Cupromakopavonite

Wzór chemiczny: Cu<sup>1+</sup><sub>8</sub>Ag<sup>1+</sup><sub>3</sub>Pb<sup>2+</sup><sub>4</sub>Bi<sup>3+</sup><sub>19</sub>S<sup>2-</sup><sub>38</sub>

Bardzo rzadki siarczek miedzi, srebra, ołowiu i bizmutu, tworzący mikroskopijne, metaliczne wrostki w innych siarczkach.

## Charakterystyka Cupromakopavonit jest złożonym siarczkiem o metalicznym wyglądzie. Występuje w postaci bardzo drobnych, anhedralnych (nie wykazujących własnej formy krystalograficznej) ziaren, zwykle o wielkości nieprzekraczającej 100 mikrometrów. Najczęściej spotykany jest jako wrostki w galenie lub jako składnik mieszanin mineralnych z innymi siarczkami bizmutu. Jego obserwacja i identyfikacja wymagają użycia mikroskopu kruszcowego. ## Właściwości fizyczne Ze względu na mikroskopijny rozmiar ziaren, większość właściwości fizycznych, takich jak twardość, gęstość czy przełam, nie została precyzyjnie określona dla makroskopowych próbek. Minerał wykazuje silny metaliczny połysk w świetle odbitym. ## Barwy i odmiany W świetle odbitym pod mikroskopem cupromakopavonit ma kremowobiałą barwę. Nie zaobserwowano dla niego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa "cupromakopavonit" odzwierciedla jego skład chemiczny i związek ze strukturą pavonitu. Przedrostek "cupro-" wskazuje na dominację miedzi (łac. *cuprum*) nad srebrem, a człon "-makopavonit" nawiązuje do makovieckyitu i pavonitu, minerałów o podobnej strukturze krystalicznej. Został zatwierdzony jako nowy minerał przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 1997 roku.

Właściwości

Połysk
Metallic
Przezroczystość
Opaque
Układ krystaliczny
Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja cupromakopavonitu jest możliwa wyłącznie za pomocą zaawansowanych technik laboratoryjnych. Wymaga analizy optycznej w świetle odbitym na polerowanym zgładzie oraz potwierdzenia składu chemicznego przy użyciu mikrosondy elektronowej (EDS/WDS). ## Odróżnianie od podobnych Pod mikroskopem może być mylony z wieloma innymi siarczkami i siarczosolami bizmutu, takimi jak pavonit, makovieckyit, galenobizmutyt czy aikinit. Pewne rozróżnienie jest możliwe tylko na podstawie analizy chemicznej. ## Formy kryształów Minerał ten tworzy wyłącznie anhedralne, nieregularne ziarna i skupienia, najczęściej jako wrostki w innych minerałach, głównie w galenie.

Środowisko występowania

## Geneza Cupromakopavonit powstaje w warunkach hydrotermalnych, w złożach kruszcowych bogatych w bizmut, ołów, srebro i miedź. Krystalizuje w późnych etapach formowania się żył kruszcowych. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z galeną (jako wrostki), bizmutem rodzimym, bizmutynitem, aikinitem, pavonitem, makovieckyitem, matyldytem oraz kwarcem. ## Lokalizacje Typową i jednocześnie jedną z głównych znanych lokalizacji jest złoże Sn-W-Bi-Mo w rejonie Vykmanov-Krupka w Rudawach (Krušné Hory) w Czechach. Odnotowano go również w innych, nielicznych miejscach na świecie o podobnej geologii.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Z perspektywy kolekcjonerskiej, wartość okazu z cupromakopavonitem nie leży w jego estetyce, a w wartości naukowej i rzadkości. Najcenniejsze są polerowane zgłady z dobrze udokumentowaną i zidentyfikowaną obecnością tego minerału, pochodzące z typowej lokalizacji. ## Popularne stanowiska Jedynym istotnym źródłem okazów do badań i zaawansowanych kolekcji jest rejon Krupka w Czechach.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na występowanie w formie mikroskopijnych wrostków w polerowanych próbkach (zgładach), okazy te nie wymagają i nie powinny być czyszczone w tradycyjny sposób. ## Czego unikać Należy unikać wszelkich chemikaliów, ultradźwięków oraz ścierania powierzchni polerowanej, gdyż może to bezpowrotnie zniszczyć delikatne wrostki minerału. ## Przechowywanie Zgłady mikroskopowe powinny być przechowywane w specjalnych pudełkach, chroniących polerowaną powierzchnię przed kurzem i zarysowaniami.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej