Eldragónite

Wzór chemiczny: Cu₆BiSe₄(Se₂)

Eldragónit to bardzo rzadki selenek miedzi i bizmutu, tworzący metaliczne, czarne, igiełkowe kryształy.

## Charakterystyka Eldragónit jest bardzo rzadkim minerałem z grupy siarczków, a dokładniej złożonym selenkiem miedzi i bizmutu. Występuje w postaci bardzo małych, igiełkowych lub listewkowych kryształów, które rzadko przekraczają 1 mm długości. Tworzy skupienia włókniste, promieniste agregaty lub występuje jako wrostki w innych minerałach, głównie w umangicie. Jest nieprzezroczysty i ma czarną barwę z metalicznym połyskiem. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się metalicznym połyskiem i czarną rysą. Jego twardość i gęstość nie zostały precyzyjnie zmierzone ze względu na niewielkie rozmiary kryształów, ale gęstość obliczona na podstawie wzoru chemicznego i parametrów komórki elementarnej wynosi 7,18 g/cm³. Wykazuje doskonałą łupliwość w jednym kierunku. ## Historia i nazwa Eldragónit został odkryty w kopalni El Dragón w departamencie Potosí w Boliwii. Jego nazwa pochodzi bezpośrednio od miejsca typowego (type locality). Został zatwierdzony jako nowy minerał przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2011 roku (numer IMA2011-088). Opisany został przez zespół mineralogów pod kierownictwem Wernera H. Paulusa. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary, eldragónit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego i jest cennym nabytkiem dla wyspecjalizowanych kolekcjonerów minerałów rzadkich (tzw. "micromountów").

Właściwości

Twardość Mohsa: 3.5
Barwa: Brownish to light-maroon
Połysk: Metallic
Rysa: Brownish black
Gęstość: 6.76
Łupliwość: Perfect on {100}
Przełam: Irregular/Uneven,Conchoidal
Przezroczystość: Opaque
Układ krystaliczny: Orthorhombic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja eldragónitu jest możliwa niemal wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod laboratoryjnych, takich jak analiza chemiczna (EDS) i dyfrakcja rentgenowska (XRD). Wizualnie, w skali mikro, można go podejrzewać na podstawie jego formy - czarnych, metalicznych, igiełkowych lub listewkowych kryształów - oraz współwystępowania z innymi selenkami w kopalni El Dragón. ## Odróżnianie od podobnych Eldragónit jest bardzo podobny do innych rzadkich, igiełkowych selenków i siarczków bizmutu. Można go pomylić z watkinsonitem, emplektytem czy innymi minerałami z grupy chalkostybistu. Pewne odróżnienie wymaga specjalistycznej analizy składu chemicznego, która wykaże obecność selenu i charakterystyczny stosunek miedzi do bizmutu. ## Formy kryształów Minerał ten tworzy wydłużone, igiełkowe lub listewkowe kryształy, osiągające do 1 mm długości i zaledwie kilka mikrometrów grubości. Kryształy często tworzą bezładne skupienia, agregaty włókniste lub promieniste rozetki. Występują jako wrostki w innych minerałach, głównie w umangicie.

Środowisko występowania

## Geneza Eldragónit powstaje w warunkach hydrotermalnych, w żyłach bogatych w selen. Jego powstanie związane jest z krystalizacją z roztworów nasyconych miedzią, bizmutem i selenem w stosunkowo niskich temperaturach. Występuje w asocjacji z innymi selenkami w osadach piaskowcowych formacji El Fraile. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w ścisłej asocjacji z innymi selenkami. Najczęściej towarzyszą mu umangit (w którym często tworzy wrostki), klockmannit, berzelianit, clausthalit, eukairyt, a także hematyt i kwarc. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania eldragónitu na świecie jest jego lokalizacja typowa - kopalnia El Dragón, położona w prowincji Antonio Quijarro, w departamencie Potosí w Boliwii.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazów eldragónitu ocenia się przede wszystkim na podstawie bogactwa i widoczności jego mikroskopijnych kryształów na matrycy skalnej. Najbardziej cenione są okazy, na których tworzy on gęste, promieniste agregaty lub wyraźnie wykształcone, pojedyncze igiełki. Ważna jest również asocjacja z innymi rzadkimi selenkami, co podnosi wartość naukową i kolekcjonerską okazu. ## Popularne stanowiska Wszystkie dostępne na rynku kolekcjonerskim okazy eldragónitu pochodzą z jednego miejsca na świecie: kopalni El Dragón w Boliwii. Jest to jedyne znane stanowisko tego minerału.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazów z eldragónitem generalnie nie należy czyścić mechanicznie ani chemicznie ze względu na ich delikatność i mikroskopijne rozmiary kryształów. Wszelkie próby czyszczenia mogą łatwo zniszczyć delikatne igiełki. Jeśli konieczne jest usunięcie kurzu, można użyć delikatnego strumienia sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z jakimikolwiek chemikaliami, kwasami i detergentami. Minerał jest wrażliwy na utlenianie, dlatego należy chronić go przed wilgocią i gwałtownymi zmianami temperatury. Nie należy go myć w wodzie ani czyścić ultradźwiękami. ## Przechowywanie Okazy eldragónitu, będące zazwyczaj mikromontażami (micromounts), powinny być przechowywane w stabilnych warunkach, w zamkniętych, szczelnych pudełkach typu "perky box". Chroni to delikatne kryształy przed uszkodzeniami mechanicznymi, kurzem oraz zmianami wilgotności, które mogłyby prowadzić do jego powolnego rozkładu.