Dutrowite

Wzór chemiczny: Na(Fe²⁺₂.₅Ti⁴⁺₀.₅)Al₆(Si₆O₁₈)(BO₃)₃(OH)₃O

Dutrowit to rzadki, czarny minerał z grupy turmalinów, wyróżniający się wysoką zawartością tytanu i żelaza, odkryty we Włoszech.

## Charakterystyka Dutrowit jest minerałem należącym do nadgrupy turmalinów. Tworzy czarne, nieprzezroczyste kryształy o pokroju słupkowym lub igiełkowym, często zakończone piramidalnie. Zazwyczaj występuje w formie wrośniętych w skałę, dobrze wykształconych kryształów, osiągających do kilku milimetrów długości. Jego charakterystyczną cechą jest czarna, nieprzezroczysta barwa i szklisty połysk. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się znaczną twardością, wynoszącą 7 w skali Mohsa, co jest typowe dla turmalinów. Ma szklisty połysk i jest kruchy, z nierównym, muszlowym przełamem. Gęstość dutrowitu jest stosunkowo wysoka i wynosi około 3,25 g/cm³. ## Barwy i odmiany Dutrowit jest minerałem idiochromatycznym, którego intensywnie czarna barwa wynika z jego składu chemicznego, a konkretnie z obecności żelaza i tytanu. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału honoruje Barbarę L. Dutrow, amerykańską mineralog i profesorkę z Louisiana State University, za jej wkład w badania nad grupą turmalinów. Dutrowit został zatwierdzony jako nowy minerał przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2017 roku. Został odkryty w rejonie Grotta del Vento, Fornovolasco, we włoskich Alpach Apuańskich. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów, dutrowit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego i kolekcjonerskiego dla zaawansowanych zbieraczy minerałów systematycznych i mikromontów.

Właściwości

Twardość Mohsa: 7-7.5
Barwa: brown
Połysk: Vitreous
Rysa: light brown
Gęstość: 3.203
Łupliwość: None
Przełam: Irregular/Uneven
Przezroczystość: Transparent
Układ krystaliczny: Trigonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Makroskopowe rozpoznanie dutrowitu jest trudne i wymaga zaawansowanych metod badawczych. Identyfikuje się go na podstawie czarnej barwy, trygonalnej formy kryształów, wysokiej twardości (7 w skali Mohsa) oraz charakterystycznego środowiska występowania. Pewne oznaczenie jest możliwe tylko przy użyciu analizy chemicznej (EDS) i metod rentgenograficznych (XRD). ## Odróżnianie od podobnych Dutrowit jest niemal niemożliwy do odróżnienia gołym okiem od innych czarnych turmalinów, takich jak schörl, dravit czy elbait bogaty w żelazo. Różnice wynikają ze składu chemicznego, w szczególności z unikalnej dla dutrowitu wysokiej zawartości tytanu. Odróżnienie od tych minerałów wymaga specjalistycznej aparatury badawczej. ## Formy kryształów Dutrowit tworzy słupkowe lub igiełkowe kryształy o przekroju trójkątnym z zaokrąglonymi ścianami, co jest typowe dla turmalinów. Kryształy są często zakończone nisko nachylonymi ścianami piramidy trygonalnej. Występują jako pojedyncze, wrośnięte kryształy lub w niewielkich, promienistych skupieniach.

Środowisko występowania

## Geneza Dutrowit powstaje w warunkach metamorfizmu regionalnego, w skałach bogatych w glin i bor. Jego powstawanie związane jest z procesami hydrotermalnymi zachodzącymi w średnich temperaturach i ciśnieniach. W lokalizacji typowej (Alpy Apuańskie) występuje w żyłach przecinających metakwarcytowe soczewki w obrębie łupków. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z kwarcem, muskowitem, hematytem, flogopitem, klinochlorem, tytanitem oraz innymi turmalinami, takimi jak dravit i schörl. ## Lokalizacje Jedyną potwierdzoną i szczegółowo opisaną lokalizacją występowania dutrowitu na świecie jest jego miejsce odkrycia: rejon Grotta del Vento, Fornovolasco, Prowincja Lukka, Toskania we Włoszech.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazów dutrowitu ocenia się przede wszystkim na podstawie wykształcenia i wielkości kryształów. Najbardziej cenione są dobrze uformowane, ostro zakończone kryształy, wyraźnie odcinające się od jasnego tła skały macierzystej (najczęściej kwarcu lub muskowitu). Połysk i brak uszkodzeń mechanicznych również podnoszą wartość kolekcjonerską. ## Popularne stanowiska Wszystkie znane okazy kolekcjonerskie pochodzą z jednej lokalizacji - Fornovolasco we Włoszech. Materiał z tego miejsca jest niezwykle ograniczony, co czyni go bardzo pożądanym wśród kolekcjonerów specjalizujących się w turmalinach i minerałach systematycznych.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy dutrowitu należy czyścić wyłącznie mechanicznie, używając miękkiej, suchej szczoteczki do usunięcia kurzu. Ze względu na jego występowanie w formie wrośniętych, małych kryształów, odradza się czyszczenie na mokro, które mogłoby uszkodzić skałę macierzystą. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z silnymi środkami chemicznymi, kwasami i zasadami. Mimo wysokiej twardości, minerał jest kruchy i wrażliwy na uderzenia oraz gwałtowne zmiany temperatury. Nie należy poddawać go czyszczeniu ultradźwiękowemu. ## Przechowywanie Kolekcjonerskie okazy dutrowitu, zwłaszcza mikromonty, najlepiej przechowywać w specjalistycznych pudełkach zamykanych (typu "membrane box" lub watowanych), które chronią je przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi.