Desautelsite

Wzór chemiczny: Mg<sub>6</sub>Mn<sup>3+</sup><sub>2</sub>(OH)<sub>16</sub>(CO<sub>3</sub>)·4H<sub>2</sub>O

Desautelsyt to rzadki minerał z grupy hydrotalkitu, tworzący charakterystyczne, pomarańczowoczerwone, rozetkowe agregaty kryształów.

## Charakterystyka Desautelsyt jest uwodnionym węglanem magnezu i manganu, należącym do grupy hydrotalkitu. Występuje w postaci niewielkich, ale dobrze uformowanych, heksagonalnych kryształów tabliczkowych. Kryształy te niemal zawsze tworzą zwarte, rozetkowe lub promieniste agregaty, które są jego najbardziej charakterystyczną cechą. Okazy mają zwykle intensywną, jaskrawą barwę. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest bardzo miękki, jego twardość w skali Mohsa wynosi zaledwie 2. Kryształy są elastyczne, ale nie sprężyste, co oznacza, że można je odkształcić bez powrotu do pierwotnej formy. Połysk jest perłowy na powierzchniach łupliwości i szklisty na przełamie. Jest lekki, o gęstości około 2.33 g/cm³. ## Barwy i odmiany Desautelsyt jest ceniony za swoją uderzającą barwę. Najczęściej spotykane są odcienie od jaskrawego pomarańczowoczerwonego do głębokiego czerwonego. Rzadziej bywa pomarańczowożółty. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych czy handlowych. ## Historia i nazwa Minerał został opisany w 1979 roku przez Pete'a J. Dunna, Donalda R. Peacora i Palmera D. Sturma. Jego nazwa honoruje Paula E. Desautelsa (1920-1991), wieloletniego kuratora działu minerałów i gemmów w Smithsonian Institution w Waszyngtonie, w uznaniu jego wkładu w mineralogię. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość, niewielkie rozmiary kryształów i niską twardość, desautelsyt nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest wyłącznie minerałem o znaczeniu naukowym i kolekcjonerskim.

Właściwości

Twardość Mohsa
2
Połysk
Pearly, Vitreous
Rysa
Light orange
Gęstość
2.33
Łupliwość
Perfect on {0001}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Transparent to translucent
Układ krystaliczny
Trigonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Najważniejszą cechą diagnostyczną desautelsytu jest jego forma występowania - charakterystyczne, promieniste lub rozetkowe agregaty drobnych, tabliczkowych kryształów. Intensywna pomarańczowoczerwona barwa w połączeniu z perłowym połyskiem i bardzo niską twardością również są kluczowe. Gwałtowna reakcja z kwasami jest cechą potwierdzającą. ## Odróżnianie od podobnych Desautelsyt bywa mylony z innymi minerałami z grupy hydrotalkitu, zwłaszcza z pokrewnym piroaurynem, który jednak zazwyczaj ma barwę od białej przez żółtą do zielonkawej. Od innych czerwonych lub pomarańczowych minerałów (np. krokoitu, wanadynitu) odróżnia go ekstremalnie niska twardość, forma kryształów i środowisko występowania. ## Formy kryształów Tworzy cienkie, tabliczkowe kryształy o heksagonalnym zarysie. Prawie zawsze występują one w formie promienistych, kulistych lub rozetkowych agregatów, rzadziej jako izolowane blaszki czy łuski.

Środowisko występowania

## Geneza Desautelsyt jest wtórnym minerałem powstającym w niskich temperaturach w procesie hydrotermalnego przeobrażenia lub wietrzenia skał ultrazasadowych, takich jak serpentynity i perydotyty. Tworzy się w żyłach i szczelinach tych skał, często w asocjacji z innymi minerałami magnezu. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z innymi minerałami z grupy hydrotalkitu (piroauryn, stichtyt, reevesyt), a także z brucytem, hydromagnezytem, aragonitem, dolomitem, magnezytem, chromitem i kalcytem. ## Lokalizacje Lokalizacja typowa, z której pochodzą najlepsze znane okazy, to kopalnia Cedar Hill Quarry w hrabstwie Lancaster w Pensylwanii oraz pobliskie kamieniołomy w hrabstwie Cecil w Maryland, USA. Znany jest również z kompleksu skał ofiolitowych w prefekturze Kōchi w Japonii oraz z kilku innych, nielicznych lokalizacji na świecie, gdzie odsłaniają się z serpentynityzowane skały ultrazasadowe.

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze uformowanymi, wyraźnymi rozetkami kryształów o intensywnej, pomarańczowoczerwonej barwie. Ważny jest wysoki kontrast między desautelsytem a skałą macierzystą (najczęściej ciemnym serpentynitem). Wielkość agregatów, ich kompletność (brak uszkodzeń) oraz estetyczne rozmieszczenie na matrycy znacząco podnoszą wartość okazu. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej poszukiwane i klasyczne okazy pochodzą z kamieniołomów Cedar Hill i Wood's Chrome Mine w Pensylwanii i Maryland w USA. Uważane są one za światowy standard dla tego minerału.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Desautelsyt jest niezwykle miękki i delikatny. Należy go czyścić wyłącznie bardzo ostrożnie, używając sprężonego powietrza do usunięcia kurzu. Jakikolwiek kontakt z wodą lub innymi płynami jest niewskazany, ponieważ minerał może w nich ulec uszkodzeniu. Unikać myjek ultradźwiękowych i parowych. ## Czego unikać Minerał jest wrażliwy na kwasy, które powodują jego gwałtowne rozpuszczenie z wydzieleniem dwutlenku węgla. Należy unikać kontaktu z chemikaliami, wysokich temperatur oraz długotrwałej ekspozycji na bezpośrednie światło słoneczne, które może spowodować blaknięcie. Ze względu na doskonałą łupliwość i niską twardość, jest bardzo podatny na uszkodzenia mechaniczne (zarysowania, wykruszenia). ## Przechowywanie Okazy desautelsytu należy przechowywać w osobnych, wyściełanych pudełkach, aby uniknąć kontaktu z twardszymi minerałami. Najlepiej eksponować go w zamkniętych gablotach, chroniąc przed kurzem i uszkodzeniami fizycznymi.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej