Dufrénoysite

Wzór chemiczny: Pb<sup>2+</sup><sub>2</sub>As<sup>3+</sup><sub>2</sub>S<sup>2-</sup><sub>5</sub>

Dufrénoysite to rzadki minerał siarkosolny ołowiu i arsenu, tworzący podłużne, pręcikowe kryształy o metalicznym połysku.

## Charakterystyka Dufrénoysite jest siarkosolą ołowiu i arsenu, należącą do grupy sartorytu. Tworzy charakterystyczne, wydłużone, pręcikowate lub listewkowe kryształy, często wykazujące podłużne prążkowanie na ścianach. Zazwyczaj występuje w formie wrośniętych lub narosłych agregatów. Jest minerałem nieprzezroczystym, o stalowoszarej do ołowianoszarej barwie i metalicznym połysku. Jego powierzchnia może pokrywać się matowym, czarnym nalotem lub wykazywać iryzację. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest stosunkowo miękki, jego twardość w skali Mohsa wynosi 3. Jest dość kruchy, a jego gęstość jest znaczna i wynosi około 5.56 g/cm³, co jest typowe dla minerałów zawierających ołów. Połysk jest silnie metaliczny na świeżych powierzchniach, z czasem matowiejący. ## Barwy i odmiany Dufrénoysite ma stałą, charakterystyczną barwę od stalowoszarej do ołowianoszarej. Czasami na jego powierzchni pojawia się barwna, tęczowa iryzacja lub matowy, czarny nalot będący produktem jego wietrzenia. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału, nadana w 1845 roku przez Augustina Alexisa Damoura, honoruje francuskiego geologa i mineraloga Pierre-Armanda Dufrénoy (1792-1857). Został on po raz pierwszy opisany na podstawie okazów pochodzących z kamieniołomu dolomitów Lengenbach w dolinie Binn (Binnental) w Szwajcarii, która jest jego lokalizacją typową. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość, dufrénoysite nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich siarkosolach oraz minerałach z alpejskich paragenez.

Właściwości

Twardość Mohsa
3
Połysk
Metaliczny
Rysa
Czerwonobrunatna
Gęstość
5.5-5.56
Łupliwość
Dobra wg {100}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Nieprzezroczysty
Układ krystaliczny
Jednoskośny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Dufrénoysite rozpoznaje się po jego charakterystycznym pokroju wydłużonych, pręcikowych kryształów z podłużnym prążkowaniem, stalowoszarej barwie, metalicznym połysku i wysokiej gęstości. Czerwonobrunatna rysa jest również ważną cechą diagnostyczną. Często występuje w towarzystwie innych rzadkich siarkosoli w dolomitach. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi siarkosolami ołowiu, takimi jak sartoryt, baumhaueryt czy jordanit, które występują w tej samej paragenezie. Rozróżnienie często wymaga analizy chemicznej (EDS) lub krystalograficznej (XRD). Od pospolitszych minerałów, jak antymonit, różni się pokrojem kryształów i czerwonawą rysą (antymonit ma rysę szaroczarną). Od boulangerytu odróżnia go pokrój - boulangeryt częściej tworzy skupienia włókniste. ## Formy kryształów Kryształy są zazwyczaj wydłużone zgodnie z jedną z osi krystalograficznych, tworząc formy pręcikowe, listewkowe lub igiełkowe. Ściany kryształów są często głęboko prążkowane wzdłuż osi wydłużenia. Kryształy mogą być lekko spłaszczone i występują jako wrostki w kalcycie lub dolomicie, bądź tworzą narosłe, promieniste agregaty.

Środowisko występowania

## Geneza Dufrénoysite jest minerałem pochodzenia hydrotermalnego. Powstaje w warunkach niskich i średnich temperatur. Najczęściej spotykany jest w żyłach kruszcowych przecinających skały osadowe, zwłaszcza dolomity i wapienie. Może również występować w złożach polimetalicznych. ## Asocjacje mineralne Minerał ten często współwystępuje z innymi siarkosolami ołowiu i arsenu, takimi jak sartoryt, jordanit, baumhaueryt, a także z realgarem, aurypigmentem, sfalerytem, pirytem i tennantytem. W lokalizacji typowej (Lengenbach) towarzyszy mu bogata parageneza rzadkich minerałów siarkosolnych w białym dolomicie. ## Lokalizacje Najważniejszym i klasycznym miejscem występowania dufrénoysite jest kamieniołom dolomitów Lengenbach w dolinie Binn (Binnental) w kantonie Valais w Szwajcarii. To stamtąd pochodzą najlepsze na świecie, dobrze wykształcone kryształy. Inne znane lokalizacje to kopalnia Binntal w Peru (region Huancavelica), złoże Allchar w Macedonii Północnej oraz kopalnia Uchinotai w Japonii (prefektura Akita).

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione okazy dufrénoysite to te z dobrze wykształconymi, ostrymi, nieuszkodzonymi kryształami o silnym metalicznym połysku. Wysoko oceniane są okazy, gdzie ciemne, stalowoszare kryształy kontrastują z jasnym, białym tłem dolomitu lub kalcytu. Wielkość kryształów, ich bogactwo na matrycy oraz estetyczne ułożenie w formie promienistych agregatów znacząco podnoszą wartość kolekcjonerską. Obecność rzadkich minerałów towarzyszących, zwłaszcza z Lengenbach, jest dodatkowym atutem. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej pożądaną i klasyczną lokalizacją dla kolekcjonerów jest kamieniołom Lengenbach w Szwajcarii. Okazy stamtąd są uważane za wzorcowe dla tego gatunku. Wysokiej jakości kryształy, choć zazwyczaj mniejsze, pochodzą również z kopalni Binntal w Peru.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy dufrénoysite należy czyścić bardzo ostrożnie, najlepiej na sucho przy użyciu miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Dopuszczalne jest użycie sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. Z uwagi na zawartość arsenu i ołowiu, podczas czyszczenia należy unikać wdychania pyłu i myć ręce po kontakcie z minerałem. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą i wszelkimi chemikaliami, w tym kwasami i zasadami, które mogą uszkodzić powierzchnię minerału. Dufrénoysite jest wrażliwy na wilgoć i utlenianie, co powoduje jego matowienie i powstawanie czarnych nalotów. Nie należy go podgrzewać ani wystawiać na długotrwałe działanie światła słonecznego. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w suchych warunkach, najlepiej w zamkniętych, szczelnych pojemnikach lub klaserach z dala od wilgoci. Aby zapobiec utlenianiu, można stosować pochłaniacze wilgoci. Z uwagi na kruchość, należy unikać wibracji i przechowywać go w miejscu, gdzie nie będzie narażony na uderzenia.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej