Cornwallite
Wzór chemiczny: Cu<sup>2+</sup><sub>5</sub>(As<sup>5+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>2</sub>(OH)<sub>4</sub>
Kornwalit to rzadki, zielony arsenian miedzi, tworzący kuliste agregaty i naskorupienia, ceniony przez kolekcjonerów za intensywną barwę.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 4.5
- Połysk
- Szklisty, Żywiczny, Woskowy, Jedwabisty
- Rysa
- Zielona
- Gęstość
- 4.65
- Łupliwość
- Brak
- Przełam
- Muszlowy, Nierówny
- Przezroczystość
- Prześwitujący do nieprzezroczystego
- Układ krystaliczny
- Monokliniczny
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Kornwalit najłatwiej rozpoznać po jego charakterystycznej, intensywnie zielonej barwie oraz typowych formach występowania - kulistych, promienistych agregatach i naskorupieniach. Jego rysa jest jasnozielona. Jest stosunkowo ciężki jak na minerał niemetaliczny. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi wtórnymi minerałami miedzi, takimi jak malachit, pseudomalachit czy tyrolit. - **Malachit** reaguje z kwasem solnym, wydzielając bąbelki CO₂, a kornwalit nie. - **Pseudomalachit** ma bardzo podobny wygląd i właściwości, ale krystalizuje w układzie jednoskośnym (kornwalit jest amorficzny lub słabo krystaliczny) i często ma nieco inny odcień zieleni oraz formy skupień. Pewne rozróżnienie wymaga zaawansowanych analiz (XRD). ## Formy kryształów Kornwalit jest zazwyczaj amorficzny lub występuje w postaci bardzo drobnych, słabo wykształconych kryształów. Tworzy charakterystyczne skupienia promienisto-włókniste, kuliste (sferolityczne), groniaste i nerkowate, a także gęste, zbite masy i naskorupienia.
Środowisko występowania
## Geneza Kornwalit jest wtórnym minerałem miedzi, powstającym w strefach utleniania (wietrzenia) złóż kruszców miedzi zawierających arsen. Tworzy się w wyniku przeobrażeń pierwotnych siarczków i arsenków miedzi pod wpływem wód bogatych w tlen. ## Asocjacje mineralne Często współwystępuje z innymi wtórnymi minerałami miedzi i arsenu, takimi jak olivenit, scorodyt, azuryt, malachit, kupryt, tyrolit, conicalcyt oraz z limonitem i kwarcem. ## Lokalizacje Najważniejsze stanowiska kornwalitu na świecie to historyczne kopalnie w Kornwalii (Wielka Brytania), skąd pochodzi jego nazwa. Występuje również w wielu innych miejscach, m.in. w rejonie Miedzianki i w kopalni "Lena" na Dolnym Śląsku (Polska), w Czechach (Jáchymov), Niemczech (Schwarzwald), Słowacji, Francji, a także w USA (Utah, Arizona, Nevada) i w Chile.
Rzadkość
Rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, kulistymi lub promienistymi agregatami o intensywnej, szmaragdowej barwie. Ważny jest kontrast z matrycą skalną, na której kornwalit występuje, oraz brak uszkodzeń delikatnych, włóknistych struktur. Duże, bogate naskorupienia również są wysoko oceniane. ## Popularne stanowiska Klasyczne i najbardziej pożądane okazy pochodzą z historycznych kopalń w Kornwalii w Wielkiej Brytanii. Okazy z innych znanych lokalizacji, takich jak Majuba Hill w Nevadzie (USA) czy z czeskiego Jáchymova, również są cenione na rynku kolekcjonerskim.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy kornwalitu należy czyścić bardzo ostrożnie, najlepiej używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Można użyć sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. Z uwagi na zawartość arsenu, należy unikać wdychania pyłu. Po kontakcie z minerałem zaleca się umycie rąk. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą i chemikaliami, zwłaszcza kwasami, które mogą uszkodzić minerał. Kornwalit jest wrażliwy na wysoką temperaturę i uderzenia. Nie należy go myć w myjkach ultradźwiękowych. ## Przechowywanie Okazy powinno się przechowywać w suchym miejscu, w zamkniętych pudełkach lub gablotach, aby chronić je przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi. Należy go trzymać z dala od minerałów, które mogłyby go zarysować.