Dollaseite-(Ce)

Wzór chemiczny: CaCe³⁺Mg₂Al(Si₂O₇)(SiO₄)(OH)F

Dollaseit-(Ce) to rzadki minerał z grupy epidotu, cechujący się brązową barwą i występowaniem w postaci promienistych agregatów.

## Charakterystyka Dollaseit-(Ce) jest minerałem należącym do grupy epidotu. Tworzy wydłużone, igiełkowe kryształy, które często zrastają się w promieniste lub wachlarzowate agregaty. Poszczególne kryształy rzadko przekraczają 1 mm długości. Najczęściej obserwuje się go w postaci drobnych skupień w obrębie skały macierzystej. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się twardością około 6.5-7 w skali Mohsa. Ma połysk szklisty do żywicznego. Jest przeświecający do niemal nieprzezroczystego. Jego gęstość wynosi około 3.97 g/cm³. ## Barwy i odmiany Dollaseit-(Ce) występuje w odcieniach brązu, od czerwonawobrązowego po ciemnobrązowy. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału pochodzi od nazwiska Wayne'a A. Dollase'a (1938–), amerykańskiego mineraloga z Uniwersytetu Kalifornijskiego, który wniósł znaczący wkład w badania nad strukturą krystaliczną minerałów z grupy epidotu. Człon "- (Ce)" odnosi się do dominującego pierwiastka ziem rzadkich - ceru. Minerał został po raz pierwszy opisany w 1987 roku na podstawie próbek z kopalni Östanmossa w Szwecji.

Właściwości

Twardość Mohsa
6.5-7
Barwa
Brown
Połysk
Vitreous to Resinous
Rysa
Brown
Gęstość
3.90
Łupliwość
Good on {001}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Translucent to nearly Opaque
Układ krystaliczny
Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Cechami charakterystycznymi dollaseitu-(Ce) są jego brązowa barwa, promieniste agregaty złożone z drobnych, igiełkowych kryształów oraz wysoka twardość. Występuje w specyficznym środowisku geologicznym, co ułatwia identyfikację. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi brązowymi minerałami z grupy epidotu, takimi jak allanit-(Ce). Ostateczne odróżnienie często wymaga zaawansowanych metod analitycznych, jak spektroskopia EDS, w celu potwierdzenia składu chemicznego, zwłaszcza zawartości magnezu i fluoru. ## Formy kryształów Tworzy pryzmatyczne, igiełkowe kryształy, wydłużone wzdłuż osi krystalograficznej b. Kryształy te niemal zawsze występują w postaci promienistych, wachlarzowatych lub sferulitycznych agregatów.

Środowisko występowania

## Geneza Dollaseit-(Ce) jest minerałem hydrotermalnym lub metamorficznym. Powstaje w wyniku metasomatozy w skarnach lub zmienionych skałach węglanowych. Jego obecność jest związana z procesami wzbogacenia w pierwiastki ziem rzadkich. ## Asocjacje mineralne Często współwystępuje z takimi minerałami jak tremolit, kalcyt, fluoryt, tytanit, apatyt, talk oraz inne minerały z grupy epidotu, np. allanit-(Ce). ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne stanowisko, z którego pochodzi materiał typowy, to kopalnia rud żelaza Östanmossa w regionie Norberg w Szwecji. Znany jest również z kilku innych lokalizacji na świecie, m.in. z Rumunii (Oravița) i Włoch (Baveno).

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej pożądane przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, wyraźnymi promienistymi agregatami o intensywnej, brązowej barwie, kontrastujące z jasną skałą macierzystą (matrycą). Wielkość agregatów i brak uszkodzeń mechanicznych znacząco podnoszą wartość okazu. ## Popularne stanowiska Okazy pochodzące z lokalizacji typowej, czyli kopalni Östanmossa w Szwecji, są najbardziej cenione ze względu na ich historyczne znaczenie.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Z uwagi na igiełkową budowę agregatów, czyszczenie mechaniczne jest ryzykowne. Zaleca się jedynie delikatne płukanie w wodzie destylowanej w celu usunięcia luźnych zanieczyszczeń. Należy unikać myjek ultradźwiękowych, które mogą zniszczyć delikatne kryształy. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z kwasami i silnymi środkami chemicznymi. Kruche agregaty są wrażliwe na uderzenia i wstrząsy. ## Przechowywanie Okazy dollaseitu-(Ce) powinny być przechowywane w stabilnych warunkach, z dala od kurzu i wstrząsów. Najlepiej umieścić je w zamykanym pudełku klaserowym, aby chronić delikatne igły przed uszkodzeniem.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej