Duranusite

Wzór chemiczny: As₄S

Duranusyt to rzadki siarczek arsenu, tworzący drobne, tabliczkowe kryształy o metalicznym połysku, występujący w żyłach kwarcowych.

## Charakterystyka Duranusyt jest siarczkiem arsenu o metalicznym wyglądzie. Zazwyczaj tworzy bardzo małe, cienkie, tabliczkowe kryształy, które mogą występować w formie rozetkowych lub promienistych agregatów. Jego barwa jest szaroczarna, a połysk silnie metaliczny. Ze względu na niewielkie rozmiary kryształów, jego cechy makroskopowe są trudne do zaobserwowania bez użycia powiększenia. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest bardzo miękki, z twardością w skali Mohsa wynoszącą od 2 do 2.5, co oznacza, że można go zarysować paznokciem. Jest nieprzezroczysty, ale bardzo cienkie odłamki mogą przeświecać na ciemnoczerwono. Ma czarną rysę. ## Barwy i odmiany Dominującą barwą duranusytu jest szaroczarna. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału pochodzi od miejscowości Duranus we Francji, w pobliżu której znajduje się jego lokalizacja typowa - kopalnia L'Eguisse. Został on opisany i uznany za nowy minerał w 1973 roku. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i niewielkie rozmiary, duranusyt nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach lub systematyce.

Właściwości

Twardość Mohsa: 2-2.5
Połysk: Metaliczny
Rysa: Czarna
Gęstość: 0
Przezroczystość: Nieprzezroczysty
Układ krystaliczny: Rombowy

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Rozpoznanie duranusytu w warunkach amatorskich jest praktycznie niemożliwe. Wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak analiza składu chemicznego (EDS) i dyfrakcja rentgenowska (XRD). Wstępną identyfikację można oprzeć na współwystępowaniu z innymi minerałami arsenu w znanych lokalizacjach, metalicznym połysku i formie drobnych, tabliczkowych kryształów. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi siarczkami arsenu, takimi jak realgar czy aurypigment, jednak różni się od nich barwą (jest szaroczarny, a nie czerwony czy żółty). Od innych szarych minerałów metalicznych (np. stibnitu) odróżnia go forma kryształów i skład chemiczny. ## Formy kryształów Krystalizuje w układzie rombowym. Tworzy bardzo małe, cienkie, listewkowe lub tabliczkowe kryształy, często zgrupowane w promieniste lub rozetkowe agregaty. Kryształy rzadko przekraczają ułamki milimetra.

Środowisko występowania

## Geneza Duranusyt jest minerałem pochodzenia hydrotermalnego. Powstaje w niskotemperaturowych żyłach kwarcowo-węglanowych, bogatych w arsen. W lokalizacji typowej znaleziono go w pustkach w żyłach kwarcowych przecinających wapienie z okresu jury. ## Asocjacje mineralne Współwystępuje z innymi minerałami arsenu, takimi jak realgar, aurypigment, arsen rodzimy, a także z kwarcem, kalcytem i dolomitem. ## Lokalizacje Jest to minerał ekstremalnie rzadki. Poza typową lokalizacją w kopalni L'Eguisse koło Duranus we Francji, jego występowanie potwierdzono jedynie w kilku miejscach na świecie, między innymi w kopalni Ushu w prefekturze Kagoshima w Japonii oraz w złożu Balcooma w Queensland w Australii.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Dla kolekcjonerów najważniejszym kryterium jest sama obecność minerału na matrycy skalnej, potwierdzona analizą. Ze względu na mikroskopijne rozmiary kryształów, okazy z widocznymi pod powiększeniem, dobrze wykształconymi agregatami (np. rozetkami) są najbardziej pożądane. Istotne jest również bogactwo asocjacji z innymi rzadkimi minerałami arsenu. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów o znaczeniu kolekcjonerskim jest lokalizacja typowa - kopalnia L'Eguisse we Francji. Okazy z innych stanowisk są zazwyczaj dostępne jedynie w instytucjach naukowych.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy duranusytu są niezwykle delikatne i rzadkie. Czyszczenie powinno być ograniczone do absolutnego minimum. Jeśli jest to konieczne, można użyć sprężonego powietrza do usunięcia kurzu. Należy unikać kontaktu z wodą i wszelkimi środkami chemicznymi. ## Czego unikać Należy unikać myjek ultradźwiękowych, chemikaliów (zwłaszcza kwasów i zasad), wysokiej temperatury oraz wilgoci. Minerał jest bardzo miękki, więc należy chronić go przed zarysowaniem i uderzeniami. Jako siarczek arsenu, może być wrażliwy na długotrwałą ekspozycję na światło i wilgotne powietrze. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w stabilnych warunkach, w suchym miejscu, z dala od bezpośredniego światła słonecznego. Najlepiej trzymać je w zamkniętych pudełkach kolekcjonerskich, aby chronić je przed uszkodzeniami mechanicznymi i kurzem.