Edtollite

Wzór chemiczny: K₂NaCu²⁺₅Fe³⁺O₂(As⁵⁺O₄)₄

Edtollit to rzadki arsenian miedzi, żelaza, sodu i potasu, tworzący drobne, tabliczkowe kryształy o ciemnozielonej barwie i szklistym połysku.

## Charakterystyka Edtollit jest bardzo rzadkim minerałem z grupy arsenianów, o złożonym składzie chemicznym obejmującym potas, sód, miedź i żelazo. Występuje w postaci bardzo małych, tabliczkowych lub listewkowych kryształów, które rzadko przekraczają 0.2 mm długości. Kryształy te często tworzą rozetowe lub promieniste agregaty. Ze względu na swój rozmiar, cechy wizualne są trudne do zaobserwowania bez powiększenia. ## Właściwości fizyczne Kryształy edtollitu wykazują szklisty połysk. Są kruche, a ich twardość i gęstość nie zostały precyzyjnie zmierzone z powodu niewielkich rozmiarów próbek. Minerał jest przezroczysty do przeświecającego. ## Barwy i odmiany Edtollit ma charakterystyczną, ciemnozieloną barwę. Nie wykazuje pleochroizmu. Nie są znane żadne jego odmiany. ## Historia i nazwa Minerał został nazwany na cześć Edwarda (Eda) Tollera (ur. 1969), amerykańskiego kolekcjonera minerałów z Tucson w Arizonie, który specjalizuje się w minerałach z wulkanu Tolbaczik i dostarczył do badań materiał, w którym odkryto edtollit. Został on zatwierdzony jako nowy gatunek minerału przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2010 roku (numer IMA2010-044). Opisali go rosyjscy naukowcy, w tym Igor V. Pekov i Natalia V. Zubkova. ## Zastosowania Edtollit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest wyłącznie obiektem zainteresowania naukowego i kolekcjonerskiego, poszukiwanym przez kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach lub minerałach z wulkanu Tolbaczik.

Właściwości

Barwa: Brown–black to black
Połysk: Vitreous
Rysa: Green
Gęstość: 4.26
Łupliwość: Perfect on {001}
Przełam: Brittle
Przezroczystość: Transparent to Translucent
Układ krystaliczny: Triclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Rozpoznanie edtollitu w terenie jest niemożliwe. Identyfikacja wymaga zaawansowanych metod laboratoryjnych, takich jak analiza chemiczna (EDS) i rentgenowska analiza strukturalna (XRD). W kolekcji można go wstępnie zidentyfikować na podstawie charakterystycznego wyglądu (ciemnozielone, tabliczkowe kryształy w agregatach) i, co najważniejsze, lokalizacji - występuje wyłącznie w fumarolach wulkanu Tolbaczik. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi zielonymi arsenianami miedzi występującymi w tym samym środowisku, takimi jak lammerit, eriostranit czy popovit. Pewne odróżnienie jest możliwe tylko za pomocą analizy chemicznej i krystalograficznej. ## Formy kryształów Edtollit tworzy cienkie, tabliczkowe lub listewkowe kryształy, wydłużone wzdłuż jednej z osi. Kryształy te często łączą się w promieniste, gwiaździste lub rozetowe agregaty.

Środowisko występowania

## Geneza Edtollit jest minerałem pochodzenia wulkanicznego, powstającym w procesie sublimacji z gazów wulkanicznych w wysokotemperaturowych fumarolach. Krystalizuje w strefach ekshalacji, gdzie gorące gazy bogate w arsen, miedź i inne pierwiastki wchodzą w reakcję z otaczającymi skałami. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w towarzystwie innych rzadkich arsenianów i siarczanów powstających w podobnych warunkach. Współwystępuje z tenorytem, hematytem, afthitalitem, langbeinitem, sanidynem, eriostranitem, lammeritem, popovitem, arsmirandytem i innymi. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania edtollitu na świecie jest jego lokalizacja typowa: fumarola Jadovitaja na Drugim Stożku Scoria północnego wyłomu Wielkiej Erupcji Szczelinowej wulkanu Tolbaczik na Kamczatce w Rosji.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu edtollitu zależy przede wszystkim od bogactwa i wielkości agregatów krystalicznych na matriksie. Najbardziej cenione są okazy z wyraźnie uformowanymi, rozetowymi skupieniami ciemnozielonych kryształów, dobrze kontrastującymi ze skałą macierzystą. Ze względu na mikroskopijny charakter minerału, nawet niewielkie, ale dobrze wykształcone agregaty są uważane za wartościowe. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów edtollitu jest wulkan Tolbaczik na Kamczatce. Materiał z tej lokalizacji jest niezwykle trudny do zdobycia z powodu odległego i niebezpiecznego położenia, co czyni każdy okaz cennym nabytkiem dla wyspecjalizowanych kolekcjonerów.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na ekstremalną rzadkość, mały rozmiar i kruchość kryształów, mechaniczne czyszczenie nie jest zalecane. Okazy powinny być chronione przed kurzem w zamkniętych pojemnikach. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z chemikaliami, zwłaszcza kwasami, które mogą uszkodzić minerał. Należy również unikać ultradźwięków i czyszczenia parowego. Minerał jest stabilny w normalnych warunkach, ale należy chronić go przed ekstremalnymi temperaturami. ## Przechowywanie Okazy edtollitu, zazwyczaj mikroskopijne kryształy na matriksie, powinny być przechowywane w specjalistycznych pudełkach typu "micromount", aby zapobiec uszkodzeniom mechanicznym i gromadzeniu się kurzu. Należy unikać wibracji i wstrząsów.