Daliranite

Wzór chemiczny: Pb<sup>2+</sup>Hg<sup>2+</sup>As<sup>3+</sup><sub>2</sub>S<sup>2-</sup><sub>5</sub>

Daliranit to ekstremalnie rzadki siarkosól ołowiu i rtęci, tworzący igiełkowe kryształy o metalicznym połysku.

## Charakterystyka Daliranit jest siarkosolem ołowiu, rtęci i arsenu, występującym w postaci bardzo małych, listewkowych lub igiełkowych kryształów. Zazwyczaj tworzy on niewielkie, promieniste lub bezładne agregaty. Jego kryształy nie przekraczają kilkuset mikrometrów długości. Minerał jest nieprzezroczysty i ma charakterystyczny, silny metaliczny połysk. ## Właściwości fizyczne Połysk daliranitu jest metaliczny. Minerał jest całkowicie nieprzezroczysty. Jego gęstość obliczona na podstawie składu chemicznego i parametrów komórki elementarnej wynosi 5,55 g/cm³. Twardość w skali Mohsa nie została określona. ## Barwy i odmiany Minerał ten ma stałą, charakterystyczną barwę - od stalowoszarej do czarnej. Nie są znane żadne jego odmiany barwne ani handlowe. ## Historia i nazwa Daliranit został opisany po raz pierwszy w 2008 roku. Jego nazwa honoruje dr Farahnaz Daliran, niemiecką geolog pochodzenia irańskiego, za jej wkład w badania złóż rud w Iranie, w tym w lokalizacji typowej tego minerału. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary, daliranit nie ma żadnego zastosowania komercyjnego ani przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego oraz jest cennym nabytkiem dla wyspecjalizowanych kolekcjonerów rzadkich minerałów.

Właściwości

Połysk
Metallic
Rysa
Black
Gęstość
5.55
Łupliwość
Perfect on {100}
Przezroczystość
Opaque
Układ krystaliczny
Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja daliranitu na podstawie cech wizualnych jest niemożliwa. Jego rozpoznanie wymaga zaawansowanych technik analitycznych, takich jak analiza składu chemicznego w mikrosondzie elektronowej (EDS/WDS) oraz dyfrakcja rentgenowska (XRD) w celu potwierdzenia struktury krystalicznej. Cechą charakterystyczną jest współwystępowanie ołowiu, rtęci i arsenu w jego składzie. ## Odróżnianie od podobnych Daliranit może być mylony z wieloma innymi drobnokrystalicznymi, szarymi siarkosolami o metalicznym połysku, takimi jak pierrotit, parapierrotit czy liczne inne siarkosole ołowiu i arsenu. Pewne odróżnienie jest możliwe wyłącznie na podstawie analizy chemicznej. ## Formy kryształów Daliranit tworzy wydłużone, listewkowe lub igiełkowe kryształy, które często układają się w niewielkie, bezładne lub częściowo uporządkowane, promieniste agregaty.

Środowisko występowania

## Geneza Daliranit powstaje w warunkach niskiej sulfidacji w ramach systemów eptermalnych. Został znaleziony w silnie skrzemionkowanych skałach węglanowych, określanych jako jaspioidy. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi minerałami kruszcowymi, takimi jak aurypigment, realgar, cynober, antymonit i piryt. Towarzyszą mu również inne rzadkie siarkosole, w tym pierrotit i parapierrotit. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania daliranitu na świecie jest jego lokalizacja typowa - złoże złota i arsenu Zareh Shuran w prowincji Azerbejdżan Zachodni w Iranie.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości W przypadku tak rzadkiego mikrominerału, o wartości kolekcjonerskiej decyduje przede wszystkim bogactwo okazu - ilość i stopień wykształcenia agregatów krystalicznych daliranitu. Dodatkowym atutem jest asocjacja z innymi rzadkimi lub dobrze wykształconymi minerałami towarzyszącymi. ## Popularne stanowiska Najwyżej cenione, a zarazem jedyne znane okazy, pochodzą z lokalizacji typowej w Zareh Shuran w Iranie.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy daliranitu są niezwykle delikatne i zazwyczaj mikroskopijnej wielkości. Czyszczenie mechaniczne jest wysoce ryzykowne i może zniszczyć okaz. Dopuszczalne jest jedynie bardzo ostrożne usuwanie kurzu za pomocą strumienia sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą i wszelkimi środkami chemicznymi. Minerał zawiera toksyczne pierwiastki (ołów, rtęć, arsen), dlatego należy unikać wdychania pyłu i bezpośredniego kontaktu ze skórą. Należy myć ręce po każdym kontakcie z okazem. Nie należy go podgrzewać ani poddawać działaniu ultradźwięków. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w szczelnie zamkniętych pojemnikach typu "micromount", aby chronić je przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Pojemnik powinien być wyraźnie oznaczony jako materiał toksyczny.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej