Crowningshieldite

Wzór chemiczny: (Ni<sub>0.9</sub>Fe<sub>0.1</sub>)S

Crowningshieldit to bardzo rzadki siarczek niklu i żelaza, tworzący heksagonalne płytki o metalicznym połysku.

## Charakterystyka Crowningshieldit jest niezwykle rzadkim minerałem z grupy siarczków, chemicznie klasyfikowanym jako siarczek niklu i żelaza. Występuje w postaci bardzo małych, heksagonalnych lub trygonalnych płytek, osiągających rozmiary do kilkudziesięciu mikrometrów. Jego kryształy są zbyt małe, aby można je było dostrzec gołym okiem. Obserwowany jest jako wrostki w innych minerałach, głównie w pentlandycie. ## Właściwości fizyczne Z uwagi na mikroskopijne rozmiary kryształów, większość właściwości fizycznych, takich jak twardość, gęstość, łupliwość czy przełam, nie została precyzyjnie określona. Połysk minerału jest metaliczny, a sam minerał jest nieprzezroczysty. ## Historia i nazwa Minerał został nazwany na cześć Rogera Crowningshielda (1920–2005), znanego gemmologa z Gemological Institute of America (GIA), w uznaniu jego wkładu w badania nad diamentami i kamieniami szlachetnymi. Został odkryty w kopalniach niklu w kompleksie Sudbury w Ontario w Kanadzie i oficjalnie zatwierdzony jako nowy minerał przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 1994 roku.

Właściwości

Połysk
Metaliczny
Przezroczystość
Nieprzezroczysty
Układ krystaliczny
Trygonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja crowningshielditu jest możliwa wyłącznie przy użyciu zaawansowanych technik laboratoryjnych, takich jak mikroskopia elektronowa skaningowa (SEM) z analizą składu chemicznego (EDS) lub mikroanaliza rentgenowska (EMPA). Jego charakterystyczną cechą jest skład chemiczny z dominującym niklem i niewielką domieszką żelaza oraz heksagonalny kształt mikroskopijnych płytek. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi siarczkami niklu, takimi jak milleryt czy pentlandyt, w których często występuje. Odróżnienie wymaga analizy składu chemicznego i struktury krystalicznej. W przeciwieństwie do pentlandytu krystalizującego w układzie regularnym, crowningshieldit jest trygonalny. ## Formy kryształów Tworzy bardzo małe, cienkie, heksagonalne lub trygonalne płytki o maksymalnej wielkości do około 50 µm i grubości do 5 µm.

Środowisko występowania

## Geneza Crowningshieldit powstaje w złożach siarczków niklu i miedzi pochodzenia magmowego, związanych z intruzjami skał maficznych i ultramaficznych. Tworzy się w późnych stadiach krystalizacji magmy siarczkowej. ## Asocjacje mineralne Najczęściej występuje jako inkluzje w pentlandycie. Współwystępuje również z innymi siarczkami, takimi jak chalkopiryt i pirotyn. ## Lokalizacje Jego występowanie zostało potwierdzone jedynie w kilku miejscach na świecie. Typową lokalizacją jest obszar Sudbury w Ontario w Kanadzie (kopalnie Creighton i Frood). Znaleziono go również w kompleksie Bushveld w Południowej Afryce oraz w intruzji Jinchuan w Chinach.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Crowningshieldit nie tworzy okazów makroskopowych, przez co nie jest przedmiotem handlu kolekcjonerskiego w tradycyjnym tego słowa znaczeniu. Jego wartość jest czysto naukowa. Dla instytucji badawczych i muzeów cenne są polerowane próbki (zgłady), w których obecność minerału została potwierdzona analitycznie, a jego relacje z innymi minerałami są dobrze widoczne pod mikroskopem.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na mikroskopijny charakter i występowanie w postaci inkluzji, pojedyncze kryształy crowningshielditu nie są przedmiotem czyszczenia. Okazy skały macierzystej należy czyścić metodami odpowiednimi dla dominujących minerałów (np. pentlandytu), zazwyczaj na sucho, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z silnymi kwasami i odczynnikami chemicznymi, które mogłyby uszkodzić zarówno crowningshieldit, jak i otaczające go minerały. Jako siarczek, może być podatny na utlenianie w wilgotnym środowisku. ## Przechowywanie Okazy zawierające crowningshieldit powinny być przechowywane w stabilnych warunkach, w suchym otoczeniu, aby zapobiec procesom wietrzenia. Najlepiej trzymać je w zamkniętych pudełkach kolekcjonerskich, chroniąc przed kurzem i wilgocią.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej