Dondoellite

Wzór chemiczny: Ca<sub>2</sub>Fe<sup>2+</sup>(PO<sub>4</sub>)<sub>2</sub>·2H<sub>2</sub>O

Dondoellit to bardzo rzadki uwodniony fosforan wapnia i żelaza, tworzący mikroskopijne, listewkowe kryształy o brązowej barwie.

## Charakterystyka Dondoellit jest minerałem z grupy fosforanów, chemicznie klasyfikowanym jako uwodniony fosforan wapnia i żelaza. Występuje w postaci bardzo małych, listewkowych lub tabliczkowych kryształów, które rzadko przekraczają 0.2 mm długości. Kryształy te często tworzą promieniste lub sferulityczne agregaty. Ze względu na mikroskopijny rozmiar kryształów, jego cechy wizualne są trudne do zaobserwowania bez powiększenia. ## Właściwości fizyczne Kryształy dondoellitu wykazują szklisty połysk. Są kruche, a ich twardość i gęstość nie zostały precyzyjnie zmierzone z powodu niewielkich rozmiarów próbek. Minerał jest przezroczysty do przeświecającego. ## Barwy i odmiany Dondoellit ma charakterystyczną brązową do czerwonobrązowej barwę. Nie opisano żadnych jego odmian. ## Historia i nazwa Minerał został odkryty w pegmatycie granitowym w pobliżu miejscowości Dondo w Mozambiku, od której pochodzi jego nazwa. Został oficjalnie zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2018 roku. Opisany został przez zespół mineralogów, w tym Olega I. Siidrę i Igora V. Pekova. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary, dondoellit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego i kolekcjonerskiego dla wyspecjalizowanych zbieraczy rzadkich minerałów.

Właściwości

Połysk
Szklisty
Rysa
Jasnobrązowa
Łupliwość
Doskonała wg {100}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Trójskośny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja dondoellitu jest możliwa niemal wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod analitycznych, takich jak spektroskopia Ramana oraz analiza chemiczna z użyciem mikrosondy elektronowej (EDS/WDS). Wizualnie, w dużym powiększeniu, można zaobserwować charakterystyczne brązowe, listewkowe kryształy tworzące promieniste agregaty. ## Odróżnianie od podobnych Dondoellit może być mylony z innymi rzadkimi fosforanami występującymi w podobnych środowiskach, takimi jak anapait czy fairfieldyt. Odróżnienie wymaga specjalistycznej analizy chemicznej i krystalograficznej. W przeciwieństwie do często zielonkawego anapaitu, dondoellit ma barwę brązową. ## Formy kryształów Minerał tworzy wydłużone, listewkowe lub cienkotabliczkowe kryształy, wyciągnięte wzdłuż osi [010]. Kryształy te łączą się w promieniste, gwiaździste lub sferulityczne (kuliste) agregaty o średnicy do 0.5 mm.

Środowisko występowania

## Geneza Dondoellit jest minerałem wtórnym, powstającym w późnych stadiach krystalizacji pegmatytów granitowych. Tworzy się w pustkach i szczelinach skalnych w wyniku procesów hydrotermalnych, które prowadzą do przemian wcześniejszych minerałów fosforanowych. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w towarzystwie innych fosforanów i minerałów pegmatytowych. Na stanowisku typowym (Dondo, Mozambik) współwystępuje z kwarcem, mikroklinem, muskowitem, berylem, litiofilitem, strengitem, cyrylitem, jahnsytem-(CaMnFe), rockbridgeitem i wardytem. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania dondoellitu na świecie jest jego lokalizacja typowa - pegmatyt granitowy w Alto Ligonha, w pobliżu Dondo, w prowincji Zambézia w Mozambiku.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jako minerał typu "micromount", wartość kolekcjonerska dondoellitu zależy od jakości i bogactwa agregatów krystalicznych na matrycy skalnej. Najbardziej cenione są okazy z dobrze wykształconymi, promienistymi agregatami o intensywnej, brązowej barwie, wyraźnie odcinającymi się od podłoża. Ważna jest również obecność minerałów towarzyszących, które potwierdzają paragenezę. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów dondoellitu jest jego lokalizacja typowa w Mozambiku. Materiał z tego miejsca jest ekstremalnie ograniczony, co czyni go jednym z najrzadszych minerałów dostępnych na rynku kolekcjonerskim.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy dondoellitu są ekstremalnie delikatne i małe. Nie zaleca się czyszczenia mechanicznego ani chemicznego. Wszelkie próby czyszczenia mogą zniszczyć mikroskopijne kryształy. Najlepiej pozostawić okaz w stanie nienaruszonym. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wszelkimi chemikaliami, ultradźwiękami oraz gwałtownymi zmianami temperatury. Kryształy są kruche i podatne na uszkodzenia mechaniczne. Nie należy narażać go na działanie wody, która może wpłynąć na jego strukturę hydratacyjną. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w stabilnych warunkach, w zamkniętych pudełkach typu "micromount", aby chronić je przed kurzem, wstrząsami i uszkodzeniami fizycznymi. Przechowywać z dala od źródeł wilgoci i bezpośredniego światła słonecznego.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej