Eveslogite

Wzór chemiczny: (Ca,K,Na,Sr,Ba)<sub>48</sub>(Ti<sup>4+</sup>,Nb<sup>5+</sup>,Fe<sup>2+</sup>,Fe<sup>3+</sup>,Mn<sup>2+</sup>)<sub>12</sub>(OH)<sub>12</sub>Si<sub>48</sub>O<sub>144</sub>(OH,F,Cl)<sub>14</sub>

Eveslogite to ekstremalnie rzadki minerał z grupy cyklokrzemianów, tworzący unikalne, beczułkowate kryształy o złożonym składzie chemicznym.

## Charakterystyka Eveslogite jest złożonym cyklokrzemianem o bardzo skomplikowanym składzie chemicznym, zawierającym wapń, potas, tytan, niob i krzem jako główne składniki. Występuje w postaci pojedynczych, dobrze wykształconych, beczułkowatych kryształów o heksagonalnym zarysie, osiągających do 1 cm długości. Kryształy są strefowo zabarwione, z ciemnobrązowym, niemal czarnym rdzeniem i jaśniejszymi, żółtobrązowymi lub czerwonobrązowymi strefami zewnętrznymi. Minerał jest kruchy. ## Właściwości fizyczne Kryształy wykazują twardość około 5 w skali Mohsa. Połysk jest szklisty do żywicznego. Minerał jest generalnie nieprzezroczysty, jedynie na cienkich krawędziach bywa przeświecający. Gęstość zmierzona wynosi 3.33 g/cm³. ## Barwy i odmiany Obserwowane barwy to ciemny brąz, czerwonobrązowy i żółtobrązowy, często w formie strefowego rozkładu w obrębie jednego kryształu. Nie wyróżniono żadnych nazwanych odmian. ## Historia i nazwa Minerał został zatwierdzony przez IMA w 2008 roku (IMA2008-044). Jego nazwa pochodzi od lokalizacji typowej - pegmatytu Eveslogchorr w masywie Chibin na Półwyspie Kolskim w Rosji. Opisany został przez rosyjski zespół mineralogów pod kierownictwem Viktora N. Yakovenchuka. ## Zastosowania Eveslogite nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest wyłącznie obiektem zainteresowania naukowego i kolekcjonerskiego ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i unikalną strukturę krystaliczną.

Właściwości

Twardość Mohsa
5
Połysk
Szklisty do żywicznego
Rysa
Jasnobrązowa
Gęstość
3.33
Łupliwość
Brak
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Nieprzezroczysty, przeświecający na krawędziach
Układ krystaliczny
Trygonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczową cechą diagnostyczną jest unikalna, beczułkowata forma heksagonalnych kryształów oraz ich charakterystyczne, strefowe zabarwienie (ciemny rdzeń, jaśniejsze obrzeża). Występowanie w specyficznym środowisku geologicznym (agpaitowe pegmatyty) jest również ważną wskazówką. Ostateczna identyfikacja wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak analiza składu chemicznego (EDS/WDS) i dyfrakcja rentgenowska. ## Odróżnianie od podobnych Eveslogite może być mylony z innymi rzadkimi cyklokrzemianami z Półwyspu Kolskiego, takimi jak eudialit czy astrofyllit. Odróżnia go jednak charakterystyczny beczułkowaty pokrój kryształów, podczas gdy eudialit tworzy zazwyczaj kryształy tabliczkowe, a astrofyllit gwiaździste agregaty. Brak wyraźnej łupliwości odróżnia go od minerałów z grupy mik. ## Formy kryształów Tworzy pojedyncze, sześcioboczne, beczułkowate kryształy, spłaszczone zgodnie z płaszczyzną podstawy {0001}. Ściany słupa {10-10} i piramidy {10-11} są zazwyczaj dobrze wykształcone.

Środowisko występowania

## Geneza Eveslogite powstaje w warunkach hydrotermalnych w późnych stadiach krystalizacji silnie zróżnicowanych, alkalicznych (agpaitowych) pegmatytów nefelinowo-syenitowych. Krystalizuje w pustkach i szczelinach tych pegmatytów. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z szeregiem innych rzadkich minerałów alkalicznych. W lokalizacji typowej znaleziono go w towarzystwie mikroklinu, nefelinu, sodalitu, egirynu, lorenzenitu, lamprofyllitu, lomonosowitu, eudialitu, sfalerytu, galeny i natrolitu. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania eveslogitu na świecie jest jego lokalizacja typowa: pegmatyt nr 58 na górze Eveslogchorr, w masywie Chibin, na Półwyspie Kolskim w obwodzie murmańskim w Rosji.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najwyżej cenione są okazy z ostrymi, dobrze wykształconymi, nieuszkodzonymi kryształami o wyraźnym, beczułkowatym kształcie. Pożądane jest wyraźne strefowanie barwne oraz kontrastujące umiejscowienie kryształu na matrycy z innych minerałów asocjacyjnych (np. na białym nefelinie lub mikroklinie). Wielkość kryształu jest kluczowym czynnikiem - okazy przekraczające kilka milimetrów są wyjątkowo wartościowe. ## Popularne stanowiska Jedyne źródło okazów to pegmatyty z góry Eveslogchorr w masywie Chibin na Półwyspie Kolskim. Materiał z tego miejsca jest niezwykle ograniczony i rzadko pojawia się na rynku.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Zalecana jest najwyższa ostrożność. Czyszczenie powinno ograniczać się do delikatnego usunięcia kurzu za pomocą miękkiego pędzelka lub sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. Należy unikać kontaktu z wodą i wszelkimi środkami chemicznymi. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać myjek ultradźwiękowych, środków chemicznych (kwasów, zasad, rozpuszczalników) oraz gwałtownych zmian temperatury. Minerał jest kruchy i wrażliwy na uszkodzenia mechaniczne. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w stabilnych warunkach, w zamykanym pudełku typu "micromount", chroniąc je przed kurzem, wilgocią i bezpośrednim światłem słonecznym. Ze względu na kruchość, należy unikać wibracji i kontaktu z twardszymi minerałami.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej