Eleomelanite
Wzór chemiczny: (K<sub>2</sub>Pb<sup>2+</sup>)Cu<sup>2+</sup><sub>4</sub>O<sub>2</sub>(S<sup>6+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>4</sub>
Eleomelanit to rzadki siarczan potasu, ołowiu i miedzi, tworzący czarne, tabliczkowe kryształy o metalicznym połysku.
Właściwości
- Połysk
- Metaliczny
- Rysa
- Czarna
- Gęstość
- 4.49
- Łupliwość
- Doskonała wg {100}
- Przełam
- Nierówny
- Przezroczystość
- Nieprzezroczysty
- Układ krystaliczny
- Jednoskośny
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Eleomelanit jest rozpoznawany na podstawie swojego unikalnego wyglądu - czarnych, błyszczących, tabliczkowych kryształów występujących w specyficznym środowisku. Identyfikacja wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak spektroskopia Ramana lub analiza chemiczna (EDS), ze względu na mikroskopijny rozmiar kryształów i podobieństwo do innych czarnych minerałów wulkanicznych. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi czarnymi minerałami z fumaroli wulkanu Tołbaczyk, takimi jak tenoryt (CuO) czy inne złożone siarczany. Odróżnienie wizualne jest praktycznie niemożliwe i wymaga specjalistycznego sprzętu badawczego. Kształt kryształów (cienkie tabliczki) może być pomocną wskazówką, ale nie jest cechą jednoznacznie diagnostyczną. ## Formy kryształów Eleomelanit krystalizuje w formie bardzo cienkich, tabliczkowych lub listewkowych kryształów, często o heksagonalnym zarysie. Tworzy również nieregularne skupienia i agregaty tychże kryształów.
Środowisko występowania
## Geneza Eleomelanit jest minerałem pochodzenia wulkanicznego. Powstaje w procesie sublimacji z gazów wulkanicznych w fumarolach, czyli ekshalacjach o wysokiej temperaturze (powyżej 600°C). Krystalizuje bezpośrednio z fazy gazowej na powierzchni skał wulkanicznych, takich jak bazalt. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi siarczanami i tlenkami powstającymi w podobnych warunkach. Na stanowisku typowym (wulkan Tołbaczyk) znaleziono go w towarzystwie takich minerałów jak: anglesit, chalkantyt, dolangfanit, euchloryna, langbeinit, tenoryt i wulffit. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania eleomelanitu na świecie jest jego lokalizacja typowa - fumarola "Arsenatnaya" na drugim stożku żużlowym Północnego Przełomu Wielkiej Erupcji Szczelinowej wulkanu Tołbaczyk na Kamczatce, w Rosji.
Rzadkość
Bardzo rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Jako minerał typu "micromount", wartość kolekcjonerska eleomelanitu zależy od jakości i wielkości kryształów, chociaż te rzadko przekraczają ułamki milimetra. Najbardziej cenione są okazy z dobrze wykształconymi, ostrymi, błyszczącymi kryształami, wyraźnie widocznymi na tle skały macierzystej (matrycy). Bogate skupienia kryształów są bardziej pożądane niż pojedyncze, izolowane osobniki. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów eleomelanitu jest wulkan Tołbaczyk na Kamczatce. Materiał z tej lokalizacji jest niezwykle rzadki i poszukiwany przez wyspecjalizowanych kolekcjonerów minerałów wulkanicznych i rzadkich gatunków.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Ze względu na ekstremalną kruchość i niewielki rozmiar kryształów, mechaniczne czyszczenie nie jest zalecane. Okazy należy chronić przed kurzem, przechowując je w zamkniętych pojemnikach. Jeśli czyszczenie jest absolutnie konieczne, można użyć sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą i wszelkimi chemikaliami, ponieważ minerał może być rozpuszczalny lub reaktywny. Kryształy są bardzo kruche i wrażliwe na wszelkie wstrząsy i dotyk. Należy unikać ultradźwięków oraz zmian temperatury. ## Przechowywanie Okazy eleomelanitu powinny być przechowywane w stabilnych warunkach, w specjalistycznych pudełkach typu "micromount" lub w szczelnych klaserach, z dala od wibracji, wilgoci i zanieczyszczeń. Najlepiej przechowywać je w oryginalnym pojemniku, w którym zostały nabyte.