Ferri-leakeite

Wzór chemiczny: NaNa<sub>2</sub>(Mg<sub>2</sub>Fe<sup>3+</sup><sub>2</sub>Li)Si<sub>8</sub>O<sub>22</sub>(OH)<sub>2</sub>

Ferri-leakeit to rzadki, ciemnozielony do czarnego minerał z grupy amfiboli, tworzący pryzmatyczne kryształy w skałach metamorficznych.

## Charakterystyka Ferri-leakeit jest złożonym krzemianem z supergrupy amfiboli, należącym do grupy amfiboli sodowych. Tworzy wydłużone, pryzmatyczne kryształy, które często występują w postaci promienistych lub subparallelnych agregatów. Jego barwa jest charakterystyczna, od ciemnozielonej do niemal czarnej, co jest związane z wysoką zawartością żelaza trójwartościowego (Fe³⁺) w jego strukturze. Okazy są zazwyczaj nieprzezroczyste, a jedynie w cienkich odłamkach stają się przeświecające. ## Właściwości fizyczne Twardość ferri-leakeitu w skali Mohsa wynosi 5-6, co jest typową wartością dla amfiboli. Minerał ten charakteryzuje się szklistym połyskiem. Posiada dobrą łupliwość w dwóch kierunkach, przecinających się pod kątami około 56° i 124°, co jest cechą diagnostyczną dla całej grupy amfiboli. Jego gęstość wynosi około 3,23 g/cm³. ## Barwy i odmiany Minerał ten występuje w jednolitych, ciemnych barwach – od ciemnej zieleni po czerń. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Ferri-leakeit został opisany i uznany za nowy gatunek minerału w 1992 roku przez zespół mineralogów pod kierownictwem Franka C. Hawthorne'a. Jego nazwa nawiązuje do dominującego w składzie żelaza trójwartościowego (ferri) oraz do jego związku strukturalnego z leakeitem, innym minerałem z tej samej grupy. Miejscem typowym (locus typicus) jest kopalnia Kajlidongri w dystrykcie Jhabua, w stanie Madhya Pradesh w Indiach. ## Zastosowania Ferri-leakeit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest minerałem interesującym i poszukiwanym wyłącznie przez kolekcjonerów rzadkich minerałów oraz specjalistów.

Właściwości

Twardość Mohsa
5-6
Połysk
Vitreous
Rysa
Pale green
Gęstość
3.23
Łupliwość
Good on {110}
Przełam
Splintery
Przezroczystość
Translucent to Opaque
Układ krystaliczny
Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczowe cechy do identyfikacji ferri-leakeitu to jego ciemnozielona do czarnej barwa, pryzmatyczna forma kryształów oraz typowa dla amfiboli łupliwość. Ważnym wskaźnikiem jest również jego środowisko występowania – zmetamorfizowane złoża manganu. ## Odróżnianie od podobnych Ferri-leakeit może być mylony z innymi ciemnymi amfibolami, takimi jak arfvedsonit, riebeckit czy hornblenda. Pewne odróżnienie na podstawie cech wizualnych jest bardzo trudne i najczęściej wymaga zaawansowanych analiz chemicznych (np. mikrosonda elektronowa) w celu potwierdzenia wysokiej zawartości żelaza trójwartościowego i litu. ## Formy kryształów Kryształy są najczęściej wydłużone, pryzmatyczne, o przekroju sześcio- lub ośmiokątnym. Zazwyczaj tworzą wachlarzowate, promieniste lub chaotycznie ułożone agregaty. Rzadziej spotykane są jako pojedyncze, dobrze wykształcone kryształy.

Środowisko występowania

## Geneza Ferri-leakeit jest minerałem pochodzenia metamorficznego. Powstaje w warunkach metamorfizmu regionalnego w skałach bogatych w sód i mangan. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi minerałami charakterystycznymi dla zmetamorfizowanych złóż manganu. W lokalizacji typowej (Kajlidongri) są to między innymi braunit, bixbyit, jacobsyt, egiryn, spessartyn i kwarc. ## Lokalizacje Najważniejszym i najbardziej znanym na świecie miejscem występowania ferri-leakeitu, skąd pochodzą najlepsze okazy kolekcjonerskie, jest kopalnia Kajlidongri w stanie Madhya Pradesh w Indiach. Inne, znacznie rzadsze wystąpienia odnotowano m.in. w Szwecji (kopalnia Långban).

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najwyżej cenione okazy ferri-leakeitu to te, które składają się z dobrze wykształconych, ostrych i błyszczących kryształów, tworzących estetyczne, promieniste agregaty. Wartość podnosi kontrastująca matryca skalna oraz obecność dobrze wykształconych minerałów towarzyszących, np. braunitu. Rozmiar kryształów jest również istotnym czynnikiem. ## Popularne stanowiska Praktycznie wszystkie okazy ferri-leakeitu dostępne na rynku kolekcjonerskim pochodzą z jednego miejsca – kopalni Kajlidongri w Indiach. Jest to klasyczna lokalizacja dla tego minerału.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy ferri-leakeitu należy czyścić ostrożnie, używając miękkiej szczoteczki i wody destylowanej. Ze względu na możliwą obecność kruchych, igiełkowych agregatów, należy unikać silnego tarcia. ## Czego unikać Minerał jest wrażliwy na działanie silnych kwasów. Nie zaleca się stosowania myjek ultradźwiękowych, ponieważ wibracje mogą uszkodzić delikatne skupienia kryształów. Jest stabilny w normalnych warunkach temperaturowych i nie jest wrażliwy na światło. ## Przechowywanie Kolekcjonerskie okazy ferri-leakeitu powinny być przechowywane w osobnych pudełkach lub w sposób uniemożliwiający kontakt z twardszymi minerałami (np. kwarcem), aby uniknąć zarysowań. Nie wymaga specjalnych warunków wilgotnościowych.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej