Cuprokalininite

Wzór chemiczny: Cu<sup>1+</sup>Cr<sup>3+</sup>Cr<sup>4+</sup>S<sup>2-</sup><sub>4</sub>

Kupokalininit to ekstremalnie rzadki siarczek miedzi i chromu, znany wyłącznie z jednego miejsca na świecie - wulkanu Mutnowskiego na Kamczatce.

## Charakterystyka Kupokalininit jest minerałem o metalicznym połysku i czarnej barwie, występującym w postaci bardzo drobnych, izometrycznych ziaren o wielkości nieprzekraczającej 0,2 mm. Ziarna te tworzą agregaty lub występują jako wrostki w innych minerałach fumarol, takich jak kalininit. Ze względu na ekstremalną rzadkość i mikroskopijny rozmiar kryształów, jego pełna charakterystyka wizualna jest ograniczona. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest nieprzezroczysty i ma czarną rysę. Jego twardość i gęstość nie zostały precyzyjnie zmierzone z powodu niewielkiej ilości dostępnego materiału, jednak gęstość obliczona na podstawie wzoru chemicznego i parametrów komórki elementarnej wynosi 4,31 g/cm³. ## Historia i nazwa Nazwa kupokalininitu (zatwierdzona przez IMA w 2015 roku, numer 2015-012) nawiązuje do jego składu chemicznego - jest miedziowym (łac. *cuprum*) analogiem kalininitu, z którym tworzy serię. Został odkryty i opisany przez zespół mineralogów pod kierownictwem Igora V. Pekova na podstawie materiału zebranego z fumaroli wulkanu Mutnowskiego na Kamczatce w Rosji.

Właściwości

Połysk
Metaliczny
Rysa
Czarna
Gęstość
4.31
Łupliwość
Brak
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Nieprzezroczysty
Układ krystaliczny
Regularny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja kupokalininitu jest możliwa wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod laboratoryjnych, takich jak analiza chemiczna z użyciem mikrosondy elektronowej (EDS/WDS) oraz dyfrakcja rentgenowska (XRD). Wizualne rozpoznanie w terenie lub nawet pod standardowym mikroskopem jest niemożliwe. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi czarnymi, metalicznymi minerałami siarczkowymi występującymi w tym samym środowisku, takimi jak kalininit, cuproiridsyt czy malanit. Rozróżnienie wymaga potwierdzenia obecności miedzi i chromu w składzie chemicznym. ## Formy kryształów Kupokalininit tworzy bardzo drobne, izometryczne (sześcienne) kryształy o wielkości do 0,2 mm, które często występują w formie nieregularnych skupień lub jako inkluzje w kryształach kalininitu.

Środowisko występowania

## Geneza Kupokalininit jest minerałem pochodzenia wulkanicznego, krystalizującym w wysokotemperaturowych (400-600°C) fumarolach ekshalacyjnych. Powstaje w wyniku sublimacji gazów wulkanicznych bogatych w siarkę, miedź i chrom. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi rzadkimi minerałami fumaroli wulkanu Mutnowskiego, przede wszystkim z kalininitem (z którym tworzy serię), a także z wurtzytem, sfalerytem, galeną, chalkopirytem, pirytem, halitem i sylwinem. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania kupokalininitu na świecie jest jego lokalizacja typowa - aktywne pole fumaroli na północnym zboczu wulkanu Mutnowskiego na Półwyspie Kamczackim w Rosji.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości W przypadku tak rzadkiego minerału, jedynym kryterium jest samo jego potwierdzone występowanie w próbce. Okazy mają wartość wyłącznie naukową i są przedmiotem zainteresowania wyspecjalizowanych kolekcjonerów minerałów mikroskopijnych (tzw. micromountów). Każdy okaz z potwierdzoną obecnością kupokalininitu jest uważany za wyjątkowy. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest wulkan Mutnowski na Kamczatce. Materiał badawczy jest ekstremalnie trudny do pozyskania ze względu na niedostępność i niebezpieczne warunki panujące w aktywnych polach fumaroli.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na mikroskopijny rozmiar i ekstremalną rzadkość, okazy kupokalininitu nie podlegają standardowemu czyszczeniu. Wszelkie manipulacje powinny być wykonywane wyłącznie w warunkach laboratoryjnych pod mikroskopem. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z chemikaliami, wilgocią oraz nagłymi zmianami temperatury, które mogłyby uszkodzić delikatne kryształy lub skałę macierzystą. Jako minerał powstały w środowisku fumaroli, może być niestabilny w warunkach atmosferycznych. ## Przechowywanie Okazy powinny być przechowywane w specjalistycznych, hermetycznych pojemnikach (tzw. micromount boxach), chroniących przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Przechowywanie w stabilnych warunkach pokojowych jest kluczowe dla zachowania integralności próbki.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej