Dickinsonite-(KMnNa)

Wzór chemiczny: K(NaMn<sup>2+</sup>)CaNa<sub>3</sub>AlMn<sup>2+</sup><sub>13</sub>(PO<sub>4</sub>)<sub>12</sub>(OH)<sub>2</sub>

Dickinsonit-(KMnNa) to bardzo rzadki minerał z grupy fosforanów, występujący w postaci drobnych, tabliczkowych kryształów o zielonkawej barwie.

## Charakterystyka Dickinsonit-(KMnNa) jest złożonym fosforanem należącym do grupy arrojadytu. Tworzy bardzo małe, najczęściej mikroskopijne, tabliczkowe lub listewkowe kryształy, rzadko przekraczające 1 mm długości. Zwykle występują one w formie promienistych lub chaotycznie ułożonych agregatów. Minerał charakteryzuje się szklistym połyskiem i barwą od bladozielonej do zielonkawożółtej. ## Właściwości fizyczne Minerał cechuje się twardością w zakresie 3.5-4 w skali Mohsa. Ma szklisty połysk i jest przezroczysty do przeświecającego. Wykazuje doskonałą łupliwość w jednym kierunku. ## Barwy i odmiany Obserwowane barwy dickinsonitu-(KMnNa) to głównie odcienie zieleni - od bladozielonej po zielonkawożółtą. Ze względu na ekstremalną rzadkość nie wyróżnia się jego odmian handlowych ani barwnych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału nawiązuje do jego składu chemicznego - jest to członek grupy dickinsonitu, w którym dominującymi kationami w określonych pozycjach strukturalnych są potas (K), mangan (Mn) i sód (Na). Został formalnie opisany jako nowy minerał w 2006 roku przez Iana E. Grey'a i współpracowników na podstawie materiału z oryginalnej lokalizacji dickinsonitu. ## Zastosowania Dickinsonit-(KMnNa) nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jego znaczenie jest wyłącznie naukowe i kolekcjonerskie, przy czym stanowi obiekt pożądania wyspecjalizowanych kolekcjonerów minerałów rzadkich (tzw. "micromounts").

Właściwości

Twardość Mohsa
3.5-4
Połysk
Vitreous
Rysa
Pale greenish white
Gęstość
3.43
Łupliwość
Perfect on {001}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Transparent to translucent
Układ krystaliczny
Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja w warunkach kolekcjonerskich jest niezwykle trudna i opiera się na analizie wizualnej pod mikroskopem. Kluczowe cechy to forma niewielkich, tabliczkowych kryształów, zielonkawa barwa, szklisty połysk oraz współwystępowanie z innymi rzadkimi fosforanami w pegmatytach granitowych. Pewne rozpoznanie wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak mikroanaliza rentgenowska (EDS/WDS). ## Odróżnianie od podobnych Minerał ten może być mylony z innymi rzadkimi, zielonymi fosforanami występującymi w pegmatytach, takimi jak inne minerały z grupy arrojadytu czy dickinsonitu. Odróżnienie "w locie" jest praktycznie niemożliwe bez specjalistycznego sprzętu. ## Formy kryształów Kryształy są bardzo małe, o formie tabliczkowej lub listewkowej, często spłaszczone. Tworzą promieniste lub nieregularne skupienia i agregaty na powierzchni innych minerałów.

Środowisko występowania

## Geneza Dickinsonit-(KMnNa) jest minerałem pochodzenia hydrotermalnego, krystalizującym w późnych stadiach ewolucji złożonych pegmatytów granitowych, bogatych w fosfor, lit i sód. Powstaje w wyniku metasomatozy i przemian pierwotnych fosforanów, takich jak tryfilit. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi fosforanami pegmatytowymi, takimi jak eosphoryt, fairfieldyt, vivianit, a także z kwarcem, albitem i muskowitem. ## Lokalizacje Jedyne potwierdzone i opisane stanowisko występowania tego minerału na świecie to kamieniołom Branchville w miejscowości Branchville, w hrabstwie Fairfield, w stanie Connecticut, USA. Jest to jego lokalizacja typowa.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Ze względu na ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary, głównym kryterium jakości jest sama obecność zidentyfikowanego minerału na matrycy skalnej. Wyżej cenione są okazy, na których kryształy są lepiej wykształcone, tworzą bogatsze skupienia i są wyraźnie widoczne na tle innych minerałów. Kontrastująca matryca podnosi atrakcyjność wizualną okazu pod mikroskopem. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest historyczna lokalizacja typowa - kamieniołom Branchville w Connecticut, USA. Materiał pochodzący z tego miejsca jest niezwykle ceniony przez wyspecjalizowanych kolekcjonerów.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy traktować z najwyższą ostrożnością. Czyszczenie jest generalnie niewskazane ze względu na delikatność i niewielkie rozmiary kryształów. Jeśli jest to absolutnie konieczne, można użyć sprężonego powietrza (z bezpiecznej odległości) do usunięcia kurzu. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą, chemikaliami, ultradźwiękami oraz wszelkimi formami czyszczenia mechanicznego (np. szczoteczkami). Minerał jest kruchy i ma doskonałą łupliwość, co czyni go podatnym na uszkodzenia. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów wyłącznie w specjalistycznych, zamykanych pudełkach do mikromontażu ("micromount box"), aby chronić je przed kurzem, wstrząsami i uszkodzeniami mechanicznymi. Ekspozycja powinna odbywać się tylko pod mikroskopem.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej