Dokuchaevite

Wzór chemiczny: Cu<sup>2+</sup><sub>8</sub>O<sub>2</sub>(V<sup>5+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>3</sub>Cl<sub>3</sub>

Dokuchaevit to ekstremalnie rzadki wanadan miedzi z chlorem, tworzący ciemnozielone do czarnych kryształy w ekshalacjach wulkanicznych.

## Charakterystyka Dokuchaevit jest minerałem z grupy wanadanów, chemicznie klasyfikowanym jako tlenowanadan miedzi z chlorem. Tworzy bardzo małe, tabliczkowe lub równowymiarowe kryształy, które rzadko przekraczają 0.2 mm. Zazwyczaj występują one w formie gęstych skupień, agregatów i naskorupień na porowatym wulkanicznym podłożu. Jego barwa jest ciemnozielona do niemal czarnej, a połysk waha się od szklistego do submetalicznego. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest nieprzezroczysty, a jedynie w bardzo cienkich odłamkach staje się przeświecający, ukazując zielony kolor. Charakteryzuje się nierównym przełamem i brakiem łupliwości. Jego gęstość obliczona wynosi około 4.5 g/cm³. Twardość nie została precyzyjnie określona. ## Barwy i odmiany Dokuchaevit występuje w jednolitej, ciemnozielonej do czarnej barwie. Nie są znane jego odmiany barwne ani handlowe. ## Historia i nazwa Nazwa minerału honoruje Wasilija Wasiljewicza Dokuczajewa (1846–1903), wybitnego rosyjskiego geologa i gleboznawcę, uważanego za twórcę nowoczesnej gleboznawstwa. Został on oficjalnie uznany przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2012 roku. Miejscem typowym i jedynym znanym miejscem jego występowania jest wulkan Tołbaczik na Kamczatce. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary kryształów, dokuchaevit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego oraz jest cenionym nabytkiem dla wyspecjalizowanych kolekcjonerów rzadkich minerałów i mikrominerałów.

Właściwości

Połysk
Vitreous to Sub-Metallic
Rysa
Greenish grey
Gęstość
4.5
Łupliwość
None
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Opaque, Translucent in thin fragments
Układ krystaliczny
Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja dokuchaevitu opiera się przede wszystkim na jego unikalnym pochodzeniu - jest to produkt sublimacji wulkanicznej z konkretnej fumaroli na wulkanie Tołbaczik. Cechami wizualnymi są ciemnozielona do czarnej barwa, tworzenie naskorupień i drobnych, tabliczkowych kryształów. Pewne rozpoznanie jest możliwe niemal wyłącznie w oparciu o analizę chemiczną (EDS) i strukturalną (XRD). ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi ciemnymi minerałami miedzi występującymi w tym samym środowisku, takimi jak tenoryt, belloit czy inne rzadkie wanadany. Odróżnienie od nich gołym okiem jest praktycznie niemożliwe i wymaga zaawansowanych metod analitycznych. ## Formy kryształów Kryształy są najczęściej tabliczkowe, o pokroju pseudoheksagonalnym lub rombowym, a także równowymiarowe. Zwykle tworzą gęste, rozetowe agregaty, naskorupienia lub wypełniają niewielkie pustki w skale.

Środowisko występowania

## Geneza Dokuchaevit jest minerałem wtórnym, powstającym w wyniku procesów ekshalacyjnych. Krystalizuje bezpośrednio z gorących gazów wulkanicznych (sublimat) w strefach aktywnych fumaroli. Proces ten zachodzi w stosunkowo wysokich temperaturach, szacowanych na 250-350°C. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w towarzystwie innych rzadkich produktów fumaroli wulkanu Tołbaczik. Do najczęstszych asocjacji należą belloit, awdoninit, anhydrokainit, atakamit, a także hematyt i tenoryt. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania dokuchaevitu na świecie jest jego lokalizacja typowa: fumarola Jadowitaja (Yadovitaya) na Drugim Stożku Północnego Przełomu Wielkiej Erupcji Szczelinowej wulkanu Tołbaczik na Półwyspie Kamczackim w Rosji.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazów kolekcjonerskich dokuchaevitu ocenia się głównie przez pryzmat mikromineralogii. Najbardziej cenione są okazy z wyraźnie wykształconymi, ostrymi kryształami, nawet jeśli są one mikroskopijnej wielkości. Ważna jest również obfitość minerału na matrycy skalnej oraz obecność interesujących minerałów towarzyszących, które potwierdzają jego pochodzenie. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów dokuchaevitu jest wulkan Tołbaczik na Kamczatce. Okazy pochodzące z tej lokalizacji są wysoko cenione przez kolekcjonerów specjalizujących się w minerałach z konkretnych stanowisk (tzw. "locality collectors") oraz w rzadkich gatunkach mineralogicznych.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy dokuchaevitu należy czyścić wyłącznie na sucho, używając miękkiego pędzelka lub sprężonego powietrza do usuwania kurzu. Należy unikać jakiegokolwiek kontaktu z wodą i innymi płynami. ## Czego unikać Jako minerał powstały w procesach fumarolicznych i zawierający chlor, dokuchaevit jest potencjalnie wrażliwy na wilgoć, która może prowadzić do jego powolnego rozkładu. Należy bezwzględnie unikać myjek ultradźwiękowych, wszelkich środków chemicznych, kwasów oraz gwałtownych zmian temperatury. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w suchym środowisku, najlepiej w szczelnym pojemniku (np. pudełku typu micromount) z dodatkiem środka pochłaniającego wilgoć (silikażelu). Należy chronić go przed bezpośrednim światłem słonecznym i kurzem.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej