Davyne

Wzór chemiczny: (Na,K)<sub>6</sub>Ca<sub>2</sub>(Si<sub>6</sub>Al<sub>6</sub>)O<sub>24</sub>Cl<sub>3</sub>(S<sup>6+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>0.5</sub>

Dawin to rzadki minerał z grupy skaleniowców, tworzący szkliste, heksagonalne kryształy, ceniony przez zaawansowanych kolekcjonerów.

## Charakterystyka Dawin jest złożonym glinokrzemianem sodu, potasu i wapnia, należącym do grupy kankrynitu w obrębie skaleniowców. Występuje najczęściej w formie sześciobocznych, pryzmatycznych kryształów, które mogą być wydłużone lub krótkie i tabliczkowe. Okazy zazwyczaj są niewielkie, rzadko przekraczają kilka milimetrów, choć znane są kryształy centymetrowej wielkości. Minerał ten jest najczęściej bezbarwny, biały lub ma odcień niebieskawy, a jego powierzchnie charakteryzują się szklistym połyskiem. ## Właściwości fizyczne Dawin ma twardość w skali Mohsa wynoszącą 5.5-6, co jest wartością typową dla skaleniowców. Jego połysk jest szklisty, a na płaszczyznach przełamu może być tłusty. Jest minerałem kruchym, o gęstości wynoszącej około 2.41-2.43 g/cm³. Jest przezroczysty do przeświecającego. ## Barwy i odmiany Najczęściej spotykane są kryształy bezbarwne, białe, szarawe lub bladożółte. Rzadziej przybiera barwę niebieskawą lub zielonkawą. Nie wyróżnia się nazwanych odmian tego minerału. ## Historia i nazwa Minerał został nazwany w 1825 roku przez Williama Haidingera na cześć Sir Humphry'ego Davy'ego (1778-1829), słynnego angielskiego chemika i wynalazcy, który jako pierwszy wyizolował sód i potas - kluczowe składniki tego minerału. Został odkryty w lawach Wezuwiusza we Włoszech. ## Zastosowania Dawin nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jego znaczenie jest czysto naukowe i kolekcjonerskie, jako rzadki przedstawiciel grupy skaleniowców.

Właściwości

Twardość Mohsa
5.5-6
Połysk
Szklisty, na przełamie tłusty
Rysa
Biała
Gęstość
2.41-2.43
Łupliwość
Niedoskonała wg {1010}
Przełam
Muszlowy do nierównego
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Hexagonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczową cechą diagnostyczną dawinu jest jego heksagonalna forma kryształów, często w postaci sześciobocznych pryzmatów. Szklisty połysk, twardość (około 5.5-6) oraz występowanie w specyficznym środowisku geologicznym (pustki w lawach) są również ważnymi wskazówkami. Reaguje z kwasami. ## Odróżnianie od podobnych Dawin może być mylony z innymi skaleniowcami, takimi jak nefelin czy kankrynit, z którymi często współwystępuje. Nefelin zazwyczaj tworzy bardziej masywne, nieforemne ziarna lub grubsze, sześcioboczne kryształy. Kankrynit częściej ma barwę żółtą lub pomarańczową i rzadziej tworzy tak dobrze wykształcone kryształy. Ostateczne odróżnienie często wymaga analizy chemicznej lub krystalograficznej. ## Formy kryształów Kryształy są heksagonalne, najczęściej o pokroju pryzmatycznym (słupkowym), zakończone płaskimi pinakoidami. Mogą tworzyć niewielkie, promieniste agregaty w pustkach skalnych.

Środowisko występowania

## Geneza Dawin jest minerałem pochodzenia wulkanicznego. Powstaje w wyniku krystalizacji z bogatych w alkalia i ubogich w krzemionkę law fonolitowych i tefrytowych. Krystalizuje w pustkach i miarolach w skałach wulkanicznych, często jako produkt późnych etapów aktywności wulkanicznej. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi skaleniowcami i zeolitami. Typowe minerały towarzyszące to nefelin, kankrynit, kalcyt, biotyt, sanidyn, augit oraz różne minerały z grupy sodalitu. ## Lokalizacje Najważniejszym i klasycznym miejscem występowania dawinu jest kompleks wulkaniczny Wezuwiusz-Monte Somma we Włoszech, skąd pochodzą najlepsze znane okazy. Znajdowany jest również w regionie Eifel w Niemczech (np. w pobliżu jeziora Laacher See) oraz w Saksonii. Inne notowane lokalizacje to m.in. Ariccia w Lacjum we Włoszech.

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, ostrymi i nieuszkodzonymi kryształami o szklistym połysku. Wysoko oceniana jest przezroczystość oraz atrakcyjne umiejscowienie kryształów na matrycy skalnej. Okazy z Wezuwiusza, ze względu na swoje historyczne znaczenie i jakość, są uważane za klasyki i osiągają najwyższe ceny. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej pożądaną i znaną lokalizacją jest kompleks Wezuwiusz-Monte Somma we Włoszech. Okazy z tego miejsca są standardem, do którego porównuje się inne. Również niemieckie stanowiska w górach Eifel dostarczają dobrych jakościowo mikrokryształów.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy dawinu należy czyścić bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. W razie potrzeby można użyć wody destylowanej, ale należy unikać długotrwałego moczenia. Należy go natychmiast i dokładnie osuszyć. ## Czego unikać Dawin jest wrażliwy na działanie kwasów, które mogą go uszkodzić. Należy unikać kontaktu z chemikaliami domowymi i kwasami mineralnymi. Nie należy go czyścić ultradźwiękami ani parą. Należy chronić go przed gwałtownymi zmianami temperatury i silnym nasłonecznieniem. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w osobnych, wyściełanych pudełkach lub gablotach, aby uniknąć zarysowań przez twardsze minerały. Należy chronić go przed kurzem i wilgocią.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej