Dewitite

Wzór chemiczny: Ag<sup>1+</sup><sub>z</sub>Tl<sup>1+</sup><sub>10-x-z</sub>Pb<sup>2+</sup><sub>2x</sub>Sb<sup>3+</sup><sub>42-x-y</sub>As<sup>3+</sup><sub>y</sub>S<sup>2-</sup><sub>68</sub> (0.09 ≤ x ≤ 2.13, 13.99 ≤ y ≤ 19.79, 0.10 ≤ z ≤ 0.50)

Dewitit to rzadki, ołowiano-szary siarkosól o metalicznym połysku, występujący w formie drobnych, pręcikowych kryształów.

## Charakterystyka Dewitit jest złożoną siarkosolą zawierającą tal, ołów, antymon, arsen i srebro. Tworzy bardzo drobne, igiełkowe lub pręcikowe kryształy, które zazwyczaj występują w postaci splątanych agregatów lub nalotów. Jego barwa jest ołowianoszara, a na świeżej powierzchni wykazuje silny, metaliczny połysk. Ze względu na niewielkie rozmiary kryształów, jego cechy makroskopowe są trudne do zaobserwowania bez użycia powiększenia. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest nieprzezroczysty i posiada metaliczny połysk. Jego twardość i gęstość nie zostały precyzyjnie zmierzone z powodu bardzo małych rozmiarów i rzadkości występowania próbek. Jest kruchy, a jego kryształy łatwo ulegają uszkodzeniu. ## Barwy i odmiany Dewitit występuje w jednolitym, ołowianoszarym kolorze. Nie są znane jego odmiany barwne ani handlowe. ## Historia i nazwa Nazwa minerału honoruje prof. dr. Hessel de Wita (ur. 1951), emerytowanego profesora geologii strukturalnej na Uniwersytecie w Utrechcie w Holandii, w uznaniu jego wkładu w badania geologiczne. Minerał został zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2017 roku, a jego opis opublikowano w 2019 roku. Miejscem typowym jest kamieniołom Lengenbach w dolinie Binn w Szwajcarii. ## Zastosowania Dewitit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest wyłącznie obiektem zainteresowania naukowego i kolekcjonerskiego, poszukiwanym przez specjalistów gromadzących minerały z grupy siarkosoli lub okazy z lokalizacji typowej.

Właściwości

Połysk
Metallic
Rysa
Black
Przezroczystość
Opaque
Układ krystaliczny
Triclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja dewititu jest możliwa niemal wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod laboratoryjnych, takich jak mikroanaliza rentgenowska (EDS/WDS) i dyfrakcja rentgenowska (XRD). Wizualnie jest nierozróżnialny od wielu innych drobnoziarnistych, szarych siarkosoli. Występuje w postaci bardzo małych, igiełkowych kryształów o metalicznym połysku. ## Odróżnianie od podobnych Dewitit można pomylić z licznymi innymi siarkosolami talu, ołowiu i arsenu występującymi w Lengenbach, takimi jak hutchinsonit, wallisit, imhofit czy rathit. Pewne rozróżnienie wymaga specjalistycznej analizy chemicznej i strukturalnej. ## Formy kryształów Kryształy dewititu są bardzo małe, wydłużone i pręcikowe, często o przekroju zbliżonym do kwadratu. Zazwyczaj tworzą bezładne, splątane agregaty lub promieniste skupienia wrastające w inne minerały, głównie w dolomit.

Środowisko występowania

## Geneza Dewitit powstaje w wyniku procesów hydrotermalnych w złożach polimetalicznych. W lokalizacji typowej (kamieniołom Lengenbach) krystalizuje w szczelinach i niewielkich pustkach w obrębie dolomitowych skał metamorficznych (marmurów dolomitowych), które zostały poddane działaniu roztworów bogatych w siarkę, arsen, tal, ołów i inne metale. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi rzadkimi siarkosolami, takimi jak hutchinsonit, rathit, sartoryt, a także z realgarem, aurypigmentem i pirytem. Najczęściej jest znajdowany w towarzystwie dolomitu, który stanowi skałę macierzystą. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania dewititu na świecie jest kamieniołom Lengenbach w dolinie Binn, w kantonie Valais w Szwajcarii. Jest to klasyczna i znana na całym świecie lokalizacja występowania rzadkich siarkosoli talu i arsenu.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazów dewititu ocenia się przede wszystkim na podstawie bogactwa i widoczności jego kryształów w obrębie skały macierzystej (matrycy). Ponieważ kryształy są mikroskopijne, najbardziej cenione są próbki, gdzie agregaty dewititu tworzą wyraźne, gęste skupienia. Ważna jest również asocjacja z innymi dobrze wykształconymi, rzadkimi minerałami z tej lokalizacji. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest kamieniołom Lengenbach w Szwajcarii. Materiał z tej lokalizacji jest niezwykle ceniony przez kolekcjonerów specjalizujących się w minerałach systematycznych i rzadkich siarkosolach.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy dewititu są ekstremalnie delikatne i podatne na utlenianie. Czyszczenie mechaniczne jest niewskazane. W razie konieczności można użyć sprężonego powietrza (z bezpiecznej odległości) do usunięcia kurzu. Należy unikać kontaktu z wodą i wszelkimi chemikaliami. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, kwasami, środkami czyszczącymi i innymi chemikaliami. Minerał jest wrażliwy na zmiany wilgotności i temperatury. Długotrwała ekspozycja na światło i powietrze może powodować jego powolne utlenianie i matowienie. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w szczelnych, bezkwasowych pudełkach typu "micromount", z dala od światła, wilgoci i zanieczyszczeń chemicznych. Najlepszym środowiskiem jest stabilna atmosfera o niskiej wilgotności.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej