Dacostaite

Wzór chemiczny: K(Mg₂Al)[Mg(H₂O)₆]₂(As⁵⁺O₄)₂F₆·₂H₂O

Dacostaite to ekstremalnie rzadki arsenian, tworzący bezbarwne, tabliczkowe kryształy, odkryty w kopalni Arsenatnaya w Rosji.

## Charakterystyka Dacostaite jest bardzo złożonym uwodnionym arsenianem potasu, magnezu i glinu z dodatkowymi anionami fluoru. Występuje w postaci niewielkich, bezbarwnych, tabliczkowych kryształów o heksagonalnym zarysie, osiągających rozmiar do 0.3 mm. Kryształy są przezroczyste i charakteryzują się szklistym połyskiem. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest stosunkowo miękki, o twardości w skali Mohsa wynoszącej 2.5. Jego gęstość obliczona na podstawie wzoru i parametrów komórki wynosi 2.31 g/cm³. Kryształy wykazują doskonałą łupliwość w jednym kierunku. ## Historia i nazwa Nazwa minerału honoruje Luísa da Costę (1947–2010), portugalskiego kolekcjonera minerałów z Porto, w uznaniu jego wkładu w mineralogię. Dacostaite został zatwierdzony jako nowy gatunek minerału przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2013 roku (numer IMA 2013-076). Opisany został przez zespół badaczy pod kierownictwem Igora V. Pekova. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary kryształów, dacostaite nie ma żadnego zastosowania komercyjnego ani przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego i jest cennym nabytkiem dla wyspecjalizowanych kolekcjonerów minerałów rzadkich (tzw. "micromounts").

Właściwości

Twardość Mohsa: 2.5
Barwa: colourless to white
Połysk: Vitreous
Rysa: white
Gęstość: 2.162
Łupliwość: {001}
Przełam: Uneven
Przezroczystość: Transparent
Układ krystaliczny: Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja dacostaite w warunkach amatorskich jest niemożliwa. Wymaga zaawansowanych technik analitycznych, takich jak spektroskopia Ramana oraz analiza chemiczna z użyciem mikrosondy elektronowej (EDS/WDS) w celu potwierdzenia jego złożonego składu chemicznego. Wizualnie można go podejrzewać na podstawie charakterystycznej formy kryształów i współwystępowania z innymi rzadkimi arsenianami w znanej lokalizacji. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi bezbarwnymi minerałami wtórnymi występującymi w tej samej paragenezie, takimi jak farmakoalumit czy arseniopleit. Pewne rozróżnienie możliwe jest jedynie na podstawie analizy strukturalnej (dyfrakcja rentgenowska) i chemicznej. ## Formy kryształów Dacostaite tworzy cienkie, tabliczkowe kryształy o heksagonalnym zarysie, często ze ściętymi krawędziami. Występują one jako pojedyncze, izolowane kryształy lub niewielkie, luźne skupienia na powierzchni skały macierzystej (matrycy).

Środowisko występowania

## Geneza Dacostaite jest minerałem wtórnym, powstałym w wyniku procesów hydrotermalnych zachodzących w strefie utleniania (gossanie) złoża arsenowego. Krystalizuje w pustkach i szczelinach w obrębie skał bogatych w arsen, głównie w hematytowo-kwarcowych agregatach. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi rzadkimi arsenianami i siarczanami. W lokalizacji typowej (kopalnia Arsenatnaya) znaleziono go w towarzystwie m.in. farmakoalumitu, arseniopleitu, svabitu, talmessytu, erytrynu, annabergitu, gipsytu oraz tlenków żelaza (hematyt, goethyt). ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania dacostaite na świecie jest jego lokalizacja typowa - fumarola Arsenatnaya na wulkanie Tołbaczyk na Kamczatce w Rosji. Jest to unikalne środowisko geologiczne, znane z występowania wielu ekstremalnie rzadkich minerałów, które powstały w wyniku interakcji gazów wulkanicznych z otaczającymi skałami.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jako minerał typu "micromount", najwyżej cenione są okazy z ostro zarysowanymi, dobrze wykształconymi i przezroczystymi kryształami, które są wyraźnie widoczne na kontrastującej matrycy. Wielkość kryształów, mimo że zawsze mikroskopijna, jest kluczowym czynnikiem - okazy z kryształami zbliżonymi do maksymalnego odnotowanego rozmiaru (0.3 mm) są najbardziej pożądane. Ważna jest również estetyka całej próbki i obecność rzadkich minerałów towarzyszących. ## Popularne stanowiska Wszystkie znane okazy dacostaite pochodzą z jednego miejsca na świecie: fumaroli Arsenatnaya na wulkanie Tołbaczyk na Kamczatce w Rosji. Materiał z tej lokalizacji jest niezwykle trudny do zdobycia.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy dacostaite, będące mikroskopijnymi kryształami na matrycy, nie powinny być czyszczone mechanicznie ani chemicznie. Wszelkie próby czyszczenia mogą bezpowrotnie zniszczyć delikatne kryształy. Jeśli konieczne jest usunięcie kurzu, można użyć delikatnego strumienia sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą, kwasami, rozpuszczalnikami i wszelkimi środkami chemicznymi. Minerał jest wrażliwy na zmiany temperatury i wilgotności. Nie należy go podgrzewać ani narażać na bezpośrednie działanie promieni słonecznych. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać wyłącznie w stabilnych warunkach, w specjalistycznych pudełkach typu "micromount", które chronią je przed uszkodzeniami mechanicznymi, kurzem i zmianami wilgotności. Przechowywać w suchym miejscu, z dala od źródeł ciepła i światła.