Edingtonite
Wzór chemiczny: Ba(Si₃Al₂)O₁₀·4H₂O
Edingtonit to rzadki, biały lub bezbarwny minerał z grupy zeolitów, tworzący charakterystyczne, krótkie kryształy pryzmatyczne.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 4-5
- Barwa
- Colorless to white
- Połysk
- Vitreous
- Rysa
- White
- Gęstość
- 2.694
- Łupliwość
- m {110}
- Przełam
- Uneven
- Przezroczystość
- Transparent,Translucent
- Układ krystaliczny
- Orthorhombic
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Edingtonit można rozpoznać po jego charakterystycznych, krótkich kryształach pryzmatycznych, często o kwadratowym przekroju, a także po stosunkowo wysokiej gęstości jak na zeolit. Wykazuje doskonałą łupliwość w dwóch kierunkach, co może być widoczne na uszkodzonych kryształach. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi zeolitami, takimi jak natrolit czy skolecyt, które jednak tworzą zazwyczaj igiełkowe lub smukłe kryształy. Od barytu i celestynu, z którymi czasem współwystępuje, odróżnia go niższa twardość i inna forma kryształów. Od kwarcu odróżnia go znacznie niższa twardość. ## Formy kryształów Najczęściej tworzy krótkie, pryzmatyczne kryształy, często zakończone płaskimi lub nisko-piramidalnymi ścianami. Kryształy mogą być pojedyncze lub tworzyć niewielkie grupy. Występuje także w skupieniach włóknistych, promienistych oraz w formie mas wypełniających niewielkie pustki w skale.
Środowisko występowania
## Geneza Edingtonit jest minerałem hydrotermalnym niskich temperatur. Powstaje w pęcherzach pogazowych i szczelinach w skałach wulkanicznych, takich jak bazalty i fonolity. Spotykany jest również w żyłach przecinających karbonatyty oraz w niektórych złożach rud manganu, gdzie tworzy się w wyniku procesów metasomatycznych. ## Asocjacje mineralne Często współwystępuje z innymi minerałami z grupy zeolitów, takimi jak analcym, natrolit, thomsonit, a także z kalcytem, barytem, harmotomem, prehnitem i kwarcem. ## Lokalizacje Najbardziej znane stanowiska edingtonitu na świecie to kopalnia Ice River w Kolumbii Brytyjskiej (Kanada), skąd pochodzą duże i dobrze wykształcone kryształy. Występuje także w kamieniołomie Böhlet w Västergötland (Szwecja), w Långban (Szwecja), w Old Kilpatrick w Szkocji (historyczna lokalizacja typowa) oraz w kopalni rud manganu w Hotazel (RPA). W Czechach znajdowany jest w okolicach miejscowości Těšín.
Rzadkość
Rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z ostrymi, dobrze wykształconymi, przezroczystymi kryształami, które są wolne od uszkodzeń. Wysoko oceniane są również grupy kryształów estetycznie osadzone na matrycy skalnej. Wielkość kryształów jest kluczowym czynnikiem - okazy z kryształami przekraczającymi centymetr są już uważane za wyjątkowe. Kontrast z minerałami towarzyszącymi, np. ciemną matrycą, podnosi atrakcyjność okazu. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej poszukiwane na rynku kolekcjonerskim są edingtonity z kopalni Ice River w Kanadzie, które ustanowiły standard jakości dla tego minerału. Klasyczne, choć zazwyczaj mniejsze, okazy pochodzą również ze Szwecji (Böhlet, Långban) i Republiki Południowej Afryki (Hotazel).
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy edingtonitu należy czyścić bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. W razie potrzeby można użyć wody destylowanej, ale należy unikać długotrwałego moczenia. Zawsze należy pozwolić okazowi całkowicie wyschnąć w temperaturze pokojowej. ## Czego unikać Jako zeolit, edingtonit jest wrażliwy na wysoką temperaturę, która może spowodować utratę wody z jego struktury i trwałe uszkodzenie. Należy unikać kontaktu z kwasami i innymi agresywnymi chemikaliami. Nie należy go czyścić w myjkach ultradźwiękowych. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w stabilnych warunkach, z dala od bezpośredniego światła słonecznego i źródeł ciepła. Ze względu na stosunkowo niską twardość, powinien być chroniony przed zarysowaniem przez twardsze minerały. Najlepiej przechowywać go w osobnym pudełku lub na miękkiej podstawce.