Donpeacorite

Wzór chemiczny: Mn<sup>2+</sup>MgSi<sub>2</sub>O<sub>6</sub>

Donpeacoryt to rzadki minerał z grupy piroksenów, będący magnezowo-manganowym krzemianem o charakterystycznej brązowej barwie.

## Charakterystyka Donpeacoryt jest członkiem grupy piroksenów i należy do szeregu ortopiroksenów. Jest to manganowy odpowiednik enstatytu. Tworzy zazwyczaj pryzmatyczne, wydłużone kryształy lub występuje w postaci skupień ziarnistych i masach skalnych. Jego wygląd jest typowy dla piroksenów, choć wyróżnia się charakterystyczną, często intensywną brązową lub czerwonobrązową barwą, wynikającą z obecności manganu. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się twardością wynoszącą około 6 w skali Mohsa, co jest typowe dla krzemianów z tej grupy. Ma szklisty połysk, a jego przezroczystość waha się od przeświecającej w cienkich odłamkach do niemal nieprzezroczystej w większych fragmentach. Gęstość donpeacorytu wynosi około 3,48 g/cm³. ## Barwy i odmiany Donpeacoryt występuje w odcieniach brązu, od jasnobrązowego po głęboki czerwonobrązowy. Jego barwa jest jedną z kluczowych cech wizualnych. Nie wyróżnia się znanych odmian handlowych ani barwnych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału, zatwierdzona w 1984 roku, honoruje Donalda R. Peacora (1932–2011), profesora mineralogii na Uniwersytecie Michigan w USA, w uznaniu jego wkładu w badania minerałów skałotwórczych, w tym piroksenów. Został odkryty i opisany na podstawie materiału ze złoża Bald Knob w Karolinie Północnej, USA. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość, donpeacoryt nie ma żadnych zastosowań przemysłowych. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego oraz jest cenionym nabytkiem w zaawansowanych kolekcjach minerałów systematycznych.

Właściwości

Twardość Mohsa
6
Połysk
Vitreous
Rysa
Grayish white
Gęstość
3.48
Łupliwość
Good on {210}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Translucent to opaque
Układ krystaliczny
Orthorhombic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Donpeacoryt można wstępnie rozpoznać po jego brązowej lub czerwonobrązowej barwie, pryzmatycznym pokroju kryształów, twardości około 6 oraz występowaniu w skałach metamorficznych bogatych w mangan. Charakterystyczna jest również jego łupliwość, typowa dla ortopiroksenów. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi piroksenami, takimi jak enstatyt (zwykle jaśniejszy, jeśli nie zawiera żelaza) lub ferrosilit. Podobny wyglądem i środowiskiem występowania bywa również rodochrozyt (jest znacznie miększy i reaguje z kwasami) oraz rodonit (krystalizuje w innym układzie i ma inną łupliwość). Pewna identyfikacja niemal zawsze wymaga analizy chemicznej (np. EDS) lub badań rentgenowskich (XRD). ## Formy kryształów Kryształy donpeacorytu mają pokrój pryzmatyczny, często są słupkowe i wydłużone. Występuje także w formie skupień ziarnistych, włóknistych lub jako masywne, wtopione w skałę agregaty.

Środowisko występowania

## Geneza Donpeacoryt jest minerałem typowym dla skał metamorficznych, które przeszły metamorfizm w warunkach wysokich temperatur i ciśnień. Powstaje w wyniku przeobrażenia osadów bogatych w mangan i krzemionkę, takich jak manganowe czerty. ## Asocjacje mineralne Często współwystępuje z innymi minerałami manganu, tworząc charakterystyczne paragenezy. Do najczęstszych minerałów towarzyszących należą rodonit, spessartyn (granat manganowy), tefroit, galaksyt, bustamit oraz tlenki manganu. ## Lokalizacje Najważniejszym i typowym miejscem występowania jest złoże Bald Knob w hrabstwie Alleghany, Karolina Północna, USA. Znaczące okazy pochodzą również ze złoża Broken Hill w Nowej Południowej Walii w Australii. Minerał ten był również notowany w kilku lokalizacjach w Japonii (np. kopalnia Noda-Tamagawa) i Szwecji (Långban).

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są dobrze wykształcone, ostro zakończone kryształy o intensywnej, czerwonobrązowej barwie. Wysoko oceniane są okazy, w których kryształy donpeacorytu są osadzone na kontrastującym mineralogicznie podłożu lub współwystępują z innymi rzadkimi minerałami manganowymi. Rozmiar kryształów również ma znaczenie, gdyż większe egzemplarze są wyjątkowo rzadkie. ## Popularne stanowiska Okazy z lokalizacji typowej, czyli Bald Knob w USA, są uważane za klasyczne i najbardziej pożądane. Dużą popularnością cieszą się również bogate agregaty z Broken Hill w Australii, które często zawierają paragenezy z innymi rzadkimi minerałami.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy donpeacorytu należy czyścić delikatnie, używając miękkiej szczoteczki i wody destylowanej. Należy unikać myjek ultradźwiękowych, które mogą powodować pęknięcia wzdłuż płaszczyzn łupliwości. ## Czego unikać Minerał jest wrażliwy na działanie silnych kwasów. Mimo stosunkowo dużej twardości jest kruchy, dlatego należy chronić go przed uderzeniami i upadkami. Należy również unikać gwałtownych zmian temperatury. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w osobnych, wyściełanych pudełkach lub klaserach, aby uniknąć zarysowań przez twardsze minerały. Ekspozycja na silne, bezpośrednie światło słoneczne nie jest wskazana, chociaż nie ma dowodów na jego szczególną światłoczułość.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej