Cummingtonite
Wzór chemiczny: ☐Mg<sub>2</sub>Mg<sub>5</sub>Si<sub>8</sub>O<sub>22</sub>(OH)<sub>2</sub>
Cummingtonit to krzemian z grupy amfiboli, tworzący włókniste lub promieniste agregaty o barwach od szarej do brązowej.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 5-6
- Połysk
- Szklisty
- Rysa
- Biała
- Gęstość
- 2.9-3.6
- Łupliwość
- Dobra na {110}
- Przełam
- Nierówny
- Przezroczystość
- Prześwitujący do nieprzezroczysty
- Układ krystaliczny
- Monokliniczny
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Cummingtonit najłatwiej rozpoznać po jego włóknistej lub promienistej formie skupień oraz charakterystycznym jedwabistym lub szklistym połysku. Barwa, zazwyczaj w odcieniach szarości, brązu lub zieleni, jest również pomocną wskazówką. Występuje w skałach metamorficznych. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi amfibolami, takimi jak tremolit czy aktynolit. Tremolit jest zazwyczaj jaśniejszy (biały do jasnoszarego), podczas gdy aktynolit ma charakterystyczną zieloną barwę. Ostateczne odróżnienie od innych członków szeregu cummingtonit-gruneryt często wymaga analizy chemicznej w celu określenia stosunku magnezu do żelaza. ## Formy kryształów Najczęściej tworzy skupienia włókniste, promieniste, blaszkowe lub ziarniste. Dobrze wykształcone, pojedyncze kryształy o pokroju słupkowym są rzadkie.
Środowisko występowania
## Geneza Cummingtonit jest typowym minerałem skał metamorficznych, które przeszły metamorfizm kontaktowy lub regionalny w warunkach od facji zieleńcowej do amfibolitowej. Powstaje w wyniku przeobrażenia skał bogatych w magnez i żelazo, takich jak ultrazasadowe skały magmowe czy bogate w żelazo formacje osadowe. ## Asocjacje mineralne Często współwystępuje z innymi amfibolami (takimi jak hornblenda, antofyllit, aktynolit), granatami (szczególnie almandynem), plagioklazami, kordierytem, biotytem oraz magnetytem. ## Lokalizacje Znaczące stanowiska cummingtonitu znajdują się w Cummington, Massachusetts (USA) - lokalizacja typowa. Inne ważne lokalizacje to formacje żelaziste w rejonie Jeziora Górnego (USA/Kanada), kopalnia Broken Hill w Australii, a także złoża w Szwecji (np. w regionie Bergslagen), Norwegii, Finlandii i na Grenlandii.
Rzadkość
Niezbyt pospolity
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Dla kolekcjonerów najbardziej atrakcyjne są okazy z dobrze wykształconymi, promienistymi agregatami lub rzadkimi, widocznymi kryształami. Pożądane są również okazy wykazujące wyraźny jedwabisty połysk. Kontrastujące połączenia z innymi minerałami, takimi jak czerwone granaty, mogą znacznie podnieść wartość estetyczną okazu. ## Popularne stanowiska Okazy pochodzące z klasycznej lokalizacji w Cummington w Massachusetts mają wartość historyczną. Wysokiej jakości, estetyczne agregaty pochodzą również z kopalń w regionie Bergslagen w Szwecji oraz z niektórych stanowisk w Norwegii.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy cummingtonitu, zwłaszcza te o strukturze włóknistej, są kruche i należy się z nimi obchodzić ostrożnie. Do czyszczenia wystarczy delikatne przetarcie miękką, suchą szczoteczką lub pędzelkiem w celu usunięcia kurzu. Należy unikać mycia w wodzie, która może osłabić spójność agregatów. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać wdychania pyłu lub drobnych włókien, które mogą się uwalniać z okazu, szczególnie z odmian azbestopodobnych (amosit). Nie należy poddawać go działaniu silnych chemikaliów ani ultradźwięków. Kruchość sprawia, że jest wrażliwy na uderzenia i upadki. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w zamkniętych, wyściełanych pudełkach lub gablotach, aby zminimalizować ryzyko uszkodzeń mechanicznych i emisji włókien do otoczenia. Etykieta powinna zawierać ostrzeżenie o potencjalnej szkodliwości przy wdychaniu pyłu.