Cupromakovickyite

Wzór chemiczny: Cu¹⁺₄Ag¹⁺Pb²⁺₂Bi³⁺₉S²⁻₁₈

Rzadki siarczek miedzi, srebra, ołowiu i bizmutu, tworzący mikroskopijne, metaliczne wrostki w innych minerałach.

## Charakterystyka Kupromakowickyit jest złożonym siarkosolem z grupy pawonitu, występującym w postaci bardzo drobnych, anhedralnych (nieforemnych) ziaren lub blaszkowatych wrostków w innych minerałach, głównie w hodruszycie i kupczyku. Jego maksymalny obserwowany rozmiar to około 0.2 x 0.5 mm. Jest nieprzezroczysty i ma metaliczny połysk. W świetle odbitym jego barwa jest kremowobiała, często z lekkim różowawym odcieniem w porównaniu do otaczającego go hodruszytu. ## Właściwości fizyczne Z uwagi na mikroskopijny rozmiar ziaren, większość właściwości fizycznych, takich jak twardość, gęstość, łupliwość czy przełam, nie została precyzyjnie określona. Minerał jest zbyt mały do przeprowadzenia standardowych testów. Gęstość obliczona na podstawie wzoru chemicznego i parametrów komórki elementarnej wynosi 7.01 g/cm³. ## Historia i nazwa Minerał został po raz pierwszy opisany w 2008 roku przez zespół mineralogów (Topa, Makovicky, Balic-Zunic, Paar). Nazwa "kupromakowickyit" nawiązuje do jego składu chemicznego - dominacji miedzi (łac. *cuprum*) - oraz honoruje profesora Emila Makovicky'ego (ur. 1940), mineraloga z Uniwersytetu w Kopenhadze, za jego wkład w badania siarkosoli, w tym grupy lillianitu i pawonitu. Został zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) pod numerem 2007-048.

Właściwości

Twardość Mohsa: 4-4.5
Barwa: Gray
Połysk: Metallic
Rysa: Gray
Gęstość: 6.78
Łupliwość: None
Przełam: Irregular/Uneven
Przezroczystość: Opaque
Układ krystaliczny: Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja kupromakowickyitu jest możliwa wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod laboratoryjnych, takich jak analiza mikrosondą elektronową (EDS/WDS) w celu określenia składu chemicznego oraz dyfrakcja rentgenowska (XRD) do potwierdzenia struktury krystalicznej. Wizualnie, w wypolerowanej próbce pod mikroskopem, można go rozpoznać jako kremowobiałe, lekko anizotropowe wrostki w innych siarczkach. ## Odróżnianie od podobnych Pod mikroskopem może być mylony z innymi siarkosolami bizmutu, takimi jak pawonit, makovickyit, hodruszyt czy kupczyk. Pewne rozróżnienie wymaga analizy ilościowej składu chemicznego, zwłaszcza stosunku miedzi, srebra, ołowiu i bizmutu. ## Formy kryształów Kupromakowickyit występuje jako anhedralne (nieforemne) ziarna i blaszki o rozmiarach nieprzekraczających kilkuset mikrometrów, najczęściej jako wrostki w hodruszycie.

Środowisko występowania

## Geneza Kupromakowickyit powstaje w wyniku procesów hydrotermalnych w żyłach kruszcowych. W lokalizacji typowej (Banská Hodruša) jest produktem przeobrażenia (rozpadu w stanie stałym) wcześniej istniejącego minerału, kupczyku, w temperaturze poniżej 312 °C. Proces ten prowadzi do powstania przerostów kupromakowickyitu i hodruszytu. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z hodruszytem, kupczykiem, pawonitem, makovickyitem, kwarcem, hematytem i chalkopirytem. ## Lokalizacje Jedyną potwierdzoną i szczegółowo opisaną lokalizacją występowania kupromakowickyitu na świecie jest żyła Rozália w miejscowości Banská Hodruša (Hodruša-Hámre) w Górach Szczawnickich na Słowacji. Jest to jego lokalizacja typowa.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Kupromakowickyit nie tworzy okazów w skali makroskopowej, dlatego nie jest przedmiotem handlu kolekcjonerskiego w tradycyjnym rozumieniu. Jego wartość jest czysto naukowa. Dla instytucji badawczych i wyspecjalizowanych kolekcji systematycznych jedynym kryterium jest posiadanie próbki z lokalizacji typowej, w której obecność minerału została potwierdzona analizami. Atrakcyjność wizualna okazu zależy wyłącznie od minerału-gospodarza, w którym kupromakowickyit występuje jako mikroskopijny wrostek.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy z kupromakowickyitem, będącym mikroskopijnymi wrostkami, praktycznie nie wymagają czyszczenia. Jeśli konieczne jest usunięcie kurzu z minerału-matrycy, należy używać wyłącznie sprężonego powietrza lub bardzo miękkiego pędzelka. ## Czego unikać Należy unikać wszelkich metod czyszczenia na mokro oraz używania ultradźwięków, które mogłyby uszkodzić delikatną powierzchnię minerału-gospodarza. Jako siarczek, jest potencjalnie wrażliwy na działanie chemikaliów i utlenianie w wilgotnym środowisku, co może prowadzić do jego degradacji. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w stabilnych warunkach, w suchym otoczeniu, z dala od bezpośredniego światła słonecznego i zanieczyszczeń chemicznych. Najlepszym rozwiązaniem jest zamknięte pudełko kolekcjonerskie lub gablota.