Deltalumite

Wzór chemiczny: (Al₀.₆₇◻₀.₃₃)Al₂O₄

Deltalumit to bardzo rzadki tlenek glinu z grupy spinelu, tworzący mikroskopijne, tetragonalne kryształy w produktach erupcji wulkanicznych.

## Charakterystyka Deltalumit jest tlenkiem glinu należącym do podgrupy spinelu, charakteryzującym się unikalną, tetragonalną strukturą krystaliczną. Występuje w postaci niezwykle małych, tabliczkowych lub dipiramidalnych kryształów, których rozmiar nie przekracza 15 mikrometrów. Zazwyczaj tworzy agregaty lub występuje jako pojedyncze, rozproszone kryształy wtopione w skałę macierzystą. Ze względu na mikroskopijny rozmiar, jego cechy wizualne są trudne do zaobserwowania bez specjalistycznego sprzętu. ## Właściwości fizyczne Kryształy deltalumitu wykazują przeświecający charakter i szklisty połysk. Jego gęstość obliczona na podstawie danych krystalograficznych wynosi 3.663 g/cm³. Twardość nie została zmierzona z powodu niewielkich rozmiarów kryształów, ale szacuje się ją na podobną do innych minerałów z grupy spinelu. ## Barwy i odmiany Obserwowane barwy deltalumitu to bladożółta, bladobeżowa lub biała. Nie wyróżniono żadnych odmian tego minerału. ## Historia i nazwa Nazwa "deltalumit" nawiązuje do jego tetragonalnej (δ - delta) struktury oraz składu chemicznego, w którym dominuje glin (aluminium). Minerał został oficjalnie zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2016 roku. Został odkryty i opisany przez zespół mineralogów badających produkty fumaroli powstałych po erupcji wulkanu Płaski Tołbaczik w latach 2012-2013.

Właściwości

Połysk
Szklisty
Gęstość
3.663
Przezroczystość
Prześwitujący
Układ krystaliczny
Tetragonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja deltalumitu jest możliwa wyłącznie przy użyciu zaawansowanych technik laboratoryjnych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) i spektroskopia elektronowa z dyspersją energii (EDS). W warunkach kolekcjonerskich lub terenowych rozpoznanie jest niemożliwe ze względu na mikroskopijny rozmiar kryształów. ## Odróżnianie od podobnych Na podstawie samych cech wizualnych jest niemożliwy do odróżnienia od innych mikroskopijnych, jasnych minerałów tlenkowych współwystępujących w tym samym środowisku, takich jak korund, hematyt czy inne spinele. Pewne rozróżnienie wymaga analizy struktury krystalicznej i składu chemicznego. ## Formy kryształów Tworzy bardzo małe, tabliczkowe lub ostrosłupowe (dipiramidalne) kryształy o przekroju kwadratowym, osiągające wielkość do 15 μm. Występują jako pojedyncze kryształy lub w luźnych skupieniach.

Środowisko występowania

## Geneza Deltalumit powstaje w unikalnym środowisku wysokotemperaturowych (powyżej 600 °C) ekshalacji wulkanicznych (fumaroli). Krystalizuje bezpośrednio z gazów wulkanicznych w warunkach utleniających, osadzając się na bazaltowym popiele wulkanicznym. ## Asocjacje mineralne W miejscu odkrycia współwystępuje z innymi minerałami powstałymi w podobny sposób, takimi jak hematyt, korund, ktenasyt, chalkantyt, atlasovit, florenskit, antleryt i brochantyt. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania deltalumitu na świecie jest jego lokalizacja typowa - produkty fumaroli powstałych po erupcji wulkanu Płaski Tołbaczik w latach 2012-2013 na Półwyspie Kamczatka w Rosji.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jako minerał o znaczeniu wyłącznie naukowym i dla wyspecjalizowanych kolekcjonerów mikrominerałów, wartość okazu zależy od potwierdzonej obecności deltalumitu. Najwyżej cenione są próbki, na których kryształy, mimo mikroskopijnych rozmiarów, są stosunkowo dobrze wykształcone i obfite. Kluczowa jest precyzyjna dokumentacja i etykieta z potwierdzeniem analitycznym. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest lokalizacja typowa na wulkanie Płaski Tołbaczik na Kamczatce.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na ekstremalnie mały rozmiar kryształów i ich występowanie w postaci wrostków w skale, okazy z deltalumitem nie wymagają i nie powinny być poddawane czyszczeniu mechanicznemu ani chemicznemu. Każda próba czyszczenia grozi bezpowrotnym zniszczeniem mikroskopijnych kryształów. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z jakimikolwiek chemikaliami, ultradźwiękami oraz wszelkimi formami fizycznej ingerencji (np. szczotkowania, skrobania). Okazy należy chronić przed kurzem i zanieczyszczeniami. ## Przechowywanie Okazy z deltalumitem, jako mikrominerały, powinny być przechowywane w specjalistycznych, szczelnych pudełkach typu "micromount", które chronią je przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Nie wymagają specjalnych warunków oświetleniowych.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej