Embreyite

Wzór chemiczny: Pb<sup>2+</sup><sub>5</sub>(Cr<sup>6+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>2</sub>(PO<sub>4</sub>)<sub>2</sub>·H<sub>2</sub>O

Embreyit to bardzo rzadki, pomarańczowoczerwony minerał wtórny, będący uwodnionym chromianianem i fosforanem ołowiu.

## Charakterystyka Embreyit jest niezwykle rzadkim minerałem wtórnym z grupy chromianianów i fosforanów. Tworzy bardzo małe, tabliczkowe lub pryzmatyczne kryształy, które rzadko przekraczają 1 mm długości. Najczęściej występuje w postaci cienkich nalotów, ziemistych lub proszkowych skupień oraz mikroskopijnych, rozetowych agregatów na skałach macierzystych. Jego charakterystyczną cechą jest intensywna, pomarańczowoczerwona do żółtopomarańczowej barwa. ## Właściwości fizyczne Kryształy embreyitu wykazują połysk diamentowy do żywicznego. Minerał jest nieprzezroczysty, jedynie na cienkich krawędziach bywa przeświecający. Ze względu na niewielki rozmiar kryształów, jego właściwości fizyczne, takie jak twardość, są trudne do precyzyjnego zmierzenia. Jest minerałem bardzo gęstym z uwagi na wysoką zawartość ołowiu. ## Barwy i odmiany Minerał ten występuje w charakterystycznej gamie barw od pomarańczowoczerwonej, przez czerwonopomarańczową, do żółtopomarańczowej. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa embreyit została nadana na cześć Petera Godwina Embreya (1929–2012), brytyjskiego mineraloga i kustosza z Muzeum Historii Naturalnej w Londynie, w uznaniu jego wkładu w mineralogię. Minerał został opisany po raz pierwszy w 1972 roku na podstawie próbek z kopalni Berezowsk na Uralu (Rosja) oraz z kopalni Callenberg w Saksonii (Niemcy). ## Zastosowania Embreyit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jego znaczenie jest czysto naukowe i kolekcjonerskie ze względu na ekstremalną rzadkość i atrakcyjny wygląd mikroskopowych okazów.

Właściwości

Twardość Mohsa
3.5
Połysk
Adamantine
Rysa
Orange-yellow
Gęstość
6.4
Łupliwość
Perfect on {100}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Translucent
Układ krystaliczny
Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Embreyit rozpoznaje się na podstawie jego charakterystycznej pomarańczowoczerwonej barwy, występowania w postaci mikroskopijnych nalotów lub drobnych kryształów na skałach zawierających inne wtórne minerały ołowiu. Kluczowe jest również jego współwystępowanie z minerałami takimi jak krokoit, wauquelinit i piromorfit. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z krokoitem, który ma podobną barwę, ale tworzy zazwyczaj większe, lepiej wykształcone pryzmatyczne kryształy. Podobny bywa także wauquelinit, który często ma bardziej zielonkawy lub oliwkowy odcień i tworzy skupienia o innej morfologii. Ostateczne odróżnienie wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) lub spektroskopia EDS. ## Formy kryształów Embreyit tworzy bardzo małe, tabliczkowe kryształy o zarysie sześcioboku lub rombu, często spłaszczone. Występuje również w postaci rozetowych lub promienistych agregatów, a także jako ziemiste i proszkowe naloty na powierzchni skały.

Środowisko występowania

## Geneza Embreyit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania (wietrzenia) złóż kruszców polimetalicznych bogatych w ołów. Jego krystalizacja zachodzi w wyniku reakcji roztworów zawierających jony chromianowe i fosforanowe z minerałami pierwotnymi ołowiu, takimi jak galena. ## Asocjacje mineralne Minerał ten najczęściej współwystępuje z innymi wtórnymi minerałami ołowiu. Typowe minerały towarzyszące to krokoit, wauquelinit, piromorfit, cerusyt, cassedanneit, a także kwarc i goethyt. ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne lokalizacje dla embreyitu to kopalnia Berezowsk na Uralu w Rosji oraz kopalnia Callenberg w Saksonii w Niemczech. Potwierdzono jego występowanie także w Dundas na Tasmanii (Australia), w kopalni Phoenixville w Pensylwanii (USA) oraz w kilku miejscach w Szkocji (Leadhills-Wanlockhead).

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione okazy embreyitu to te, które posiadają widoczne, choćby pod mikroskopem, dobrze wykształcone kryształy o intensywnej, pomarańczowoczerwonej barwie. Wysoko oceniane są bogate skupienia krystaliczne pokrywające znaczną powierzchnię matrycy skalnej. Kontrast z minerałami towarzyszącymi, takimi jak biały cerusyt czy zielony piromorfit, również podnosi atrakcyjność okazu. ## Popularne stanowiska Za najlepsze na świecie uchodzą okazy pochodzące z historycznych lokalizacji w kopalni Berezowsk (Rosja) i Callenberg (Niemcy). W ostatnich latach na rynku pojawiły się również interesujące mikroskopy z Dundas na Tasmanii.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy embreyitu są niezwykle delikatne i zazwyczaj mikroskopijne. Nie należy ich czyścić mechanicznie ani chemicznie. W razie potrzeby można użyć sprężonego powietrza (z bezpiecznej odległości) do usunięcia kurzu. Jakikolwiek kontakt z wodą lub chemikaliami jest niewskazany. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, kwasami i innymi środkami czyszczącymi. Minerał jest wrażliwy na wstrząsy i ścieranie. Ze względu na zawartość ołowiu i chromu, należy unikać wdychania pyłu i myć ręce po każdym kontakcie z okazem. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w szczelnych, stabilnych pojemnikach typu "micromount", chroniąc je przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Powinny być trzymane z dala od źródeł wibracji i bezpośredniego światła słonecznego.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej