Duftyt
Wzór chemiczny: Pb<sup>2+</sup>Cu<sup>2+</sup>As<sup>5+</sup>O<sub>4</sub>(OH)
Duftyt to rzadki minerał arsenianowy ołowiu i miedzi, tworzący zazwyczaj zielone, nerkowate lub skorupowe skupienia.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 4.5
- Połysk
- Vitreous
- Rysa
- Pale green, white
- Gęstość
- 6.12
- Łupliwość
- Usually unobservable in botryoidal aggregates.
- Przełam
- Nierówny do muszlowego
- Przezroczystość
- Transparent,Translucent
- Układ krystaliczny
- Orthorhombic
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Duftyt można rozpoznać po charakterystycznej oliwkowozielonej lub szarozielonej barwie oraz najczęściej nerkowatych lub skorupowych skupieniach. Połysk szklisty i twardość 4.5 w skali Mohsa są również pomocne w identyfikacji. Rysa duftytu jest bladozielona lub biała. ## Odróżnianie od podobnych Duftyt bywa mylony z innymi zielonymi minerałami wtórnymi, takimi jak malachit czy libethenit. Od malachitu odróżnia go brak reakcji z kwasami oraz inna barwa rysy (malachit ma zieloną rysę). Od libethenitu różni się składem chemicznym i zazwyczaj odmiennym pokrojem kryształów. Precyzyjna identyfikacja często wymaga badań laboratoryjnych. ## Formy kryształów Duftyt najczęściej występuje w postaci skupień nerkowatych, kulistych, skorupowych lub promienistych. Rzadziej tworzy drobne, tabliczkowe lub słupkowe kryształy, które należą do układu rombowego.
Środowisko występowania
## Geneza Duftyt jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania złóż rud ołowiu i miedzi, szczególnie tych bogatych w arsen. Tworzy się w wyniku wietrzenia pierwotnych minerałów kruszcowych w obecności wód gruntowych zawierających rozpuszczone związki arsenu. ## Asocjacje mineralne Duftyt często współwystępuje z innymi minerałami wtórnymi strefy utleniania, takimi jak azuryt, malachit, mimetyt, wulfenit, cerusyt, anglesyt, goethyt czy hemimorfit. Występuje również z pierwotnymi minerałami kruszcowymi, z których powstał, takimi jak galena czy chalkopiryt. ## Lokalizacje Najważniejsze i najbardziej znane stanowiska duftytu to kopalnia Tsumeb w Namibii, która jest typową lokalizacją tego minerału. Inne miejsca występowania to m.in. Broken Hill w Australii, kopalnie w Arizonie i Nowym Meksyku w USA, a także lokalizacje w Niemczech i Chile.
Rzadkość
Niezbyt częsty
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Najbardziej cenione okazy duftytu to te o intensywnej, jednolitej oliwkowozielonej barwie, dobrze wykształconych formach nerkowatych lub kulistych oraz z wyraźnym szklistym połyskiem. Wielkość skupienia, brak uszkodzeń mechanicznych i estetyczne współwystępowanie z innymi minerałami zwiększają wartość kolekcjonerską. ## Popularne stanowiska Najbardziej poszukiwane okazy duftytu pochodzą z kopalni Tsumeb w Namibii, która słynie z doskonale wykształconych i estetycznych skupień tego minerału.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Duftyt jest minerałem stosunkowo miękkim, dlatego należy czyścić go ostrożnie. Zaleca się użycie miękkiej szczoteczki lub pędzelka do usunięcia kurzu. W przypadku większych zabrudzeń można delikatnie przemyć okaz letnią wodą destylowaną, unikając długotrwałego moczenia. Po umyciu należy go dokładnie osuszyć miękką ściereczką. ## Czego unikać Należy unikać stosowania jakichkolwiek chemicznych środków czyszczących, kwasów czy rozpuszczalników, ponieważ mogą one uszkodzić powierzchnię minerału lub zmienić jego barwę. Duftyt jest wrażliwy na wysoką temperaturę i bezpośrednie światło słoneczne, które mogą spowodować blaknięcie koloru. Należy również chronić go przed wilgocią, aby zapobiec ewentualnym reakcjom chemicznym. ## Przechowywanie Duftyt najlepiej przechowywać w zamkniętej gablocie lub pudełku, z dala od bezpośredniego światła słonecznego, źródeł ciepła i wilgoci. Wskazane jest umieszczenie go na miękkim podłożu, aby zapobiec zarysowaniom. Ze względu na zawartość ołowiu i arsenu, należy obchodzić się z nim ostrożnie i unikać wdychania pyłu.