Davemaoite

Wzór chemiczny: CaSiO<sub>3</sub>

Davemaoite to wysokociśnieniowy krzemian wapnia o strukturze perowskitu, występujący naturalnie jako mikroskopijne inkluzje w diamentach.

## Charakterystyka Davemaoite jest minerałem o strukturze perowskitu, stanowiącym wysokociśnieniową formę krzemianu wapnia (CaSiO₃). W warunkach panujących na powierzchni Ziemi jest niestabilny i przekształca się w inne minerały. Występuje wyłącznie w postaci mikroskopijnych, submikronowych inkluzji uwięzionych w diamentach pochodzących z dolnego płaszcza Ziemi. Z tego powodu nie jest możliwe zaobserwowanie go w formie makroskopowych kryształów. Jego istnienie zostało przewidziane teoretycznie i potwierdzone w warunkach laboratoryjnych na długo przed odkryciem w naturze. ## Właściwości fizyczne Jako minerał obserwowany jedynie w skali mikro, większość jego właściwości fizycznych jest ekstrapolowana z danych laboratoryjnych i teoretycznych. Gęstość obliczona wynosi około 4.27 g/cm³. Twardość i inne cechy mechaniczne nie zostały zmierzone na naturalnym materiale. ## Barwy i odmiany Naturalne inkluzje davemaoitu są zbyt małe, aby można było określić ich barwę gołym okiem. Obserwacje mikroskopowe wskazują, że jest on przezroczysty i bezbarwny. Nie posiada żadnych odmian. ## Historia i nazwa Nazwa minerału honoruje Ho-kwanga "Dave'a" Mao (ur. 1941), wybitnego geofizyka i pioniera badań wysokociśnieniowych w Carnegie Institution for Science w Waszyngtonie. Minerał został oficjalnie zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2021 roku. Jego odkrycie w naturze, dokonane przez zespół pod kierownictwem Olivera Tschaunera, stanowiło przełom, potwierdzając obecność tej ważnej fazy mineralnej w dolnym płaszczu Ziemi. ## Zastosowania Davemaoite nie ma żadnych zastosowań komercyjnych ani przemysłowych. Jego znaczenie jest czysto naukowe, jako kluczowego minerału budującego dolny płaszcz Ziemi i wskaźnika procesów geochemicznych zachodzących na ekstremalnych głębokościach.

Właściwości

Gęstość
4.27
Łupliwość
None
Przezroczystość
Transparent
Układ krystaliczny
Isometric

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja davemaoitu jest niemożliwa bez zaawansowanych technik laboratoryjnych. Wymaga użycia dyfrakcji rentgenowskiej z wykorzystaniem promieniowania synchrotronowego (synchrotron X-ray diffraction) na mikroskopijnej inkluzji wewnątrz diamentu. Jest to jedyna metoda pozwalająca na potwierdzenie jego unikalnej, regularnej struktury krystalicznej. ## Odróżnianie od podobnych Davemaoite jest wysokociśnieniowym polimorfem wollastonitu i breyitu. W warunkach powierzchniowych wollastonit (krystalizujący w układzie trójskośnym) jest stabilną formą CaSiO₃. Davemaoite odróżnia się od nich strukturą krystaliczną (regularny perowskit), którą można zidentyfikować wyłącznie metodami dyfrakcyjnymi. ## Formy kryształów Obserwowane naturalne inkluzje mają formę submikronowych, sześciennych lub zbliżonych do sześciennych kryształów, co jest zgodne z jego regularnym (izometrycznym) układem krystalograficznym.

Środowisko występowania

## Geneza Davemaoite krystalizuje w warunkach ekstremalnie wysokiego ciśnienia (powyżej 20 GPa) i temperatury, panujących w dolnym płaszczu Ziemi, na głębokościach od około 660 do 2700 km. Powstaje w wyniku transformacji fazowej innych krzemianów wapnia. Jedyne znane naturalne próbki zostały wyniesione na powierzchnię jako inkluzje w diamentach supergłębokich, które zadziałały jak kapsuła ciśnieniowa, chroniąc minerał przed rozpadem podczas gwałtownego transportu ku powierzchni w kimberlitach. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z diamentem (jako jego inkluzja). W tym samym diamencie, w którym go odkryto, stwierdzono również obecność innych minerałów wysokociśnieniowych, takich jak ferroperyklaz i inne, jeszcze niezidentyfikowane fazy. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem pochodzenia naturalnego davemaoitu jest kopalnia diamentów Orapa w Botswanie. To stamtąd pochodzi diament, w którym zidentyfikowano ten minerał.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Davemaoite nie jest minerałem kolekcjonerskim w tradycyjnym tego słowa znaczeniu. Nie tworzy okazów, które można by gromadzić i oceniać pod kątem estetycznym. Jego wartość jest czysto naukowa. Teoretycznie, diament zawierający potwierdzoną inkluzję davemaoitu byłby obiektem o ogromnej wartości naukowej i potencjalnie materialnej dla instytucji badawczych, ale nie dla typowego kolekcjonera minerałów. ## Ceny rynkowe Nie dotyczy. Davemaoite nie jest przedmiotem handlu na rynku kolekcjonerskim. ## Popularne stanowiska Jedynym znanym i potwierdzonym stanowiskiem jest kopalnia Orapa w Botswanie.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Nie dotyczy. Minerał ten występuje wyłącznie jako mikroskopijne inkluzje w diamentach i nie jest dostępny jako osobny okaz do czyszczenia. ## Czego unikać Nie dotyczy. Davemaoite jest niestabilny w warunkach panujących na powierzchni Ziemi. Każdy okaz uwolniony z diamentu, w którym jest uwięziony, natychmiast uległby przemianie fazowej. ## Przechowywanie Jedyną formą "przechowywania" davemaoitu jest zachowanie diamentu macierzystego w stanie nienaruszonym. Diament stanowi naturalny, wysokociśnieniowy pojemnik, który chroni inkluzję przed dekompresją i transformacją.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej