Dimorphite

Wzór chemiczny: As<sub>4</sub>S<sub>3</sub>

Dimorfityn to rzadki siarczek arsenu, wyróżniający się występowaniem w dwóch różnych formach krystalicznych, od których pochodzi jego nazwa.

## Charakterystyka Dimorfityn jest siarczkiem arsenu, który swoją nazwę zawdzięcza zjawisku dimorfizmu, czyli występowaniu w dwóch odmiennych układach krystalograficznych (jednoskośnym i rombowym) przy tym samym składzie chemicznym. Tworzy najczęściej drobne, igiełkowe lub pryzmatyczne kryształy, które mogą formować promieniste agregaty lub naskorupienia. Jego wygląd jest charakterystyczny, często z silnym, żywicznym do diamentowego połyskiem. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest bardzo miękki, jego twardość w skali Mohsa wynosi zaledwie 1.5. Jest również lekki, o gęstości około 3.6 g/cm³. Kryształy wykazują doskonałą łupliwość w jednym kierunku. Ze względu na swoją miękkość i kruchość jest niezwykle delikatny. ## Barwy i odmiany Dimorfityn występuje w charakterystycznych odcieniach od pomarańczowożółtego do pomarańczowoczerwonego. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa dimorfityn, nadana przez Abicha w 1849 roku, pochodzi od greckich słów *dis* (dwa) i *morphe* (forma), co bezpośrednio nawiązuje do jego zdolności krystalizacji w dwóch różnych układach. Został odkryty w fumarolach wulkanicznych w Polach Flegrejskich we Włoszech. ## Zastosowania Dimorfityn nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jego znaczenie jest wyłącznie naukowe i kolekcjonerskie, jako rzadki i nietypowy minerał.

Właściwości

Twardość Mohsa
1.5
Połysk
Żywiczny
Rysa
Pomarańczowożółta
Gęstość
3.58
Łupliwość
Doskonała wg {010}
Przełam
Muszlowy
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Rombowy

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Dimorfityn można rozpoznać po jego charakterystycznej pomarańczowożółtej barwie, bardzo niskiej twardości oraz specyficznym, żywicznym połysku. Występowanie w postaci małych, igiełkowych kryształów w produktach sublimacji wulkanicznej jest również silną wskazówką. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi siarczkami arsenu, takimi jak realgar (As₄S₄) i aurypigment (As₂S₃). Realgar jest zazwyczaj bardziej czerwony i również niestabilny w świetle, ale ma inny skład chemiczny. Aurypigment jest cytrynowożółty i tworzy inne formy kryształów. Ostateczne odróżnienie wymaga zaawansowanych metod analitycznych. ## Formy kryształów Kryształy dimorfitynu są zazwyczaj małe, o pokroju pryzmatycznym lub igiełkowym. Często tworzą promieniste lub splątane agregaty, a także cienkie naskorupienia na skałach.

Środowisko występowania

## Geneza Dimorfityn jest minerałem pochodzenia wulkanicznego. Powstaje w wyniku sublimacji gazów wulkanicznych w niskotemperaturowych fumarolach, gdzie gorące gazy bogate w arsen i siarkę krystalizują bezpośrednio na chłodniejszych powierzchniach skał. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z innymi siarczkami arsenu, takimi jak realgar i aurypigment, a także z siarką rodzimą. ## Lokalizacje Najważniejszym i klasycznym miejscem występowania są Pola Flegrejskie (Campi Flegrei) koło Neapolu we Włoszech, gdzie został odkryty. Znany jest również z kopalni Getchell w hrabstwie Humboldt w Nevadzie (USA) oraz z kilku innych lokalizacji wulkanicznych na świecie, jednak wszędzie jest minerałem bardzo rzadkim.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione okazy dimorfitynu to te z dobrze wykształconymi, ostrymi kryształami o intensywnej, pomarańczowej barwie. Ważna jest również estetyka agregatów oraz kontrast z matrycą skalną. Ze względu na niestabilność minerału, okazy, które nie uległy degradacji, są szczególnie poszukiwane. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej klasyczne i cenione okazy pochodzą z oryginalnej lokalizacji we Włoszech (Pola Flegrejskie). Okazy z kopalni Getchell w Nevadzie również są znane na rynku kolekcjonerskim.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy dimorfitynu są ekstremalnie delikatne i wrażliwe. Czyszczenie mechaniczne jest niewskazane. W razie konieczności można użyć sprężonego powietrza do usunięcia kurzu, jednak należy to robić z dużej odległości i z najwyższą ostrożnością. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą, chemikaliami, a także wszelkimi ultradźwiękowymi lub parowymi myjkami. Minerał jest wrażliwy na światło, które może powodować jego powolny rozkład i utratę barwy. Należy go chronić przed wysoką temperaturą i wilgocią. Jest toksyczny ze względu na zawartość arsenu - należy unikać wdychania pyłu i myć ręce po każdym kontakcie. ## Przechowywanie Przechowywać należy w stabilnych warunkach, w zamkniętym, szczelnym pojemniku, z dala od światła i źródeł ciepła. Najlepiej trzymać go w osobnej przegródce, aby uniknąć kontaktu z innymi minerałami, które mogłyby go uszkodzić.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej