Edgarite

Wzór chemiczny: Fe³⁺Nb³⁺₃S²⁻₆

Edgaryt to rzadki, metaliczny minerał niobu i żelaza, znajdowany w sjenitach nefelinowych.

## Charakterystyka Edgaryt jest rzadkim siarczkiem żelaza i niobu. Tworzy bardzo małe, wydłużone kryształy o listewkowym pokroju, zwykle o długości do 0.2 mm. Najczęściej występuje w formie wrostków w innych minerałach, głównie w sodalicie. Z wyglądu jest nieprzezroczysty, o metalicznym połysku i czarnej barwie. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się czarną barwą i czarną rysą. Jego połysk jest metaliczny. Ze względu na niewielkie rozmiary kryształów, dokładne określenie twardości i gęstości jest trudne; wartości te nie zostały precyzyjnie zmierzone. ## Historia i nazwa Edgaryt został po raz pierwszy opisany w 1982 roku przez A.D. Edgara, J.M. Charbonneau, i A.G. Paulina. Jego nazwa honoruje Alana Drummonda Edgara (1935–2009), profesora mineralogii na Uniwersytecie Zachodniego Ontario w Kanadzie, za jego wkład w badania nad skałami alkalicznymi. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary, edgaryt nie ma żadnego zastosowania komercyjnego ani przemysłowego. Ma znaczenie wyłącznie naukowe i jest obiektem zainteresowania wyspecjalizowanych kolekcjonerów rzadkich minerałów.

Właściwości

Twardość Mohsa: 2-2.5
Barwa: Dark grey
Połysk: Metallic
Rysa: Black
Gęstość: 0
Łupliwość: basal
Przełam: Uneven
Przezroczystość: Opaque
Układ krystaliczny: Hexagonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja edgarytu jest możliwa wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod laboratoryjnych, takich jak analiza składu chemicznego (EDS) w mikroskopie elektronowym (SEM) lub dyfrakcja rentgenowska (XRD). Wizualne rozpoznanie w skali makroskopowej jest niemożliwe. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi drobnymi, czarnymi, metalicznymi minerałami siarczkowymi lub tlenkowymi występującymi w tym samym środowisku. Pewne odróżnienie wymaga specjalistycznej analizy. ## Formy kryształów Edgaryt tworzy drobne, listewkowate, wydłużone kryształy, często zgrupowane w niewielkie agregaty. Zazwyczaj występuje jako wrostki w innych minerałach.

Środowisko występowania

## Geneza Edgaryt powstaje w późnych stadiach krystalizacji w obrębie pegmatytów związanych z alkalicznymi intruzjami, takimi jak sjenity nefelinowe. Krystalizuje w warunkach niskiej fugatywności siarki. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z sodalitem (w którym często tworzy wrostki), egirynem, eudialitem, mikroklinem, nefelinem, arfvedsonitem oraz innymi rzadkimi minerałami, takimi jak rasvumit. ## Lokalizacje Jedyne potwierdzone i szczegółowo opisane stanowisko tego minerału na świecie (lokalizacja typowa) to kompleks alkaliczny Ilímaussaq na Grenlandii.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu z edgarytem zależy wyłącznie od potwierdzenia jego obecności za pomocą analizy oraz od bogactwa i wielkości towarzyszących mu minerałów z kompleksu Ilímaussaq. Sam edgaryt jest zbyt mały, by oceniać jego indywidualne cechy, takie jak forma czy połysk. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest kompleks Ilímaussaq na Grenlandii. Materiał z tej lokalizacji jest niezwykle ceniony przez kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich gatunkach minerałów i minerałach ze skał alkalicznych.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy z edgarytem, zazwyczaj w postaci wrostków w skale macierzystej, można czyścić wyłącznie sprężonym powietrzem w celu usunięcia kurzu. Należy unikać kontaktu z wodą i środkami chemicznymi. ## Czego unikać Należy unikać wszelkich metod czyszczenia na mokro, ultradźwięków oraz jakichkolwiek chemikaliów, które mogłyby uszkodzić zarówno mikroskopijne kryształy edgarytu, jak i otaczające go minerały, często wrażliwe (np. sodalit). ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w stabilnych warunkach, w suchym otoczeniu, z dala od kurzu. Najlepszym rozwiązaniem jest zamknięte pudełko typu "micromount", które chroni przed uszkodzeniami mechanicznymi i zanieczyszczeniami.