Earlandite
Wzór chemiczny: Ca₃(C₆H₅O₇)³⁻₂·4H₂O
Earlandyt to uwodniony cytrynian wapnia, rzadki minerał organiczny tworzący mikroskopijne, bezbarwne lub jasnożółte sferulityczne agregaty.
Właściwości
- Połysk
- Szklisty
- Gęstość
- 1.80
- Przezroczystość
- Prześwitujący
- Układ krystaliczny
- Monokliniczny
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Identyfikacja earlandytu jest możliwa niemal wyłącznie za pomocą metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) lub spektroskopia. Wizualnie, pod dużym powiększeniem, można zaobserwować charakterystyczne sferulityczne lub rozetkowe agregaty złożone z drobnych, listewkowych kryształów. Jego występowanie w osadach dennych lub wewnątrz konkrecji jest również wskazówką diagnostyczną. ## Odróżnianie od podobnych Ze względu na swój wygląd i niewielkie rozmiary, może być mylony z innymi minerałami wtórnymi tworzącymi podobne naloty, np. z niektórymi zeolitami lub węglanami. Pewne odróżnienie wymaga specjalistycznego sprzętu badawczego. W przeciwieństwie do węglanów, earlandyt nie reaguje z kwasem solnym. ## Formy kryształów Earlandyt tworzy sferulity, czyli kuliste agregaty o promienistej budowie wewnętrznej. Agregaty te składają się z bardzo drobnych, wydłużonych, listewkowych kryształów. Pojedyncze, dobrze wykształcone kryształy są niezwykle rzadkie i mikroskopijnej wielkości.
Środowisko występowania
## Geneza Earlandyt jest minerałem organicznym, powstającym w wyniku procesów diagenetycznych w osadach morskich. Tworzy się w środowisku o niskiej temperaturze, prawdopodobnie przy udziale materii organicznej. W lokalizacji typowej (Morze Weddella) został znaleziony wewnątrz i na powierzchni konkrecji ilasto-piaszczystych wydobytych z głębokości około 2590 metrów. ## Asocjacje mineralne Minerał ten został znaleziony w towarzystwie gipsu i bliżej niezidentyfikowanych minerałów ilastych w obrębie konkrecji osadowych. ## Lokalizacje Poza lokalizacją typową na Antarktydzie, earlandyt został zidentyfikowany w osadach Morza Tyrreńskiego we Włoszech. Jest to minerał ekstremalnie rzadki i znany tylko z kilku miejsc na świecie.
Rzadkość
Bardzo rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Jako minerał typu "micromount", wartość kolekcjonerska earlandytu zależy od jakości i bogactwa agregatów na matrycy. Najbardziej cenione są okazy z wyraźnie uformowanymi, licznymi sferulitami, które kontrastują z podłożem. Ważne jest, aby delikatne struktury były nieuszkodzone. Ze względu na rzadkość, każdy potwierdzony analitycznie okaz ma dużą wartość naukową i kolekcjonerską. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów dostępnych na rynku kolekcjonerskim, choć wciąż ekstremalnie rzadkich, jest lokalizacja typowa na Morzu Weddella na Antarktydzie.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy earlandytu są ekstremalnie delikatne i małe. Zazwyczaj występują w formie nalotów lub drobnych skupień na innym materiale (matrycy) i nie powinny być czyszczone mechanicznie. Jakikolwiek kontakt fizyczny, nawet z miękką szczoteczką, może zniszczyć mikroskopijne kryształy. Jeśli konieczne jest usunięcie kurzu, można użyć delikatnego strumienia sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą i wszelkimi chemikaliami, w tym kwasami i zasadami, które mogą go rozpuścić. Minerał jest wrażliwy na zmiany temperatury i wilgotności. Nie należy go podgrzewać ani wystawiać na bezpośrednie działanie promieni słonecznych. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w stabilnych warunkach, w zamkniętych, szczelnych pojemnikach (np. typu "micromount"), które chronią je przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Najlepiej trzymać je w suchym miejscu, z dala od źródeł ciepła i światła.