Erzwiesite

Wzór chemiczny: Ag₁+₈Pb₂+₁₂Bi₃+₁₆S₂-₄₀

Erzwiesite to rzadki, ołowiano-srebrno-bizmutowy siarkosól o metalicznym połysku, występujący w formie drobnych, wrosłych ziaren.

## Charakterystyka Erzwiesite jest złożonym siarkosolem ołowiu, srebra i bizmutu. Występuje w postaci bardzo małych, anhedralnych (nieforemnych) ziaren, zwykle o wielkości do 200 mikrometrów. Ziarna te są najczęściej wrośnięte w inne minerały, głównie w galenę. Z powodu mikroskopijnej wielkości okazów, cechy wizualne widoczne gołym okiem są praktycznie niemożliwe do zaobserwowania. W polerowanych próbkach pod mikroskopem ma białą barwę z lekkim kremowym odcieniem i wykazuje słaby pleochroizm. ## Właściwości fizyczne Z uwagi na mikroskopijny charakter występowania, większość właściwości fizycznych, takich jak twardość, gęstość, łupliwość czy przełam, nie została precyzyjnie określona. Minerał charakteryzuje się metalicznym połyskiem i jest nieprzezroczysty. ## Barwy i odmiany Minerał ma stalowoszarą do czarnej barwę. W świetle odbitym jest biały z kremowym odcieniem. Nie wyróżnia się żadnych odmian. ## Historia i nazwa Erzwiesite został po raz pierwszy opisany w 2014 roku przez zespół mineralogów pod kierownictwem Dana Topa. Jego nazwa pochodzi od historycznej kopalni Erzwies w Gasteinertal, w Wysokich Taurach (Austria), gdzie minerał został odkryty. Jest to miejsce typowe (type locality) dla tego minerału. Został zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) pod numerem 2013-124.

Właściwości

Połysk: Metaliczny
Przezroczystość: Nieprzezroczysty
Układ krystaliczny: Rombowy

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja erzwiesite jest możliwa wyłącznie za pomocą zaawansowanych technik laboratoryjnych, takich jak analiza mikrosondą elektronową (EMPA) w świetle odbitym na polerowanych próbkach. Jego mikroskopijne rozmiary i występowanie w postaci wrostków uniemożliwiają rozpoznanie w warunkach terenowych lub na podstawie cech makroskopowych. ## Odróżnianie od podobnych Pod mikroskopem może być mylony z innymi siarkosolami srebra, ołowiu i bizmutu, takimi jak członkowie grupy lillianitu. Rozróżnienie wymaga precyzyjnej analizy składu chemicznego. Od galeny, w której często występuje, odróżnia się w świetle odbitym nieco inną barwą i właściwościami optycznymi. ## Formy kryształów Erzwiesite tworzy wyłącznie anhedralne, nieregularne ziarna, zazwyczaj wrośnięte w inne minerały. Nie zaobserwowano wykształconych kryształów.

Środowisko występowania

## Geneza Erzwiesite powstaje w wyniku procesów hydrotermalnych. W miejscu typowym (kopalnia Erzwies) jest związany z alpejskimi żyłami złota i srebra, które przecinają gnejsy i łupki amfibolitowe. Powstał w późnym etapie mineralizacji, krystalizując z roztworów bogatych w ołów, bizmut, srebro i siarkę. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w ścisłym związku z galeną, w której tworzy wrostki. Towarzyszą mu również inne siarkosole, takie jak vikingit, eskimoit, a także chalkopiryt, sfaleryt, piryt, arsenopiryt, złoto rodzime oraz kwarc. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym i szczegółowo opisanym miejscem występowania erzwiesite na świecie jest jego lokalizacja typowa - historyczna kopalnia Erzwies, położona w dolinie Gastein, w paśmie Wysokich Taurów, w kraju związkowym Salzburg, w Austrii.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jako minerał mikroskopijny, erzwiesite nie jest przedmiotem handlu kolekcjonerskiego w formie pojedynczych okazów. Jego wartość jest czysto naukowa i związana z bogactwem asocjacji mineralnej na próbce pochodzącej z miejsca typowego. Atrakcyjność okazu z erzwiesitem zależy od jakości i estetyki minerałów towarzyszących, a sam erzwiesite jest jedynie cennym, potwierdzonym analitycznie dodatkiem dla wyspecjalizowanych kolekcji systematycznych lub regionalnych (tzw. "micromounts").

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na mikroskopijną wielkość i występowanie w postaci wrostków w innych minerałach, izolowane czyszczenie erzwiesite nie jest praktykowane. Okazy zawierające ten minerał należy traktować zgodnie z wymaganiami głównego minerału (matrycy), najczęściej galeny. ## Czego unikać Należy unikać agresywnych chemikaliów, kwasów oraz ultradźwiękowych myjek, które mogłyby uszkodzić zarówno sam minerał, jak i otaczającą go matrycę skalną. ## Przechowywanie Okazy powinny być przechowywane w stabilnych warunkach, z dala od wilgoci i zanieczyszczeń, najlepiej w zamkniętych pudełkach kolekcjonerskich, aby zapobiec utlenianiu się siarczków.

Powiązane minerały

Źródła

IMA Mineral List (CNMNC)

Czytaj więcej