Coskrenite-(Ce)

Wzór chemiczny: Ce³⁺₂(S⁶⁺O₄)₂((C₂)⁶⁺O₄)·₈H₂O

Coskrenit-(Ce) to bardzo rzadki, uwodniony siarczan-szczawian ceru, tworzący drobne, przezroczyste kryształy o szklistym połysku.

## Charakterystyka Coskrenit-(Ce) jest minerałem z grupy siarczanów i szczawianów. Występuje w postaci bardzo małych, listewkowych lub tabliczkowych kryształów, rzadko przekraczających 1 mm długości. Są one przezroczyste i charakteryzują się szklistym połyskiem. Ze względu na ekstremalną rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów, jest to minerał o znaczeniu wyłącznie naukowym i kolekcjonerskim. ## Właściwości fizyczne Kryształy wykazują szklisty połysk i są przezroczyste. Twardość i gęstość nie zostały precyzyjnie określone z powodu braku wystarczającej ilości materiału do badań. Rysa minerału jest biała. ## Barwy i odmiany Typowe okazy mają barwę od kremowej do bladoróżowej, szczególnie w świetle żarowym. Nie wyróżniono żadnych odmian tego minerału. ## Historia i nazwa Minerał został nazwany na cześć T. Dennisa Coskrena (ur. 1943), amerykańskiego geologa i badacza minerałów wtórnych. Człon -(Ce) w nazwie wskazuje na dominację ceru jako pierwiastka ziem rzadkich w jego składzie chemicznym. Został zatwierdzony jako nowy gatunek minerału przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 1996 roku. Miejscem typowym (locus typicus) jest Alum Cave Bluff w hrabstwie Sevier, Tennessee, USA. ## Zastosowania Coskrenit-(Ce) nie ma żadnych zastosowań przemysłowych. Jest obiektem zainteresowania wyspecjalizowanych kolekcjonerów minerałów rzadkich oraz naukowców badających mineralogię pierwiastków ziem rzadkich.

Właściwości

Połysk: Vitreous
Rysa: White
Gęstość: 0
Łupliwość: {001}
Przezroczystość: Transparent
Układ krystaliczny: Triclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja coskrenitu-(Ce) w warunkach amatorskich jest praktycznie niemożliwa. Wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak rentgenowska analiza strukturalna (XRD) i mikroanaliza chemiczna (EDS/WDS) w celu potwierdzenia składu i struktury krystalicznej. Wizualnie jest to po prostu mikroskopijny, przezroczysty minerał o szklistym połysku. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z wieloma innymi wtórnymi siarczanami lub szczawianami występującymi w podobnych paragenezach, takimi jak gips, epsomit czy whewellit. Pewne rozróżnienie możliwe jest wyłącznie za pomocą specjalistycznych badań laboratoryjnych. ## Formy kryształów Tworzy bardzo małe, wydłużone, listewkowe lub tabliczkowe kryształy, często zgrupowane w niewielkie agregaty. Kryształy rzadko osiągają długość 1 mm.

Środowisko występowania

## Geneza Coskrenit-(Ce) jest minerałem wtórnym, powstającym w wyniku procesów wietrzenia skał bogatych w siarczki (głównie piryt) i minerały pierwiastków ziem rzadkich. Tworzy się jako produkt reakcji kwaśnych wód kopalnianych z materią organiczną (np. szczątkami roślinnymi) w obrębie łupków ałunowych. ## Asocjacje mineralne W lokalizacji typowej współwystępuje z epsomitem, ałunogenem, ałunem potasowym, tschermigitem, gipsem, melanterytem, pickeringitem, apjohnitem, halotrichitem i rozenitem. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania coskrenitu-(Ce) na świecie jest jego lokalizacja typowa: Alum Cave Bluff, w Parku Narodowym Great Smoky Mountains, w hrabstwie Sevier, w stanie Tennessee, USA.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu coskrenitu-(Ce) jest oceniana przede wszystkim na podstawie obecności dobrze wykształconych, choć mikroskopijnych, kryształów, które można zidentyfikować pod powiększeniem. Ze względu na ekstremalną rzadkość, każdy potwierdzony analitycznie okaz jest cenny. Kontrast z otaczającą skałą macierzystą (matrycą) również podnosi wartość wizualną. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest lokalizacja typowa w Tennessee, USA. Zbieranie minerałów na terenie Parku Narodowego Great Smoky Mountains jest surowo zabronione, co czyni nowe okazy praktycznie niedostępnymi na rynku. Wszystkie istniejące w kolekcjach próbki pochodzą ze starych zbiorów, pozyskanych przed ustanowieniem parku lub na mocy specjalnych zezwoleń badawczych.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Z uwagi na ekstremalną delikatność i niewielkie rozmiary kryształów, mechaniczne czyszczenie jest wysoce niewskazane. Jeśli absolutnie konieczne, można użyć sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości do usunięcia luźnych cząstek kurzu. Należy unikać kontaktu z wodą i wszelkimi chemikaliami. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, kwasami, detergentami i innymi środkami chemicznymi, które mogą rozpuścić lub uszkodzić minerał. Kryształy są bardzo kruche i wrażliwe na wstrząsy oraz zmiany temperatury. Nie należy wystawiać okazu na bezpośrednie działanie światła słonecznego. ## Przechowywanie Okazy coskrenitu-(Ce) powinny być przechowywane wyłącznie w specjalistycznych, zamykanych pudełkach typu "micromount", które chronią je przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Najlepiej trzymać je w stabilnych warunkach pokojowych, z dala od źródeł ciepła i światła.