Durangite

Wzór chemiczny: NaAlAs<sup>5+</sup>O<sub>4</sub>F

Durangit to rzadki arsenian sodu i glinu, ceniony przez kolekcjonerów za intensywnie pomarańczowo-czerwone, dobrze wykształcone kryształy.

## Charakterystyka Durangit jest arsenianem sodowo-glinowym należącym do grupy tytanitu. Minerał ten tworzy zazwyczaj niewielkie, ale dobrze wykształcone, pryzmatyczne lub tabliczkowe kryształy. Jego najbardziej charakterystyczną cechą jest intensywna, żywa barwa, wahająca się od pomarańczowej i czerwono-pomarańczowej do czerwonobrązowej. Okazy często występują w postaci pojedynczych, połyskujących kryształów lub ich niewielkich grup osadzonych na skale macierzystej. ## Właściwości fizyczne Kryształy durangitu charakteryzują się szklistym, a na powierzchniach przełamu tłustym lub żywicznym połyskiem. Jest to minerał stosunkowo twardy, co pozwala odróżnić go od niektórych podobnych wizualnie minerałów. Jest przezroczysty do przeświecającego, a jego gęstość jest zauważalnie wyższa od typowych minerałów skałotwórczych. ## Barwy i odmiany Dominującą i w zasadzie jedyną spotykaną barwą durangitu jest pomarańczowo-czerwona w różnych odcieniach. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Durangit został po raz pierwszy opisany w 1869 roku przez George'a J. Brusha. Jego nazwa pochodzi od miejsca odkrycia – pasma górskiego Sierra de Durango w stanie Durango w Meksyku. Jest to jego lokalizacja typowa. ## Zastosowania Durangit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego ze względu na swoją rzadkość. Jest natomiast poszukiwanym i cenionym minerałem kolekcjonerskim.

Właściwości

Twardość Mohsa
5
Połysk
Szklisty
Rysa
Pomarańczowo-żółta
Gęstość
3.94-4.07
Łupliwość
Wyraźna/Dobra na {100}
Przełam
Nierówny do Muszlowego
Przezroczystość
Przezroczysty do Prześwitującego
Układ krystaliczny
Monokliniczny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczowymi cechami diagnostycznymi durangitu są jego jednoskośny pokrój kryształów, charakterystyczna pomarańczowo-czerwona barwa, szklisty połysk oraz wysoka gęstość. Występowanie w ryolitach bogatych w cynę jest również ważną wskazówką. ## Odróżnianie od podobnych Durangit bywa mylony z innymi pomarańczowymi lub czerwonymi minerałami. Od wanadynitu odróżnia go forma kryształów (jednoskośne, a nie heksagonalne) i środowisko występowania. Od cynobru różni się znacznie większą twardością. W odróżnieniu od niektórych granatów, durangit ma niższą twardość i inny pokrój kryształów. ## Formy kryształów Kryształy durangitu są zazwyczaj krótkopryzmatyczne, często o przekroju zbliżonym do kwadratu, lub tabliczkowe. Występują jako pojedyncze, narosłe kryształy lub w formie niewielkich, promienistych agregatów.

Środowisko występowania

## Geneza Durangit jest minerałem pochodzenia pneumatolitycznego i hydrotermalnego. Powstaje w późnych etapach krystalizacji w bogatych w alkalia i fluor ryolitach, zwłaszcza tych związanych z mineralizacją cynową. Krystalizuje z par i roztworów bogatych w arsen, fluor i sód w pustkach i szczelinach skał wulkanicznych. ## Asocjacje mineralne Minerał ten często współwystępuje z kasyterytem, topazem, hematytem, fluorytem, a także z różnymi minerałami z grupy skaleni i mik. ## Lokalizacje Najważniejszą i historyczną lokalizacją, z której pochodzą najlepsze okazy, jest stan Durango w Meksyku. Znany jest również z Thomas Range w stanie Utah, USA, gdzie występuje w ryolitach. Inne potwierdzone stanowiska znajdują się w Nowym Meksyku (USA) oraz w Kornwalii (Wielka Brytania).

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej pożądane przez kolekcjonerów są okazy z ostrymi, dobrze wykształconymi, przezroczystymi kryształami o intensywnej, pomarańczowo-czerwonej barwie. Wysoko cenione są kryształy osadzone na kontrastującym, jasnym podłożu skalnym (matrycy). Wielkość kryształów również ma znaczenie – okazy przekraczające 1 cm są uważane za wyjątkowe. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej cenione i klasyczne okazy durangitu pochodzą z lokalizacji typowej w Durango w Meksyku. Okazy z Thomas Range w Utah, choć zazwyczaj mniejsze, również są poszukiwane przez kolekcjonerów specjalizujących się w minerałach tej lokalizacji.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Zaleca się czyszczenie wyłącznie na sucho przy użyciu miękkiego pędzelka lub sprężonego powietrza do usunięcia kurzu. Kontakt z wodą, zwłaszcza gorącą lub kwasami, jest niewskazany. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z chemikaliami, w tym z kwasami i silnymi zasadami. Minerał jest wrażliwy na gwałtowne zmiany temperatury. Długotrwała ekspozycja na bezpośrednie światło słoneczne może nie być szkodliwa, ale zaleca się ostrożność. ## Przechowywanie Okazy durangitu najlepiej przechowywać w osobnych, wyściełanych pudełkach lub na podstawkach w zamkniętej gablocie, aby chronić je przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi. Ze względu na zawartość arsenu, po kontakcie z minerałem należy umyć ręce.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej