Curienite
Wzór chemiczny: Pb<sup>2+</sup>(U<sup>6+</sup>O<sub>2</sub>)<sub>2</sub>(V<sup>5+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>2</sub>·5H<sub>2</sub>O
Kurienit to rzadki minerał uranylowo-wanadanowy o intensywnej, żółtopomarańczowej barwie, występujący w strefach utleniania złóż uranu.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 2
- Połysk
- Diamentowy, Matowy
- Rysa
- Żółta
- Gęstość
- 4.88 - 5.09
- Łupliwość
- Doskonała wg {010}
- Przełam
- Nierówny
- Przezroczystość
- Przeświecający
- Układ krystaliczny
- Rombowy
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Kurienit rozpoznaje się po jego intensywnej, żółtopomarańczowej barwie, charakterystycznych naskorupieniach i drobnych, listewkowych kryształach. Kluczowe jest jego występowanie w paragenezie z innymi wtórnymi minerałami uranu i wanadu. Jest silnie radioaktywny, co jest łatwe do zweryfikowania za pomocą licznika Geigera. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi wtórnymi minerałami uranu o podobnej barwie, takimi jak karnotyt, tyujamunit czy francevillit. Karnotyt i tyujamunit mają podobny kolor, ale różnią się składem chemicznym (obecność potasu lub wapnia zamiast ołowiu) i subtelnie właściwościami fizycznymi. Francevillit, z którym często współwystępuje, zawiera bar i ma nieco inny odcień oraz formy kryształów. Precyzyjna identyfikacja wymaga zaawansowanych metod analitycznych (XRD, EDS). ## Formy kryształów Kryształy są bardzo małe, o pokroju listewkowym lub igiełkowym, często spłaszczone. Zazwyczaj tworzą promieniste agregaty, rozetki, naskorupienia lub skupienia ziemiste i proszkowe na powierzchni skały macierzystej.
Środowisko występowania
## Geneza Kurienit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania złóż uranowo-wanadowych, które zawierają także siarczki ołowiu (np. galenę). Tworzy się w wyniku wietrzenia pierwotnych minerałów uranu i wanadu w obecności roztworów bogatych w ołów. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z francevillitem, chervetitem, duttonitem, a także z uraninitem, galeną, kwarcem i minerałami ilastymi. Występuje w asocjacji z innymi wtórnymi minerałami uranu i wanadu. ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne stanowisko, będące miejscem typowym, to kopalnia Mounana w prowincji Haut-Ogooué w Gabonie. Znany jest również z kopalni uranu w regionie Lodève we Francji oraz z kilku miejsc w Czechach (np. Zálesí w Jesionikach).
Rzadkość
Rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Najbardziej cenione okazy kurienitu to te z dobrze wykształconymi, choć wciąż mikroskopijnymi, kryształami tworzącymi bogate, błyszczące naskorupienia o intensywnej, pomarańczowej barwie. Kontrast z ciemną skałą macierzystą podnosi atrakcyjność wizualną. Ważna jest również asocjacja z innymi rzadkimi minerałami, zwłaszcza z dobrze skrystalizowanym francevillitem. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej poszukiwane przez kolekcjonerów są okazy z lokalizacji typowej - kopalni Mounana w Gabonie. Uważane są one za klasyczne i wzorcowe dla tego minerału.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazów kurienitu nie należy czyścić na mokro. Pył i luźne zanieczyszczenia można usuwać wyłącznie za pomocą miękkiego pędzelka lub strumienia sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą i wszelkimi chemikaliami. Minerał jest wrażliwy na zmiany wilgotności i temperatury. Jako minerał uranu, jest radioaktywny i potencjalnie szkodliwy - należy unikać wdychania pyłu i bezpośredniego kontaktu ze skórą. Po każdym kontakcie z okazem należy dokładnie umyć ręce. ## Przechowywanie Okazy kurienitu należy przechowywać w szczelnych, zamykanych pojemnikach (np. typu "perky box"), aby ograniczyć ryzyko pylenia i chronić je przed wilgocią. Powinny być trzymane z dala od miejsc stałego przebywania ludzi, w suchym i stabilnym temperaturowo otoczeniu. Należy je odpowiednio oznakować jako materiał radioaktywny.