Corderoite
Wzór chemiczny: Hg<sub>3</sub>S<sub>2</sub>Cl<sub>2</sub>
Corderoit to bardzo rzadki siarczko-chlorek rtęci, tworzący małe, izometryczne kryształy o diamentowym połysku w złożach rtęci.
Opis
## Charakterystyka Corderoit jest minerałem z grupy siarczków, chemicznie złożonym siarczko-chlorkiem rtęci. Występuje w postaci bardzo małych, lecz dobrze wykształconych, izometrycznych kryształów, najczęściej przybierających formę czworościanów, rzadziej dwunastościanów rombowych. Zazwyczaj są one przezroczyste do przeświecających. Jest niezwykle miękki i ciężki jak na swój rozmiar. ## Właściwości fizyczne Twardość corderoitu w skali Mohsa wynosi zaledwie 1.5-2, co oznacza, że można go zarysować paznokciem. Charakteryzuje się silnym, diamentowym połyskiem na ścianach kryształów. Jego gęstość jest bardzo wysoka i wynosi około 7.05 g/cm³, co jest wyczuwalne nawet w niewielkich okazach. Nie wykazuje łupliwości, a jego przełam jest muszlowy. ## Barwy i odmiany Minerał ten jest najczęściej bezbarwny, biały lub jasnoszary. Spotykane są również kryształy o delikatnych odcieniach różu lub fioletu. Pod wpływem światła corderoit jest niestabilny i ulega przemianie w czarny metacynober, dlatego wiele okazów z czasem ciemnieje lub pokrywa się czarnym nalotem. Nie wyróżnia się jego odmian. ## Historia i nazwa Corderoit został opisany po raz pierwszy w 1974 roku przez Eugene E. Foorda, Franka W. Dicksona i Gordona E. Browna Jr. Jego nazwa pochodzi od miejsca odkrycia - kopalni Cordero w hrabstwie Humboldt w stanie Nevada (USA), która była znaczącym producentem rtęci. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość, niewielkie rozmiary kryształów oraz toksyczność, corderoit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego i kolekcjonerskiego.
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Cechami charakterystycznymi corderoitu są jego izometryczne, najczęściej czworościenne kryształy, diamentowy połysk, bardzo niska twardość (1.5-2) i wysoka gęstość. Kluczową cechą diagnostyczną jest jego czerwona rysa, która odróżnia go od wielu podobnie wyglądających minerałów. Zazwyczaj występuje w postaci mikrokryształów. ## Odróżnianie od podobnych Corderoit bywa mylony z innymi minerałami rtęci. Od cynobru odróżnia go barwa (cynober jest czerwony) i forma kryształów. Od kalomelu różni się pokrojem kryształów i brakiem fluorescencji w świetle UV. Od innych szarych lub białych minerałów o diamentowym połysku (np. niektóre diamenty, sfaleryt) odróżnia go ekstremalna miękkość i czerwona rysa. ## Formy kryształów Krystalizuje w układzie regularnym, tworząc głównie ostre, dobrze wykształcone czworościany (tetraedry), często z widocznymi modyfikacjami innych form. Rzadziej spotyka się dwunastościany rombowe. Kryształy rzadko przekraczają 1-2 mm wielkości.
Środowisko geologiczne
## Geneza Corderoit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania hydrotermalnych złóż rtęci. Tworzy się w warunkach niskotemperaturowych w wyniku przeobrażenia pierwotnych siarczków rtęci, głównie cynobru, w obecności roztworów bogatych w chlorki. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z cynobrem, metacynobrem, rtęcią rodzimą i kalomelem. Towarzyszą mu również inne minerały wtórne, takie jak gips, kwarc, chalcedon czy perhamit. ## Lokalizacje Jest to minerał bardzo rzadki, znany zaledwie z kilku miejsc na świecie. Najważniejszym i typowym stanowiskiem jest kopalnia Cordero w hrabstwie Humboldt w Nevadzie (USA). Znaczące okazy pochodzą również z pobliskiej kopalni McDermitt, leżącej na granicy stanów Nevada i Oregon. To z tych dwóch lokalizacji pochodzi praktycznie całość materiału kolekcjonerskiego.
Rzadkość
Bardzo rzadki
Aspekty kolekcjonerskie
## Kryteria jakości Najwyżej cenione są okazy z ostrymi, dobrze wykształconymi i przezroczystymi kryształami o wielkości powyżej 1 mm. Ważny jest brak czarnego nalotu metacynobru, świadczącego o degradacji minerału. Szczególnie poszukiwane są estetyczne kompozycje, gdzie bezbarwne lub jasnoszare kryształy corderoitu kontrastują z intensywnie czerwoną matrycą cynobrową. ## Popularne stanowiska Niemal wszystkie okazy kolekcjonerskie pochodzą z dwóch sąsiadujących ze sobą kopalni w USA: Cordero Mine (Humboldt County, Nevada) oraz McDermitt Mine (Malheur County, Oregon). Okazy z tych stanowisk uchodzą za klasyczne i najlepsze dla tego gatunku.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy corderoitu należy czyścić wyłącznie na sucho, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Należy unikać wszelkiego kontaktu z wodą, a zwłaszcza z chemikaliami i ultradźwiękami, które mogą go uszkodzić. ## Czego unikać Corderoit jest minerałem rtęci, co czyni go toksycznym. Należy unikać wdychania pyłu i zawsze myć ręce po kontakcie z okazem. Jest wrażliwy na światło, pod wpływem którego ciemnieje, przechodząc w metacynober. Należy chronić go przed bezpośrednim nasłonecznieniem i wysoką temperaturą. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie corderoitu w zamkniętym, szczelnym pojemniku (np. pudełku typu "perky box"), w ciemnym i suchym miejscu. Taka forma przechowywania chroni go przed światłem, wilgocią oraz ogranicza ryzyko przypadkowego kontaktu z toksycznym minerałem.