Emilite

Wzór chemiczny: Cu<sup>1+</sup><sub>10.7</sub>Pb<sup>2+</sup><sub>10.7</sub>Bi<sup>3+</sup><sub>21.3</sub>S<sup>2-</sup><sub>48</sub>

Emilit to ekstremalnie rzadki siarkosól miedzi, ołowiu i bizmutu, znany wyłącznie z jednego złoża w Szwecji.

## Charakterystyka Emilit jest złożonym siarkosolem należącym do grupy lillianitu. Tworzy anhedralne (niewykształcone), listewkowate ziarna o wielkości nieprzekraczającej 0,5 mm. Zazwyczaj występuje w formie skomplikowanych zrostów z innymi, podobnymi minerałami, co sprawia, że jego makroskopowa identyfikacja jest niemożliwa. Ma stalowoszary do czarnego kolor i metaliczny połysk. ## Właściwości fizyczne Twardość emilitu w skali Mohsa wynosi 3,5. Jest minerałem kruchym i nieprzezroczystym. Jego gęstość, obliczona na podstawie składu chemicznego i parametrów komórki elementarnej, wynosi 7,13 g/cm³. Nie zaobserwowano łupliwości. ## Barwy i odmiany Minerał ten jest jednolity pod względem barwy - występuje w odcieniach od stalowoszarego do czarnego. Nie są znane żadne jego odmiany barwne ani handlowe. ## Historia i nazwa Emilit został uznany za nowy gatunek minerału przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 1999 roku. Jego nazwa honoruje Emila Makovicky'ego (ur. 1940), profesora mineralogii na Uniwersytecie w Kopenhadze, w uznaniu jego fundamentalnego wkładu w badania nad krystalochemią siarkosoli. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary, emilit nie ma żadnego zastosowania komercyjnego ani przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt badań naukowych i zainteresowania wyspecjalizowanych kolekcjonerów minerałów systematycznych.

Właściwości

Twardość Mohsa
3.5
Połysk
Metallic
Rysa
Black
Gęstość
7.13
Przezroczystość
Opaque
Układ krystaliczny
Orthorhombic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja emilitu jest niemożliwa bez zaawansowanych technik analitycznych. Ze względu na jego występowanie w postaci mikroskopijnych, zrośniętych ziaren o wyglądzie podobnym do wielu innych siarkosoli, jedyną pewną metodą rozpoznania jest mikroanaliza chemiczna (EDS/WDS) w połączeniu z badaniami krystalograficznymi. ## Odróżnianie od podobnych Emilit jest wizualnie nieodróżnialny od minerałów, z którymi współwystępuje, takich jak cosalit, lillianit, heyrovskýit czy bizmutynit. Wszystkie te minerały mają podobny metaliczny połysk, szarą barwę i występują w zbliżonych formach. Pewne rozróżnienie wymaga specjalistycznego sprzętu laboratoryjnego. ## Formy kryształów Emilit nie tworzy dobrze wykształconych kryształów. Występuje wyłącznie jako anhedralne, listewkowate ziarna i agregaty, tworzące skomplikowane przerosty z innymi minerałami w obrębie skały macierzystej.

Środowisko występowania

## Geneza Minerał ten powstaje w warunkach hydrotermalnych, w żyłach kwarcowo-syderytowych. ## Asocjacje mineralne Emilit występuje w ścisłym towarzystwie innych siarkosoli ołowiu i bizmutu, takich jak bizmutynit, cosalit, lillianit, heyrovskýit, a także z kwarcem i syderytem. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania emilitu na świecie jest historyczna kopalnia Vena w rejonie Hammar (gmina Askersund) w Szwecji. Jest to jego lokalizacja typowa.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Wartość kolekcjonerska emilitu jest niemal wyłącznie naukowa i systematyczna. Ponieważ okazy to mikroskopijne ziarna w skale, o ich wartości decyduje przede wszystkim pewność identyfikacji potwierdzona analizą chemiczną. Atrakcyjność wizualna okazu zależy od ewentualnego towarzystwa lepiej wykształconych minerałów asocjacyjnych. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest lokalizacja typowa - kopalnia Vena w Szwecji. Materiał z tego miejsca jest niezwykle trudny do zdobycia.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy emilitu, będące mikroskopijnymi wrostkami w skale, nie powinny być czyszczone na mokro. Do usuwania kurzu można użyć co najwyżej miękkiego pędzelka lub strumienia sprężonego powietrza. Jakakolwiek ingerencja mechaniczna grozi uszkodzeniem delikatnych ziaren. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą, środkami chemicznymi (zwłaszcza kwasami) oraz myjkami ultradźwiękowymi. Jako siarkosól, minerał ten może być podatny na utlenianie w wilgotnym środowisku, co prowadzi do jego powolnego rozkładu. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w suchym miejscu, najlepiej w szczelnie zamykanym pudełku typu "micromount", które chroni przed kurzem, wilgocią i gwałtownymi zmianami temperatury.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej