Daubréelite
Wzór chemiczny: Fe<sup>2+</sup>Cr<sup>3+</sup><sub>2</sub>S<sup>2-</sup><sub>4</sub>
Daubréelit to rzadki, czarny, metaliczny siarczek żelaza i chromu, spotykany niemal wyłącznie w meteorytach żelaznych.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 3.5
- Połysk
- Metallic
- Rysa
- Black
- Gęstość
- 3.81 - 4.02
- Łupliwość
- Perfect on {111}
- Przełam
- Uneven
- Przezroczystość
- Opaque
- Układ krystaliczny
- Cubic
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Identyfikacja daubréelitu wymaga specjalistycznych metod. W wypolerowanych próbkach meteorytów (tzw. anszlifach) można go rozpoznać pod mikroskopem rudowym w świetle odbitym. Wyróżnia się jako ciemnoszare, izotropowe ziarna w obrębie jaśniejszego troilitu lub metalicznej matrycy kamacytu i taenitu. Definitywne potwierdzenie wymaga analizy chemicznej (np. mikrosondą elektronową) lub dyfrakcji rentgenowskiej. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi nieprzezroczystymi minerałami w meteorytach, takimi jak chromit czy grafit. Chromit jest zazwyczaj twardszy. Grafit jest znacznie bardziej miękki i ma tendencję do rozmazywania się. W praktyce, bez zaawansowanej aparatury, odróżnienie tych minerałów jest niemożliwe. ## Formy kryształów Najczęściej występuje w formie nieregularnych, zaokrąglonych ziaren lub blaszkowatych agregatów. Rzadko tworzy niewielkie, słabo wykształcone kryształy o formie ośmiościennej.
Środowisko występowania
## Geneza Daubréelit jest minerałem wysokotemperaturowym, krystalizującym w warunkach silnie redukujących, przy bardzo niskiej prężności tlenu i siarki. Jego powstawanie jest niemal wyłącznie związane z meteorytami żelaznymi (oktaedrytami, heksaedrytami) oraz niektórymi chondrytami (np. enstatytowymi). Powstaje jako jeden z późnych produktów krystalizacji siarczków w stygnącym ciele macierzystym planetoidy. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z troilitem, tworząc w nim charakterystyczne, blaszkowate przerosty. Towarzyszą mu również kamacyt, taenit, schreibersyt, cohenit i grafit. ## Lokalizacje Jako minerał meteorytowy, jego lokalizacje to miejsca spadków meteorytów. Został zidentyfikowany w wielu znanych meteorytach żelaznych, m.in. Canyon Diablo (Arizona, USA), Toluca (Meksyk), Coahuila (Meksyk), a także w polskim meteorycie Morasko.
Rzadkość
Rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Wartość kolekcjonerska daubréelitu jest nierozerwalnie związana z wartością meteorytu, w którym się znajduje. Dla kolekcjonerów specjalizujących się w minerałach meteorytów, atrakcyjne są okazy (zwykle wypolerowane plastry), w których wrostki daubréelitu są stosunkowo duże, dobrze widoczne i tworzą ciekawe tekstury z otaczającym troilitem. Wyjątkowo rzadkie, samodzielne kryształy, choć mikroskopijne, są obiektem pożądania wyspecjalizowanych kolekcji badawczych. ## Popularne stanowiska Najbardziej znane i bogate w daubréelit okazy pochodzą z klasycznych lokalizacji meteorytów żelaznych, takich jak Canyon Diablo (USA), Toluca (Meksyk) czy Mundrabilla (Australia).
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazów z daubréelitem, ze względu na ich występowanie w metalicznej matrycy meteorytów, generalnie się nie czyści. Wszelkie próby czyszczenia na mokro mogą prowadzić do korozji otaczającego żelaza. W razie potrzeby można użyć sprężonego powietrza do usunięcia kurzu. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać wody, wilgoci i środków chemicznych. Wilgoć jest głównym czynnikiem powodującym rdzewienie meteorytów żelaznych, co prowadzi do nieodwracalnego zniszczenia okazu, w tym wrostków daubréelitu. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w środowisku o jak najniższej wilgotności, najlepiej w szczelnych pojemnikach z pochłaniaczem wilgoci (np. żelem krzemionkowym). Warto regularnie kontrolować stan okazu i wymieniać pochłaniacz. Ekspozycja powinna odbywać się w zamkniętych, suchych gablotach.