Ernienickelite

Wzór chemiczny: Ni²⁺Mn⁴⁺₃O₇·₃H₂O

Ernienickelit to bardzo rzadki tlenek niklu i manganu, tworzący mikroskopijne, heksagonalne kryształy o metalicznym połysku.

## Charakterystyka Ernienickelit jest uwodnionym tlenkiem niklu i manganu, występującym w postaci niezwykle małych, heksagonalnych, tabliczkowych kryształów. Zazwyczaj tworzy rozetowe lub sferulityczne agregaty, a pojedyncze kryształy rzadko przekraczają 0,1 mm wielkości. Ze względu na swój rozmiar, jego cechy wizualne są trudne do zaobserwowania bez użycia mikroskopu. ## Właściwości fizyczne Kryształy ernienickelitu wykazują silny, metaliczny połysk. Minerał jest nieprzezroczysty. Jego twardość i gęstość nie zostały precyzyjnie zmierzone z powodu niewielkich rozmiarów próbek, ale gęstość obliczona na podstawie wzoru i parametrów komórki elementarnej wynosi 3,45 g/cm³. ## Barwy i odmiany Minerał ma czarną barwę i pozostawia czarną rysę. Nie są znane żadne jego odmiany. ## Historia i nazwa Ernienickelit został odkryty na hałdach kopalni niklu i kobaltu w rejonie Widgiemooltha w Australii Zachodniej. Opisany został w 1994 roku przez Ernesta H. Nickela i Bruce'a W. Robinsona. Nazwa minerału honoruje dr. Ernesta (Ernie) H. Nickela (1925-2009), kanadyjsko-australijskiego mineraloga, który był jednym z jego odkrywców i wniósł znaczący wkład w mineralogię, szczególnie w klasyfikację minerałów niklonośnych. ## Zastosowania Ernienickelit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest obiektem zainteresowania wyłącznie kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach oraz naukowców.

Właściwości

Twardość Mohsa: 2
Barwa: Black, red-brown cast.
Połysk: Metallic
Rysa: yellow-brown
Gęstość: 3.84
Łupliwość: Perfect on {0001}
Przełam: Splintery
Przezroczystość: Opaque
Układ krystaliczny: Trigonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja ernienickelitu jest niemożliwa bez zaawansowanych technik analitycznych, takich jak spektroskopia dyspersji energii (EDS/EDX) lub dyfrakcja rentgenowska (XRD), ze względu na jego mikroskopijny rozmiar i występowanie w złożonych paragenezach. Wstępną wskazówką może być czarna barwa, metaliczny połysk i heksagonalny zarys kryształów widoczny pod dużym powiększeniem. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi czarnymi tlenkami manganu, takimi jak piroluzyt, todorokit czy birnessyt, z którymi często współwystępuje. Pewne odróżnienie wymaga analizy chemicznej potwierdzającej obecność niklu jako kluczowego składnika. ## Formy kryształów Ernienickelit tworzy bardzo małe, cienkie, heksagonalne kryształy o tabliczkowym pokroju. Kryształy te często łączą się w rozetowe lub sferulityczne (kuliste) agregaty.

Środowisko występowania

## Geneza Ernienickelit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefie wietrzenia złóż siarczków niklu. Tworzy się w warunkach silnego utleniania w środowisku zasadowym lub obojętnym (wysokie pH), w obecności węglanów. Powstaje w wyniku przeobrażenia innych minerałów niklu, takich jak wiolaryt czy milleryt. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi wtórnymi minerałami niklu i manganu. Najczęściej towarzyszą mu gips, goethyt, kwarc, magnezyt, a także rzadsze minerały niklu jak takowit, reevesyt, wiolaryt, milleryt, polidymit oraz różne tlenki manganu (np. todorokit). ## Lokalizacje Najważniejszym i typowym miejscem występowania ernienickelitu jest obszar górniczy Widgiemooltha w Australii Zachodniej, skąd pochodzą najlepiej wykształcone okazy. Zanotowano jego obecność także w kilku innych miejscach na świecie, m.in. w kopalniach w regionie Attyki w Grecji oraz w kompleksie magmowym Bushveld w RPA.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Atrakcyjność kolekcjonerska ernienickelitu zależy przede wszystkim od bogactwa i estetyki agregatów mikrokryształów na matrycy skalnej. Najbardziej cenione są okazy, na których widoczne są dobrze uformowane, błyszczące, rozetowe skupienia kryształów, kontrastujące z jaśniejszym tłem. Ze względu na mikroskopijny charakter minerału, jakość okazu ocenia się pod powiększeniem. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej znane i cenione okazy pochodzą z lokalizacji typowej - kopalni 132 North w Widgiemooltha, w Australii Zachodniej. Okazy z tego miejsca są uważane za wzorcowe dla tego gatunku.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy ernienickelitu są niezwykle delikatne i małe, dlatego nie zaleca się ich czyszczenia mechanicznego ani chemicznego. Wszelkie próby czyszczenia mogą zniszczyć mikroskopijne kryształy. Najlepiej pozostawić je w stanie nienaruszonym. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z chemikaliami, kwasami oraz ultradźwiękami. Okazy powinny być chronione przed kurzem i wibracjami, które mogłyby spowodować odspojenie drobnych kryształów od podłoża. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w zamykanych, stabilnych pudełkach typu "micromount", które chronią przed uszkodzeniami mechanicznymi i kurzem. Należy unikać wystawiania na bezpośrednie działanie światła słonecznego, chociaż nie ma dowodów na jego szkodliwość dla tego konkretnego minerału.