Dmisokolovite

Wzór chemiczny: K<sub>3</sub>Cu<sup>2+</sup><sub>5</sub>AlO<sub>2</sub>(As<sup>5+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>4</sub>

Dmisokolovit to ekstremalnie rzadki arsenian potasu, miedzi i glinu, tworzący mikroskopijne, zielone kryształy w fumarolach wulkanicznych.

## Charakterystyka Dmisokolovit jest złożonym arsenianem o charakterystycznej zielonej lub ciemnozielonej barwie. Występuje w postaci bardzo małych, pryzmatycznych lub igiełkowych kryształów, których długość rzadko przekracza 0.2 mm. Kryształy te tworzą promieniste lub chaotycznie ułożone skupienia i naloty na skale macierzystej, osiągające wielkość do 0.5 mm. Ze względu na mikroskopijny rozmiar, jego cechy są trudne do zaobserwowania bez użycia specjalistycznego sprzętu. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się szklistym połyskiem i jest przezroczysty. Jego twardość oraz gęstość nie zostały dotychczas precyzyjnie określone z powodu niewielkich rozmiarów i rzadkości materiału badawczego. ## Barwy i odmiany Dmisokolovit występuje wyłącznie w odcieniach zieleni, od jasnozielonej do bardzo ciemnej. Nie wyróżniono żadnych jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału, zatwierdzona przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2012 roku, honoruje Dmitrija Iwanowicza Sokołowa (1788-1852), wybitnego rosyjskiego mineraloga i geologa, profesora na Uniwersytecie w Petersburgu i autora jednego z pierwszych rosyjskich podręczników mineralogii. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary, dmisokolovit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego oraz jest cennym nabytkiem dla wyspecjalizowanych kolekcjonerów mikrominerałów.

Właściwości

Połysk
Vitreous
Rysa
Light green
Przezroczystość
Transparent
Układ krystaliczny
Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja dmisokolovitu w warunkach amatorskich jest praktycznie niemożliwa. Jego zielona barwa i igiełkowa forma są wspólne dla wielu innych arsenianów miedzi. Pewne rozpoznanie wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak mikroanaliza rentgenowska (EDS/WDS) i dyfrakcja rentgenowska (XRD). Kluczową wskazówką jest jego pochodzenie z konkretnej fumaroli wulkanu Tołbaczyk. ## Odróżnianie od podobnych Dmisokolovit można pomylić z licznymi innymi zielonymi arsenianami występującymi w tym samym środowisku, takimi jak lammerit, bradaczekit, urusovit czy johilleryt. Różnice między nimi są subtelne i dotyczą głównie składu chemicznego oraz parametrów krystalograficznych, co uniemożliwia ich rozróżnienie bez specjalistycznego sprzętu. ## Formy kryształów Tworzy wydłużone, pryzmatyczne do igiełkowych kryształy. Najczęściej występują one w formie niewielkich, promienistych agregatów lub bezładnie ułożonych skupień na powierzchni skały wulkanicznej.

Środowisko występowania

## Geneza Dmisokolovit jest minerałem pochodzenia wulkanicznego, powstającym w procesie sublimacji. Krystalizuje bezpośrednio z gorących, bogatych w arsen gazów (ekshalacji) w wysokotemperaturowych fumarolach, w temperaturze około 450-500°C. ## Asocjacje mineralne Współwystępuje z innymi minerałami fumarolicznymi, takimi jak tenoryt, hematyt, sanidyn, sylwin, halit, langbeinit, aftitalit, a także z innymi rzadkimi arsenianami, np. alumokluczewskitem, lammeritem i johillerytem. ## Lokalizacje Jedynym znanym miejscem występowania dmisokolovitu na świecie jest jego lokalizacja typowa - fumarola Arsenatnaya na wulkanie Tołbaczyk (Wielka erupcja szczelinowa Tołbaczyka 1975-1976) na Kamczatce w Rosji.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości W przypadku tak rzadkiego mikrominerału, głównym kryterium wartości jest bogactwo okazu - ilość i zagęszczenie kryształów na matrycy skalnej. Liczy się także jakość samych kryształów: ich wykształcenie, ostrość form i intensywność barwy. Wysoko cenione są również okazy z dobrze zidentyfikowanymi minerałami towarzyszącymi, zwłaszcza innymi rzadkimi arsenianami. ## Popularne stanowiska Wszystkie dostępne na rynku kolekcjonerskim okazy pochodzą z jednego miejsca na świecie - fumaroli wulkanu Tołbaczyk na Kamczatce. Materiał pochodzi głównie ze zbiorów dokonanych podczas ekspedycji naukowych krótko po erupcji w latach 70. XX wieku.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy dmisokolovitu są niezwykle delikatne i małe. Czyszczenie mechaniczne jest absolutnie niewskazane. Jedyną bezpieczną metodą usuwania kurzu jest bardzo ostrożne użycie strumienia sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. Należy unikać kontaktu z wodą i wszelkimi środkami chemicznymi. ## Czego unikać Jako minerał fumaroliczny, jest prawdopodobnie wrażliwy na zmiany wilgotności i temperatury. Należy unikać myjek ultradźwiękowych, wszelkich płynów czyszczących, kwasów oraz bezpośredniego, intensywnego światła. Dotykanie kryształów może prowadzić do ich nieodwracalnego uszkodzenia. ## Przechowywanie Najbezpieczniejszym sposobem przechowywania jest umieszczenie okazu w szczelnym pudełku typu "micromount", które chroni przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Należy go trzymać w stabilnych warunkach pokojowych.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej