Eskolaite
Wzór chemiczny: Cr³⁺₂O₃
Eskolait to rzadki, twardy tlenek chromu o charakterystycznej, ciemnozielonej do czarnej barwie, ceniony przez kolekcjonerów za dobrze wykształcone kryształy.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 8-8.5
- Połysk
- Metaliczny do półmetalicznego
- Rysa
- Jasnozielona
- Gęstość
- 5.18
- Łupliwość
- Brak
- Przełam
- Muszlowy do nierównego
- Przezroczystość
- Prześwitujący,Nieprzezroczysty
- Układ krystaliczny
- Trigonalny
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Kluczowe cechy diagnostyczne eskolaitu to jego bardzo wysoka twardość (8-8.5 w skali Mohsa), duża gęstość, czarna lub ciemnozielona barwa oraz charakterystyczny, heksagonalny kształt kryształów. Rysa ma barwę bladozieloną, co jest istotną wskazówką. ## Odróżnianie od podobnych Eskolait bywa mylony z hematytem, z którym jest spokrewniony. Hematyt jest jednak znacznie bardziej pospolity, ma czerwonobrunatną rysę i jest nieco mniej twardy. Od czarnego turmalinu (schörlu) odróżnia go wyższa twardość, większa gęstość i inna forma kryształów (heksagonalne tabliczki zamiast trygonalnych słupów z charakterystycznym przekrojem). Magnetyt jest od niego bardziej miękki i silnie magnetyczny. ## Formy kryształów Najczęściej tworzy cienkie do grubych, tabliczkowe kryształy o zarysie sześcioboku (heksagonalne). Często występują w postaci promienistych agregatów przypominających rozety. Spotykany jest również w formie skupień ziarnistych i masywnych.
Środowisko występowania
## Geneza Eskolait jest minerałem powstającym w warunkach metamorfizmu skał bogatych w chrom, zwłaszcza kwarcytów. Tworzy się również w skarnach, w wyniku metasomatozy kontaktowej. Rzadziej spotykany jest w meteorytach żelaznych (chondrytach) oraz jako produkt ekshalacji wulkanicznych. ## Asocjacje mineralne Często współwystępuje z minerałami chromu, takimi jak chromit i chromowy tremolit, a także z uwarowitem, talkiem, kwarcem, pirytem, chalkopirytem i pirrotynem. ## Lokalizacje Najważniejszym i historycznym miejscem występowania (lokalizacja typowa) jest rejon górniczy Outokumpu w Finlandii. Znaczące okazy pochodzą również z Gujany, gdzie znajdowano dobrze wykształcone kryształy. Inne udokumentowane stanowiska to m.in. Irlandia, Rosja (Ural) oraz niektóre lokalizacje w USA.
Rzadkość
Rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z ostrymi, dobrze wykształconymi, heksagonalnymi kryształami o silnym połysku. Wysoko oceniane są również rozetowe agregaty. Kontrastujące połączenie czarnych lub ciemnozielonych kryształów eskolaitu z jaśniejszą skałą macierzystą (matrycą) znacznie podnosi atrakcyjność okazu. Wielkość kryształów jest również kluczowym czynnikiem wpływającym na wartość. ## Popularne stanowiska Za klasyczne i najbardziej pożądane uchodzą okazy z lokalizacji typowej w Outokumpu w Finlandii. Bardzo atrakcyjne, choć rzadkie na rynku, są również kryształy pochodzące z Gujany.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy eskolaitu są bardzo twarde i chemicznie odporne, co ułatwia ich czyszczenie. Można je myć w wodzie destylowanej z użyciem miękkiej szczoteczki. Dopuszczalne jest stosowanie ultradźwięków, ale z zachowaniem ostrożności, zwłaszcza jeśli kryształy są małe lub osadzone na delikatnej matrycy. ## Czego unikać Minerał jest odporny na większość czynników. Należy jednak unikać kontaktu z silnymi kwasami, które, chociaż działają powoli, mogą z czasem uszkodzić powierzchnię kryształów. Mimo wysokiej twardości, kruche kryształy mogą ulec uszkodzeniu mechanicznemu przy uderzeniu. ## Przechowywanie Eskolait jest stabilny i nie wymaga specjalnych warunków przechowywania. Można go eksponować w standardowych gablotach kolekcjonerskich, chroniąc go przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi. Nie jest wrażliwy na światło ani zmiany wilgotności.