Diaoyudaoite

Wzór chemiczny: NaAl<sub>11</sub>O<sub>17</sub>

Diaoyudaoit to niezwykle rzadki tlenek sodu i glinu, występujący w postaci mikroskopijnych, heksagonalnych płytek w meteorytach.

## Charakterystyka Diaoyudaoit jest minerałem z grupy tlenków, chemicznie klasyfikowanym jako tlenek sodu i glinu. Występuje w postaci niezwykle małych, heksagonalnych, płytkowych kryształów, zwykle o rozmiarach nieprzekraczających kilkudziesięciu mikrometrów. Ze względu na mikroskopijny rozmiar kryształów, jego cechy wizualne są trudne do zaobserwowania bez specjalistycznego sprzętu. Jest przezroczysty i bezbarwny. ## Właściwości fizyczne Kryształy diaoyudaoitu wykazują połysk określany jako szklisty. Twardość i gęstość nie zostały precyzyjnie zmierzone z powodu niewielkich rozmiarów próbek, jednak twardość jest szacowana na bardzo wysoką, w przedziale 7.5-8 w skali Mohsa. Jest minerałem kruchym. ## Historia i nazwa Minerał został po raz pierwszy opisany w 1986 roku. Jego nazwa pochodzi od chińskiej nazwy wysp Senkaku (Diaoyudao lub Diaoyu Dao), co nawiązuje do miejsca pochodzenia badaczy, którzy go zidentyfikowali. Co istotne, diaoyudaoit nie został znaleziony na tych wyspach, a jego holotyp pochodzi z meteorytu Allende, który spadł w Meksyku w 1969 roku. ## Zastosowania Diaoyudaoit nie ma żadnych zastosowań komercyjnych ani przemysłowych. Jego znaczenie jest czysto naukowe i kolekcjonerskie, jako niezwykle rzadki składnik niektórych meteorytów.

Właściwości

Twardość Mohsa
7.5-8
Połysk
Szklisty
Rysa
Biała
Łupliwość
Doskonała w {0001}
Przezroczystość
Przezroczysty
Układ krystaliczny
Heksagonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja diaoyudaoitu jest możliwa wyłącznie przy użyciu zaawansowanych technik laboratoryjnych, takich jak mikroskopia elektronowa skaningowa (SEM) z analizą składu chemicznego (EDS) oraz dyfrakcja rentgenowska (XRD). W warunkach kolekcjonerskich lub terenowych rozpoznanie jest niemożliwe. Obserwuje się go jako drobne, heksagonalne płytki w inkluzjach bogatych w wapń i glin (CAI) w obrębie meteorytów. ## Odróżnianie od podobnych Diaoyudaoit jest blisko spokrewniony z hibonitem, z którym tworzy roztwór stały. Odróżnienie tych dwóch minerałów wymaga precyzyjnej analizy chemicznej w celu określenia stosunku sodu do wapnia i metali ziem rzadkich. Wizualnie, bez analizy, są one nie do odróżnienia. ## Formy kryształów Tworzy wyłącznie mikroskopijne, sześcioboczne (heksagonalne) kryształy o pokroju tabliczkowym lub płytkowym.

Środowisko występowania

## Geneza Diaoyudaoit jest minerałem pochodzenia pozaziemskiego. Powstaje w bardzo wczesnych etapach formowania się Układu Słonecznego w wysokich temperaturach, jako jeden ze składników bogatych w wapń i glin inkluzji (tzw. CAI - Calcium-Aluminium-rich Inclusions) w chondrytach węglistych. Uważa się, że skondensował bezpośrednio z mgławicy słonecznej. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z innymi minerałami formującymi się w inkluzjach CAI, takimi jak hibonit, perowskit, spinel i melilit. Minerały te stanowią jedne z najstarszych ciał stałych powstałych w naszym Układzie Słonecznym. ## Lokalizacje Jego występowanie potwierdzono w kilku meteorytach. Stanowisko typowe (holotyp) to meteoryt Allende, który spadł w stanie Chihuahua w Meksyku. Znaleziono go również w meteorytach Murchison (Australia), Acfer 094 (Algieria) oraz NWA 529 (Afryka Północno-Zachodnia).

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości W przypadku tak rzadkiego minerału mikroskopowego, podstawowym kryterium wartości jest sama potwierdzona obecność diaoyudaoitu w próbce meteorytu. Okazy wyższej jakości to te, w których kryształy są stosunkowo "duże" (kilkadziesiąt mikrometrów), dobrze wykształcone i występują w bogatych skupieniach. Kluczowa jest naukowa dokumentacja potwierdzająca identyfikację minerału. ## Popularne stanowiska Najbardziej znanym i klasycznym źródłem okazów z diaoyudaoitem jest meteoryt Allende. Próbki z tego spadku są najbardziej pożądane przez wyspecjalizowanych kolekcjonerów minerałów meteorytowych.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy zawierające diaoyudaoit, ze względu na ich mikroskopijną naturę i osadzenie w matrycy meteorytu, generalnie nie wymagają i nie powinny być poddawane czyszczeniu. Każda próba mechanicznego lub chemicznego czyszczenia grozi bezpowrotnym zniszczeniem lub utratą mikroskopijnych kryształów. ## Czego unikać Należy unikać wszelkich chemikaliów, ultradźwięków, a także zmian temperatury i wilgotności. Okazy meteorytów mogą być wrażliwe na warunki atmosferyczne, dlatego należy chronić je przed wilgocią, która mogłaby spowodować korozję otaczającej matrycy. ## Przechowywanie Próbki z diaoyudaoitem powinny być przechowywane w stabilnych warunkach, najlepiej w zamkniętych, wyściełanych pudełkach typu "micromount" lub w pojemnikach z kontrolą wilgotności. Chronić przed kurzem i bezpośrednim światłem słonecznym.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej