym składem chemicznym z obecnością ceru, żelaza i manganu.

## Charakterystyka Ferriakasakait-(Ce) jest bardzo rzadkim minerałem należącym do grupy epidotu. Występuje w formie subhedralnych (częściowo wykształconych) ziaren o wielkości do 0.3 mm. Zazwyczaj tworzy skupienia w asocjacji z innymi minerałami. Jego identyfikacja wymaga zaawansowanych metod analitycznych ze względu na niewielkie rozmiary i rzadkość występowania. ## Właściwości fizyczne Minerał charakteryzuje się szklistym połyskiem i jest przeświecający. Jego twardość w skali Mohsa wynosi około 6.5, a gęstość jest wysoka, mierzona na 4.16 g/cm³. Nie wykazuje fluorescencji w świetle ultrafioletowym. ## Barwy i odmiany Ferriakasakait-(Ce) ma barwę od ciemnobrązowej do czarnej. Ze względu na ekstremalną rzadkość nie wyróżniono żadnych jego odmian. ## Historia i nazwa Minerał został po raz pierwszy opisany w 2014 roku przez D. Nishio-Hamane, T. Minakawę, H. Arakawę i S. Ohnishiego. Jego nazwa nawiązuje do składu chemicznego - z dominującym żelazem (ferri) i cerem (-Ce) - oraz honoruje japońskiego mineraloga Masahide Akasakę (ur. 1950), specjalistę w dziedzinie mineralogii grupy epidotu. Miejsce typowe, z którego pochodzi, to kopalnia Fuka w prefekturze Okayama w Japonii.

Właściwości

Twardość Mohsa
6.5
Połysk
Szklisty
Rysa
Jasnobrązowa
Gęstość
4.16
Łupliwość
Dobra wg {001}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przeświecający
Układ krystaliczny
Jednoskośny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja ferriakasakaitu-(Ce) jest niemożliwa bez zaawansowanych technik laboratoryjnych, takich jak mikroanaliza rentgenowska (EDS/WDS) i dyfrakcja rentgenowska (XRD). W formie ziarnistej jest praktycznie nierozróżnialny wizualnie od innych ciemnych minerałów z grupy epidotu, takich jak allanit czy ferriallanit. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi minerałami z grupy epidotu, zwłaszcza z allanitem-(Ce) i ferriallanitem-(Ce). Ostateczne rozróżnienie wymaga potwierdzenia dominacji Fe³⁺ nad Al w jednym z miejsc strukturalnych oraz specyficznego stosunku poszczególnych pierwiastków, co jest możliwe tylko poprzez analizę chemiczną. ## Formy kryształów Minerał ten tworzy niewielkie, częściowo wykształcone (subhedralne) kryształy o pokroju pryzmatycznym, zwykle nieprzekraczające 0.3 mm długości.

Środowisko występowania

## Geneza Ferriakasakait-(Ce) powstaje w wyniku procesów metasomatycznych w strefach kontaktowych (skarnach) między skałami węglanowymi a intruzjami magmowymi. W lokalizacji typowej (kopalnia Fuka) jest produktem przeobrażenia gehlenitu. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z takimi minerałami jak wollastonit, gehlenit, vesuvianit, grossular, hubeit, andradyt, hematyt, kalcyt oraz inne minerały z grupy epidotu. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania ferriakasakaitu-(Ce) na świecie jest jego lokalizacja typowa - kopalnia Fuka, w pobliżu miasta Takahashi, w prefekturze Okayama, na wyspie Honsiu w Japonii.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jako minerał typu "micromount", jego wartość kolekcjonerska zależy przede wszystkim od potwierdzenia tożsamości przez wiarygodne laboratorium. Najcenniejsze są okazy, na których ziarna ferriakasakaitu-(Ce) są wyraźnie widoczne, dobrze wykształcone i kontrastują z otaczającą je skałą macierzystą (matrycą). Obecność rzadkich minerałów towarzyszących również podnosi wartość okazu. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest kopalnia Fuka w Japonii, znana na całym świecie z występowania wielu rzadkich minerałów skarnowych.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na ekstremalną rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów, okazy ferriakasakaitu-(Ce) zazwyczaj występują w postaci ziaren wrośniętych w skałę macierzystą. Czyszczenie mechaniczne nie jest zalecane. W razie potrzeby można użyć sprężonego powietrza do usunięcia kurzu. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z kwasami i innymi chemikaliami, które mogłyby uszkodzić nie tylko sam minerał, ale również towarzyszące mu asocjacje. Nie należy poddawać go ultradźwiękom ani gwałtownym zmianom temperatury. ## Przechowywanie Okazy powinny być przechowywane w stabilnych warunkach, w zamykanym pudełku typu "micromount", aby chronić je przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi. Należy unikać bezpośredniej ekspozycji na światło słoneczne, chociaż nie ma dowodów na jego blaknięcie.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej