Duttonite

Wzór chemiczny: V<sup>4+</sup>O(OH)<sub>2</sub>

Duttonit to rzadki wodorotlenek wanadu(IV), tworzący drobne, zielonkawe kryształy i naloty, ceniony przez kolekcjonerów minerałów rzadkich.

## Charakterystyka Duttonit jest uwodnionym tlenkiem wanadu, występującym zazwyczaj w formie mikroskopijnych, listewkowych lub tabliczkowych kryształów. Tworzy także skupienia rozetkowe, promieniste agregaty oraz ziemiste lub pylaste naloty i powłoki na skałach macierzystych. Poszczególne kryształy rzadko osiągają rozmiar powyżej 1 mm, przez co minerał ten jest najczęściej obserwowany jako barwne skupienia. ## Właściwości fizyczne Duttonit charakteryzuje się twardością około 2.5 w skali Mohsa, co czyni go minerałem stosunkowo miękkim. Ma szklisty lub matowy połysk, w zależności od formy występowania. Jest przeświecający do nieprzezroczystego. Gęstość minerału wynosi około 3.24 g/cm³. ## Barwy i odmiany Minerał ten przybiera barwy od bladozielonej, przez szarozieloną, aż po zielonobrązową. Nie wyróżniono jego nazwanych odmian. ## Historia i nazwa Nazwa minerału honoruje Clarence'a Edwarda Duttona (1841-1912), amerykańskiego geologa i kapitana armii, który prowadził pionierskie badania geologiczne na płaskowyżu Kolorado w USA. Duttonit został po raz pierwszy opisany w 1956 roku przez Alice D. Weeks, Mary E. Thompson i Alexandra M. Sherwooda na podstawie próbek z kopalni Peanut w hrabstwie Montrose w Kolorado. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość i występowanie w niewielkich ilościach, duttonit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Ma znaczenie wyłącznie naukowe i kolekcjonerskie, będąc poszukiwanym minerałem wśród specjalistów gromadzących minerały wanadu.

Właściwości

Twardość Mohsa
2.5
Połysk
Vitreous
Rysa
Pale green
Gęstość
3.24
Łupliwość
Perfect on {010}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Translucent to Opaque
Układ krystaliczny
Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Duttonit można rozpoznać po jego charakterystycznej bladozielonej do zielonobrązowej barwie, występowaniu w formie drobnych, listewkowych kryształów, promienistych agregatów lub ziemistych nalotów. Kluczowe jest jego współwystępowanie z innymi wtórnymi minerałami wanadu w złożach uranowo-wanadowych. ## Odróżnianie od podobnych Duttonit może być mylony z innymi wtórnymi minerałami wanadu, takimi jak montroseit, z którego często powstaje w wyniku utleniania, czy doloresit, z którym jest dimorficzny. Dokładna identyfikacja niemal zawsze wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD). ## Formy kryształów Kryształy duttonitu są najczęściej bardzo małe, o pokroju listewkowym lub tabliczkowym, wydłużone wzdłuż osi krystalograficznej. Często tworzą wachlarzowate lub promieniste agregaty i rozety. Występuje także w postaci skupień ziemistych i pylastych.

Środowisko występowania

## Geneza Duttonit jest wtórnym minerałem powstającym w strefach utleniania złóż uranowo-wanadowych, które występują w piaskowcach. Tworzy się w warunkach niskotemperaturowych w wyniku wietrzenia i przeobrażania pierwotnych minerałów wanadu, takich jak montroseit. ## Asocjacje mineralne Minerał ten często współwystępuje z innymi minerałami wanadu i uranu. Do najczęstszych asocjacji należą montroseit, doloresit, corvusit, karnotyt, tyuyamunit, a także gips, baryt i piryt. ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne lokalizacje duttonitu znajdują się w USA, na obszarze płaskowyżu Kolorado, w stanach Kolorado (hrabstwo Montrose, np. kopalnia Peanut, kopalnia Vanadium Queen), Utah (hrabstwo San Juan) i Arizona (hrabstwo Apache). Znany jest również z kopalni uranu w Gabonie (Mounana) oraz z kilku miejsc w Argentynie.

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, widocznymi gołym okiem kryształami tworzącymi promieniste agregaty lub rozetki. Kontrastowa, jasna matryca skalna podkreśla zieloną barwę duttonitu. Ważna jest również obfitość minerału na okazie oraz potwierdzona analitycznie tożsamość, ze względu na podobieństwo do innych minerałów wanadu. ## Popularne stanowiska Za najlepsze na świecie uchodzą okazy pochodzące z klasycznych lokalizacji na płaskowyżu Kolorado w USA, zwłaszcza z kopalń w hrabstwie Montrose w Kolorado. Okazy z tych miejsc są historycznie najważniejsze i stanowią wzorzec dla tego minerału.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy duttonitu są bardzo delikatne i wrażliwe. Należy je czyścić wyłącznie bardzo ostrożnie, używając sprężonego powietrza do usunięcia kurzu. Jakikolwiek kontakt z wodą lub chemikaliami jest niewskazany. ## Czego unikać Należy unikać mycia w wodzie, myjek ultradźwiękowych oraz wszelkich środków chemicznych. Minerał jest miękki i kruchy, dlatego trzeba chronić go przed uderzeniami, zarysowaniem i wibracjami. Nie należy go podgrzewać ani wystawiać na długotrwałe działanie światła słonecznego. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w zamkniętych, stabilnych pojemnikach (typu "membrane box" lub w pudełkach z miękką wyściółką), aby chronić je przed uszkodzeniami mechanicznymi, kurzem i zmianami wilgotności. Należy unikać przechowywania w wilgotnych warunkach.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej