Coyoteite

Wzór chemiczny: NaFe₃+₃S₂-₅·₂H₂O

Kojotyt to bardzo rzadki, rozpuszczalny w wodzie siarczek żelaza i sodu, tworzący skupienia drobnych, igiełkowych kryształów.

## Charakterystyka Kojotyt jest uwodnionym siarczkiem sodu i żelaza, występującym w postaci skupień bardzo drobnych, igiełkowych lub listewkowych kryształów. Poszczególne kryształy osiągają długość do 0,2 mm. Tworzy on powłoki i naloty na powierzchni innych minerałów. Ze względu na swoją rozpuszczalność w wodzie, jest minerałem nietrwałym w wilgotnym środowisku. ## Właściwości fizyczne Kryształy kojotytu są elastyczne. Minerał ten jest bardzo miękki, a jego gęstość jest niska. Charakterystyczną cechą jest jego natychmiastowa reakcja z wodą, w której się rozpuszcza. ## Barwy i odmiany Kojotyt ma metaliczny, czarny kolor. Nie są znane jego odmiany barwne. ## Historia i nazwa Minerał został odkryty w Coyote Creek w hrabstwie San Juan w stanie Utah, USA. Jego nazwa pochodzi od miejsca odkrycia (localitas typica). Został zatwierdzony jako nowy gatunek minerału przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 1991 roku. Opisali go H. T. Evans Jr., D. E. Appleman, J. S. Huebner i J. R. Clark. ## Zastosowania Kojotyt nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest obiektem zainteresowania wyłącznie kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach oraz instytucji naukowych.

Właściwości

Twardość Mohsa: 1
Połysk: Metallic
Rysa: Black
Gęstość: 2.21
Łupliwość: Perfect on {010}
Przełam: Uneven
Przezroczystość: Opaque
Układ krystaliczny: Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczową cechą diagnostyczną kojotytu jest jego natychmiastowa rozpuszczalność w wodzie. W warunkach polowych i kolekcjach można go rozpoznać po czarnej barwie, metalicznym połysku oraz formie drobnych, igiełkowych kryształów tworzących naloty. Jest to minerał niezwykle miękki i delikatny. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi czarnymi, drobnokrystalicznymi siarczkami lub tlenkami. Jednakże żaden z podobnych wizualnie minerałów (np. piroluzyt, niektóre formy markasytu) nie rozpuszcza się w wodzie, co jest decydującym testem. ## Formy kryształów Kojotyt tworzy wydłużone, igiełkowe lub listewkowe kryształy, często spłaszczone. Występuje w postaci promienistych agregatów, rozet oraz powłok i nalotów na innych minerałach.

Środowisko występowania

## Geneza Kojotyt jest minerałem pochodzenia wtórnego. Powstaje w wyniku procesów wietrzenia w środowisku zasadowym i redukcyjnym, w obecności siarczków żelaza (takich jak piryt lub markasyt) oraz roztworów bogatych w sód. Jego powstawanie jest związane z utlenianiem siarczków w złożach osadowych. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi rzadkimi, rozpuszczalnymi w wodzie siarczanami i siarczkami. W lokalizacji typowej znaleziono go w towarzystwie pirytu, kwarcu, kalcytu, gipsu oraz innych, niezidentyfikowanych siarczanów żelaza. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym i opisanym miejscem występowania kojotytu na świecie jest jego lokalizacja typowa - Coyote Creek w hrabstwie San Juan, w południowo-wschodniej części stanu Utah w USA.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Dla kolekcjonerów najważniejsza jest wielkość i bogactwo agregatu na matrycy skalnej. Ponieważ kryształy są mikroskopijne, ocenia się przede wszystkim powierzchnię pokrytą przez minerał oraz jego nienaruszony stan. Okazy na kontrastującej matrycy są bardziej pożądane. Kluczowe jest również odpowiednie zabezpieczenie okazu przed wilgocią, co świadczy o dbałości poprzednich właścicieli. ## Popularne stanowiska Jedyne źródło okazów kojotytu to jego miejsce typowe w Coyote Creek w Utah, USA. Wszystkie dostępne na rynku kolekcjonerskim materiały pochodzą z tej jednej lokalizacji.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Tego minerału absolutnie nie wolno czyścić na mokro, ponieważ natychmiast rozpuszcza się w wodzie. Czyszczenie mechaniczne jest również niewskazane z powodu jego ekstremalnej delikatności. Najbezpieczniej jest usuwać kurz za pomocą strumienia sprężonego powietrza z dużej odległości i o niewielkiej sile. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą, parą wodną i jakąkolwiek wilgocią. Przechowywanie w wilgotnym pomieszczeniu prowadzi do szybkiego zniszczenia okazu. Należy również unikać wszelkich chemikaliów, ultradźwięków oraz nagłych zmian temperatury. ## Przechowywanie Okazy kojotytu muszą być przechowywane w hermetycznych, szczelnie zamykanych pojemnikach, najlepiej z dodatkiem środka pochłaniającego wilgoć (np. żelu krzemionkowego). Powinny być eksponowane z dala od źródeł światła i ciepła, w stabilnych warunkach.