Fabrièsite

Wzór chemiczny: Na<sub>3</sub>Al<sub>3</sub>Si<sub>3</sub>O<sub>12</sub>·2H<sub>2</sub>O

Fabrièsite to uwodniony glinokrzemian sodu o strukturze zeolitu, nazwany na cześć mineraloga Jacquesa Fabrièsa.

## Charakterystyka Fabrièsite jest minerałem z grupy zeolitów, zatwierdzonym przez IMA w 2017 roku. Występuje w postaci bardzo małych, bezbarwnych do białych, heksagonalnych kryształów w formie płytek lub pryzmatów, zwykle o wielkości poniżej 20 mikrometrów. Ze względu na swój rozmiar, jego cechy wizualne są trudne do oceny bez użycia zaawansowanego sprzętu, takiego jak skaningowy mikroskop elektronowy. ## Właściwości fizyczne Kryształy są zbyt małe, aby określić twardość, gęstość i inne właściwości fizyczne tradycyjnymi metodami. Gęstość obliczona na podstawie wzoru i parametrów komórki elementarnej wynosi 2.29 g/cm³. Wykazuje słabą, zielonkawą katodoluminescencję. ## Barwy i odmiany Minerał jest bezbarwny do białego. Nie wyróżniono żadnych odmian. ## Historia i nazwa Nazwa minerału honoruje Jacquesa Fabrièsa (1932–2000), francuskiego mineraloga i byłego dyrektora laboratorium mineralogicznego w Muséum National d'Histoire Naturelle w Paryżu, za jego wkład w mineralogię. Został odkryty w materiale z kamieniołomu Marcasite w kompleksie wulkanicznym Mount-Dore we Francji. ## Zastosowania Fabrièsite nie ma żadnych znanych zastosowań komercyjnych ani przemysłowych. Jego znaczenie jest czysto naukowe i kolekcjonerskie, choć ze względu na mikroskopijne rozmiary kryształów jest obiektem zainteresowania głównie wyspecjalizowanych kolekcjonerów mikrominerałów.

Właściwości

Połysk
Vitreous
Rysa
White
Gęstość
2.29
Łupliwość
Perfect on {0001}
Przezroczystość
Transparent do=
Układ krystaliczny
Hexagonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja fabrièsite jest możliwa wyłącznie za pomocą zaawansowanych technik analitycznych, takich jak spektroskopia Ramana, dyfrakcja rentgenowska (XRD) oraz analiza chemiczna w mikrosondzie elektronowej (EDS/WDS). Wizualne rozpoznanie jest niemożliwe. ## Odróżnianie od podobnych Odróżnienie od innych mikroskopijnych zeolitów i glinokrzemianów (np. gmelinitu, chabazytu, faujasytu) wymaga specjalistycznej analizy strukturalnej i chemicznej. ## Formy kryształów Tworzy heksagonalne, tabliczkowe lub krótkie pryzmatyczne kryształy, często zgrupowane w niewielkie agregaty. Kryształy są zazwyczaj zbyt małe, aby ich forma była widoczna gołym okiem.

Środowisko występowania

## Geneza Fabrièsite powstaje w warunkach hydrotermalnych w późnym stadium krystalizacji w pustkach i szczelinach skał wulkanicznych, takich jak fonolity. Krystalizuje z roztworów bogatych w sód i glin w stosunkowo niskich temperaturach. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w towarzystwie innych minerałów zeolitowych i hydrotermalnych, takich jak analcym, natrolit, aegiryn, nefelin, sanidyn oraz innych, rzadszych zeolitów. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania (lokalizacja typowa) jest kamieniołom Marcasite, Puy de Marmant, Veyre-Monton, w kompleksie wulkanicznym Mont-Dore, Owernia, Francja.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jako mikrominerał, o wartości okazu decyduje przede wszystkim jakość i bogactwo kryształów widocznych pod mikroskopem na matrycy skalnej, a także obecność dobrze zdefiniowanych form krystalograficznych. Istotna jest również asocjacja z innymi rzadkimi minerałami. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest lokalizacja typowa we Francji, co czyni je niezwykle rzadkimi i poszukiwanymi przez specjalistycznych kolekcjonerów mikrominerałów.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na mikroskopijny rozmiar i delikatność kryształów, mechaniczne czyszczenie nie jest zalecane ani możliwe w warunkach amatorskich. Okazy powinny być chronione przed kurzem. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z chemikaliami, ultradźwiękami oraz ekstremalnymi zmianami temperatury. Jako minerał z grupy zeolitów, może być wrażliwy na zmiany wilgotności i odwadniać się w suchym środowisku, co może prowadzić do uszkodzenia struktury. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w stabilnych warunkach, najlepiej w zamkniętych pojemnikach typu "micromount", które chronią przed kurzem, uszkodzeniami mechanicznymi i wahaniami wilgotności.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej