Dissakisite-(La)
Wzór chemiczny: CaLaMgAl<sub>2</sub>(Si<sub>2</sub>O<sub>7</sub>)(SiO<sub>4</sub>)O(OH)
Dissakisite-(La) to rzadki, brązowoczarny minerał z grupy epidotu, wyróżniający się obecnością lantanu w składzie chemicznym.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 6.5-7
- Połysk
- Szklisty do żywicznego
- Rysa
- Szara
- Gęstość
- 3.79
- Łupliwość
- Słaba wg {001}
- Przełam
- Nierówny
- Przezroczystość
- Nieprzezroczysty
- Układ krystaliczny
- Jednoskośny
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Cechami charakterystycznymi dissakisitu-(La) są jego ciemna, brązowoczarna barwa, pryzmatyczny pokrój kryształów, wysoka twardość (6.5-7) oraz występowanie w specyficznym środowisku geologicznym - skarnach. Połysk szklisty do żywicznego również jest pomocny w identyfikacji. ## Odróżnianie od podobnych Dissakisite-(La) można pomylić z innymi ciemnymi minerałami z grupy epidotu, takimi jak allanit, a także z turmalinem (schörl) czy piroksenami. Ostateczne odróżnienie od allanitu i innych minerałów ziem rzadkich wymaga zaawansowanych analiz chemicznych (np. EDS) w celu potwierdzenia dominacji lantanu. Od turmalinu odróżnia go często pokrój kryształów i środowisko występowania. ## Formy kryształów Kryształy są zazwyczaj pryzmatyczne, wydłużone wzdłuż osi b. Często tworzą skupienia ziarniste, promieniste lub włókniste agregaty wrastające w inne minerały, głównie kalcyt.
Środowisko występowania
## Geneza Dissakisite-(La) jest minerałem metamorficznym. Powstaje w warunkach metamorfizmu kontaktowego wysokiego stopnia, w skarnach magnezowych, które uformowały się na kontakcie intruzji granitoidowych z marmurami dolomitycznymi. Jest produktem reakcji między minerałami bogatymi w magnez, wapń i aluminium w obecności fluidów nasyconych pierwiastkami ziem rzadkich. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z takimi minerałami jak: kalcyt, diopsyd, pargasyt, flogopit, spinel, anhydryt, piryt oraz inne minerały z grupy epidotu i humitu. ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne stanowiska tego minerału to kopalnia #4 w Balmat, hrabstwo St. Lawrence, stan Nowy Jork, USA (miejsce typowe) oraz złoże fosforu i pierwiastków ziem rzadkich w Trimouns, niedaleko Luzenac we Francji.
Rzadkość
Bardzo rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, ostrymi i błyszczącymi kryształami, wyraźnie odcinającymi się od jasnego tła (np. białego kalcytu). Ważny jest rozmiar kryształów - im większe, tym cenniejsze. Okazy z typowej lokalizacji w Balmat są szczególnie poszukiwane ze względu na ich znaczenie historyczne.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Zaleca się czyszczenie okazów wyłącznie za pomocą miękkiej, suchej szczoteczki w celu usunięcia kurzu. Użycie wody, a zwłaszcza ultradźwięków, jest niewskazane ze względu na potencjalne wewnętrzne spękania i rzadkość minerału. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z kwasami i innymi chemikaliami, które mogą reagować z minerałem. Nie należy podgrzewać okazu ani narażać go na gwałtowne zmiany temperatury. Ze względu na ciemną barwę, długotrwała ekspozycja na intensywne światło słoneczne nie jest zalecana, choć nie ma dowodów na jego blaknięcie. ## Przechowywanie Okazy dissakisitu-(La) powinny być przechowywane w stabilnych warunkach, w osobnych pudełkach klaserowych, aby uniknąć otarć i uszkodzeń mechanicznych. Najlepiej trzymać je z dala od kurzu i wilgoci.